Bie\u017c\u0105ce wydarzenia i publikacje z Bia\u0142orusi, Litwy, Ukrainy, Rosji i innych kraj\u00f3w by\u0142ego ZSRR. Historia i kultura dawnych Polskich Kres\u00f3w. \u017bycie Polak\u00f3w na Wschodzie dawniej i dzi\u015b. Szukanie swoich korzeni na Kresach. Najnowsze i archiwalne numery podziemnej polskiej prasy z Bia\u0142orusi w wersji online.<\/b>
\nNie wiemy dok\u0142adnie ilu pozosta\u0142o chrze\u015bcijan i czy pozosta\u0142o w og\u00f3le w staro\u017cytnej, historycznej wiosce Kariaten \u2013 pisze Barbara Anna Hajjar w kolejnym odcinku z jej cyklu reporta\u017cy i esej\u00f3w z podr\u00f3\u017cy po Syrii.
Staro\u017cytna KARIATEN \u2013 arab. DWIE WSIE (arab. KARIE \u2013 wioska) to du\u017ca osada, wielk\u0105 wie\u015b, umiejscowiona w\u015br\u00f3d ogromnych pustkoii, bardzo rozleg\u0142ych, biednych ja\u0142owych, p\u00f3\u0142pustynnych skalisto-kamiennych obszar\u00f3w. Zadziwiaj\u0105cy to widok, pobudzaj\u0105cy wyobra\u017ani\u0119, pobudza do refleksji\u2026 Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy w promieniach wschodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca. Latem, jak si\u0119gn\u0105\u0107 okiem wypalone bezlitosnym s\u0142o\u0144cem przestrzenie, \u015bcierni\u0105ce si\u0119 resztkami twardej, suchej trawy, usch\u0142ych zi\u00f3\u0142. Natomiast wiosn\u0105 przyobleka te rozleg\u0142e przestrzenie szata zieleni. Wszak ka\u017cda pustynia ma przecie\u017c swoj\u0105 wiosn\u0119.
Od strony wschodniej Karatien wznosi si\u0119 \u0142a\u0144cuch g\u00f3r, jak r\u00f3wnie\u017c od po\u0142udniowego-wschodu przechodzi r\u00f3wnie\u017c \u0142a\u0144cuch g\u00f3rski (AL JANUBIJEH) ci\u0105gn\u0105cy si\u0119, a\u017c do staro\u017cytnej Palmyry. Pielgrzym pod\u0105\u017caj\u0105cy do Karatien z Damaszku, drog\u0105 przez KTEIFI (AL QTAYFEH) i przez JEIRUD pokonuje odleg\u0142o\u015b\u0107 tylko 122km. Natomiast ze staro\u017cytnej Palmyry drog\u0105 przez QASER HIR GARBI, to odleg\u0142o\u015b\u0107 107 km. Z du\u017cego miasta \u015brodkowej Syrii, HOMS-u, docieramy drog\u0105 przez staro\u017cytne chrze\u015bcija\u0144skie SADAD oraz HAWARIN od strony wschodniej.
Karatien, to du\u017ca wie\u015b centrum w regionie administracyjnym Homs. Dawne statystyki, sprzed tej ju\u017c siedmioletniej, okrutnej wojny na ziemi syryjskiej, podawa\u0142y \u017ce Karatien liczy\u0142a 11 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w to wyznawcy islamu, za\u015b pozosta\u0142a mniejszo\u015b\u0107 to chrze\u015bcijanie obrz\u0105dku syriackiego katolickiego. Dzi\u015b niestety nie znamy dok\u0142adnych statystyk.
I tu ciekawostka! Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce a\u017c do ko\u0144ca XIII wieku (!) mieszka\u0144cy tej starochrze\u015bcija\u0144skiej osady w\u015br\u00f3d pustynnych przestrzeni byli wy\u0142\u0105cznie wierni Chrystusowi!!!
W\u015br\u00f3d pustkowi Karatien to wielk\u0105 oaza, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca si\u0119 wspania\u0142\u0105, dobr\u0105 wod\u0105 \u017ar\u00f3dlan\u0105, sieci\u0105 kana\u0142\u00f3w nawadniaj\u0105cych, piel\u0119gnowanych pieczo\u0142owicie ju\u017c od czas\u00f3w starotestamentowych. Wioska s\u0142ynie, a w\u0142a\u015bciwie s\u0142yn\u0119\u0142a (i mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci znowu b\u0119dzie s\u0142yn\u0105\u0107), z uprawy winoro\u015bli. Uprawia si\u0119 tu bardzo szlachetny szczep winoro\u015bli. Winogrona z Karatien to bardzo znany i ceniony gatunek w Syrii. Znane i cenione s\u0105 tak\u017ce miejscowe jab\u0142ka.
Historia Karatien si\u0119ga bardzo odleg\u0142ych, staro\u017cytnych, starotestamentowych czas\u00f3w. Ta du\u017ca osada wspominana jest w Starym Testamencie (Ksi\u0119ga Liczb \u2013 Granice Kanaanu \u2013 34,9), jako CHASAR \u2013 ENAN, czyli p\u00f3\u0142nocna granica Izraela. CHASAR-ENAN, w lu\u017anym t\u0142umaczenu, oznacza SKUPISKO \u0179R\u00d3DE\u0141 (UJARZMIENIE \u0179R\u00d3DE\u0141), a wi\u0119c ju\u017c w czasach starotestamentowych wie\u015b by\u0142a znana z obfito\u015bci \u017ar\u00f3dlanej wody.
W okresie rzymskim, gdy Syria by\u0142a bogat\u0105 prowincj\u0105 Imperium, nadano miejscowo\u015bci nazw\u0119 \u2013 NAZALA (NIZA\u0141A), wzmocniono j\u0105 odpowiednio jako twierdz\u0119 strzeg\u0105c\u0105 drogi do Palmyry. W swej historii nosi\u0142a jeszcze wioska nazw\u0119 KARADI (czyli \u201estare dokumenty\u201d, \u201ekroniki\u201d). Badacze chrze\u015bcija\u0144stwa przypuszczaj\u0105, \u017ce osada otrzyma\u0142a dzisiejsz\u0105 nazw\u0119 Karatien z po\u0142\u0105czenia w\u0142a\u015bnie nazw dw\u00f3ch Chasarenan oraz Nazalia.
W okresie panowania chrze\u015bcija\u0144stwa na tej ziemi podwy\u017cszono Karatien do stopnia biskupstwa w stanie Fenicji Liba\u0144skiej; nale\u017ca\u0142a do metropolity w Damaszku. Mia\u0142a licznych biskup\u00f3w. Stare kroniki chrze\u015bcija\u0144skie podaj\u0105, \u017ce jeden z biskup\u00f3w Karatien uczestniczy\u0142 w Soborze Chalecedonskim w roku 451, czyli Soborze, kt\u00f3ry pot\u0119pi\u0142 monofizyt\u00f3w i zdefiniowa\u0142 istnienie w Chrystusie dw\u00f3ch natur Boskiej i ludzkiej. W kronikach odnaleziono podpis biskupa potwierdzaj\u0105cy jego obecno\u015b\u0107 (!) Historyk arabski JAKUT AL HAMWY (1179-1229) wspomina\u0142 obszernie o Karatien w swoim opracowaniu encyklopedycznym (arab.\u201dMAJEN BULDEN\u201d, 4,76 (Magazyn Kraj\u00f3w). Dokumenty z okresu nastania islamu w Syrii podaj\u0105, \u017ce przez Karatien przechodzi\u0142 z wojskami znany w\u00f3dz muzu\u0142ma\u0144ski HALID IBN WOLID w drodze z Iraku do Damaszku. Historia wspomina i potwierdza, \u017ce Karatien do XIII wieku by\u0142a ca\u0142kowicie chrze\u015bcija\u0144ska.
W wiosce znajduj\u0105 si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci twierdzy, fortu obronnego. Podobnie jak w s\u0105siedniej SADAD i w HUWARIN \u2013 umiejscowionego na szczycie g\u00f3ry \u2013 wzniesienia. Wok\u00f3\u0142 niego wielkie budynki, u podn\u00f3\u017cy za\u015b wynios\u0142a wie\u017ca obronna, zbudowana z wielkich kamieni \u2013 cios\u00f3w. W Karatien pozosta\u0142y niewielkie ruiny dawnych zabytk\u00f3w starochrze\u015bcija\u0144skich, a tak\u017ce pozosta\u0142o\u015bci starych, syriackich pism chrze\u015bcija\u0144skich.
Najstarsze z pism syriackich chrze\u015bcija\u0144skich to \u201eKITABI AL SALAT\u201d \u2013 pisma nabo\u017ce\u0144stw syriackich z okresu 1408 r. kalendarza greckiego, a 1096 \u201emilady\u201d, czyli po Narodzeniu Chrystusa. W Karatien wyr\u00f3\u017cniali si\u0119, mi\u0119dzy innymi, kaligrafowie syriaccy jak Kos Stefanos (Ojciec Stefanos) oraz Ibn Metta (Syn Metty), kt\u00f3ry pisa\u0142 w roku 932. KOS \u2013 to po syriacku ksi\u0105dz, kap\u0142an). Pisma znakomitych kaligrfow syriackich, by\u0107 mo\u017ce (?) ko\u015bci\u00f3\u0142 Mar Tuma (\u015bw. Tuma) w Karatien(?). Trudno to dzi\u015b zbada\u0107, potwierdzi\u0107. Wiadomo, \u017ce Kos Juhanna Al Masoud by\u0142 tak\u017ce znanym kaligrafem pisma j\u0119zyka syriackiego w Karatien w roku 1446.
W pobli\u017cu Karatien \u017cyje do naszych dni plemi\u0119 BEDUIN\u00d3W, zwanych przez mieszka\u0144c\u00f3w pustyni i jej obrze\u017cy PLEMIENIEM KRZY\u017bA (arab. ASHIRI SALIB)!!! Cz\u0142onkowie tego plemienia wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wspania\u0142ym wzrostem, szlachetn\u0105 sylwetk\u0105, zadbanym wygl\u0105dem i szczeg\u00f3ln\u0105 godno\u015bci\u0105\u2026 Przywodz\u0105 na my\u015bl obcokrajowc\u00f3w\u2026 U\u017cywaj\u0105 j\u0119zyka podobnego do arabskiego, wzbogaconego o specjalne dziwne s\u0142ownictwo (?) Dobytek sw\u00f3j, w\u0142asno\u015b\u0107 swoj\u0105, wszystkie posiadane rzeczy\u2026zdobi\u0105 znakiem KRZY\u017bA(!) Zastanawiam si\u0119.. .czy\u017cby to pozosta\u0142o\u015bci ludu bizantyjskiego, chrze\u015bcija\u0144skiego, plemienia dawnych GHASSANIDOW, kt\u00f3rzy swe pierwsze ko\u015bcio\u0142y,mieszcz\u0105ce si\u0119 w bedui\u0144skich namiotach oraz swych kap\u0142an\u00f3w, wozili ze sob\u0105, przemieszczaj\u0105c si\u0119 po pustyni przez 300 lat przed nastaniem islamu na tych ziemiach\u2026?
KLASZRTOR MAL JULIAN \u2013 LIEN \u2013 MAR LIANI DEIR MAR LIENI KARIATEN \u2013 SHARKI (WSCHODNI)\u2026 Staro\u017cytny klasztor po\u0142o\u017cony jest po stronie p\u00f3\u0142nocno- zachodniej Karatien w odleg\u0142o\u015b\u0107 i 3km od wioski. Nale\u017cy do obrzadku syriacko-katolickiego. Jest s\u0142ynnym, wielkim centrum pielgrzymkowym dla okolicznych chrze\u015bcijan. Zawsze licznie odwiedzanym, od ponad 1500 lat. Pielgrzymi chrze\u015bcija\u0144scy z okolic odwiedzaj\u0105 to \u015bwi\u0119te miejsce, modl\u0105c si\u0119 i prosz\u0105c cz\u0119sto o \u0142ask\u0119 uzdrowienia. \u015awi\u0119temu patronowi tego miejsca powierzaj\u0105 wraz z modlitw\u0105 wszystkie troski, choroby, zmartwienia oraz dzi\u0119kuj\u0105 za doznane \u0142aski.
Klasztor s\u0142ynie z uzdrowie\u0144 os\u00f3b dotkni\u0119tych r\u00f3\u017cnymi chorobami i zaburzeniami psychicznymi. Tutejsze leczenie chorych psychicznie odwo\u0142uje si\u0119 do najstarszej tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3r\u0105 zaobserwowa\u0142am odwiedzaj\u0105c liczne, wiekowe klasztory Syrii, Libanu i Tur Abdinu w po\u0142udniowej Turcji. Wiele klasztor\u00f3w stosowa\u0142o t\u0119 starochrze\u015bcija\u0144sk\u0105 metod\u0119 w niesieniu pomocy chorym psychicznie. Wspomina\u0142am o tym zwyczaju w wielu opracowaniach i reporta\u017cach. A mianowicie\u2026 chorego obci\u0105\u017conego chorob\u0105 psychiczn\u0105 zamykano samego w ko\u015bciele klasztornym na ca\u0142y dzie\u0144 i ca\u0142\u0105 noc. Podobno si\u0142a wiary, odosobnienie i wielki szok, wstrz\u0105s duchowy, samotno\u015b\u0107 w \u015bwi\u0119tym miejscu, powoduje w wielu przypadkach uzdrowienie duchowe, popraw\u0119 stanu psychicznego danego chorego.
PATRON KLASZTORU to \u015aWI\u0118TY MAR LIANI (LIANY) LIEN. Tu nale\u017cy si\u0119 wyja\u015bnienie. Znany w Syrii \u015bwi\u0119ty Mar Liani (Liany) z Homs \u2013u, odr\u00f3\u017cnia si\u0119 od \u015bwi\u0119tego Mar Liani (Liany) z Karatien, kt\u00f3rego nazywaj\u0105 SHEIH Mar Liiani z KARIATEN.
Mar Liiani (LIANY) z HOMS, jak wiemy, by\u0142 lekarzem, zmar\u0142 jako m\u0119czennik chrze\u015bcija\u0144ski w roku 284 (niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 dat\u0119 zgonu 312). Obszernie pisa\u0142am o \u015aw. Mar Liiani z HOMS w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eAram znaczy Syria\u201d, wydanej przez Ks. Pallotyn\u00f3w w roku 2003.
Arab. SHEIH (Szeik) to termin u\u017cywany powszechnie tak\u017ce przez chrze\u015bcijan, szczeg\u00f3lnie w okresie wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa, oznacza czcigodnego starszego cz\u0142owieka. Podkre\u015bla jego godno\u015b\u0107 i stanowisko, pozycj\u0119 rodow\u0105. \u015aw. Mar Liiani (SEIH) z KARIATEN by\u0142 z pochodzenia Persem, kt\u00f3ry przyby\u0142 jako pielgrzym do Ziemi \u015awi\u0119tej. Prze\u017cycia duchowe zwi\u0105zane z odwiedzeniem miejsc zwi\u0105zanych z \u017cyciem i m\u0119k\u0105 Chrystusa zrobi\u0142y na nim tak ogromne wra\u017cenie, \u017ce postanowi\u0142. po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 \u017cyciu zakonnemu. Mia\u0142 silne pragnienie \u201ebycia w Chrystusie.\u201d Pos\u0142ug\u0119 zakonn\u0105 kontynuowa\u0142 na Synaju, gdzie nawr\u00f3ci\u0142 na chrze\u015bcija\u0144stwo liczne rzesze pogan. W niekt\u00f3rych dokumentach starochrze\u015bcija\u0144skich pojawia si\u0119 wspomnienie i przypuszczenie, \u017ce Mar Liani (Lijany) z Karatien by\u0142 obecny na Soborze Nicejskim w roku 325. W roku 360 by\u0107 mo\u017ce zosta\u0142 mianowany biskupem Antiochii Syryjskiej (s\u0105 to jednak tylko przypuszczenia). Wspominany jest jedynie niejaki ENIANIOS ( ?), zajmuj\u0105cy 31. miejsce w \u0142a\u0144cuchu \u2013 wykazie chronologicznym biskup\u00f3w Syryjskiej Antiochii. By\u0107 mo\u017ce ENIANIOS(?) to MAR LIEN (LIJANY), tak sugeruj\u0105 niekt\u00f3rzy badacze wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa\u2026
Ko\u015bci\u00f3\u0142 obrz\u0105dku syriackiego (syryjskiego) otacza wielkim kultem \u015awi\u0119tego, wspomina go w specjalnych nabo\u017ce\u0144stwach i modlitwach. Badacze wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa syriackiego, podaj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie \u015bw. Mar Liani (Sheih) konsekrowa\u0142 i obleka\u0142 w habit zakonny wielkiego \u015bwi\u0119tego Mar EFRAMA SYRIANI \u2013 \u015aW. EFRAMA SYRYJCZYKA zwanego przez chrze\u015bcijan syriackich S\u0141O\u0143CEM SYRIACKIM (SHEMES SYRIANI). Wielkiego poety syriackiego, tw\u00f3rc\u0119 wspania\u0142ych hymn\u00f3w i poezji, wielkiego piewc\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszej Matki Bo\u017cej \u2013 Maryii.
Po \u015bmierci \u015bwi\u0119tego Mar Liani w roku 367 liczni jego uczniowie przenie\u015bli cia\u0142o zmar\u0142ego i pogrzebali w pobli\u017cu Karatien. Do naszych dni pozosta\u0142 (cho\u0107 prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, nie wiemy czy pozosta\u0142 i w jakim stanie, bo w czasie wojny Karatien by\u0142 celem napad\u00f3w psychopatycznych islamist\u00f3w z al-Nusra i \u201epa\u0144stwa islamskiego\u201d) kamienny gr\u00f3b \u015awi\u0119tego, przechowuj\u0105cy jego relikwie. Gr\u00f3b \u015awi\u0119tego odwiedza\u0142y liczne pielgrzymki chrze\u015bcijan ze wszech stron Syrii, a szczeg\u00f3lnie gromadzi\u0142y si\u0119 corocznie w dniu jego uroczystego wspomnienia \u2013 pami\u0105tki w dniu 9 wrze\u015bnia.
Ko\u015bci\u00f3\u0142 syriacki bardzo uroczy\u015bcie celebruje to wspomnienie \u2013 pami\u0105tk\u0119 \u015awi\u0119tego. Na grobie \u015awi\u0119tego w klasztorze Karatienjest (by\u0142a?) p\u0142yta nagrobna (tzw.arab.naus) ze starego marmuru, a na niej kute w p\u0142aszczy\u017anie kamienia pisma syriackie \u201episane\u201d klasyczn\u0105 estrangel\u0105 syriack\u0105 (rodzaj pisma syriackiego, obok tzw. syriackich \u201ekarshunow\u201d). Po prawej stronie grobowca usytuowany ma\u0142y o\u0142tarz s\u0142u\u017cy\u0142 do celebracji Mszy \u015awi\u0119tej. W klasztorze wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie pi\u0119kne, wspania\u0142e dekorowane drzwi z drzewa cedrowego z VII wieku (!), rze\u017abione z powtarzaj\u0105cymi si\u0119 motywami ro\u015blinnymi i zwierz\u0119cymi. Na tych wiekowych drzwiach klasztornych mo\u017cna by\u0142o odnale\u017a\u0107 pisma arabskie z roku 1473 ery Chrystusa, przekazuj\u0105ce rozkaz Amira Sejf Din \u2013 Ksi\u0119cia Sejf Din gwarantuj\u0105cy nietykalno\u015b\u0107 mieszka\u0144com klasztoru Karatien. Zabraniaj\u0105cy szkodzi\u0107 i napada\u0107 na mieszka\u0144c\u00f3w tego \u015bwi\u0119tego miejsca.
W ko\u015bciele klasztornym zwraca\u0142y uwag\u0119 g\u0142\u0119bokie otwory w \u015bcianach \u015bwi\u0105tyni. Przypuszcza si\u0119, \u017ce by\u0142y w nich grobowce mnich\u00f3w \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w tego\u017c klasztoru. Po siedmiu latach okrutnej, krwawej wojny w Syrii, kt\u00f3ra w wielu, wielu miejscach jeszcze nadal trwa i trwa, my chrze\u015bcijanie \u017cyj\u0105cy na tej ziemi od lat (ja przesz\u0142o 50 lat), nie wiemy nic o tym co pozosta\u0142o z tych wspania\u0142ych, pi\u0119knych zabytk\u00f3w- pomnik\u00f3w starochrze\u015bcija\u0144skich, w kt\u00f3re jak\u017ce bogaty jest (by\u0142 ?) ten um\u0119czony, zrujnowany dzi\u015b kraj. Kraj \u2013 ojczyzna chrze\u015bcija\u0144stwa, kolebka naszej wiary w Chrystusa\u2026
Karatien by\u0142o miejscem napa\u015bci, okrutnych walk, okrutnego bestialskiego, widowiskowego mordowania, zabijania w szczeg\u00f3lnie barbarzy\u0144ski spos\u00f3b wyznawc\u00f3w wiary w Chrystusa. Tu dzia\u0142ali i mordowali bestialscy psychopaci \u201ewojownicy\u201d bandyci z Frontu \u2013 Dzebat Al Nusra i Daesh i inne bandy d\u017cihadystow islamskich.
Z relacji ocala\u0142ych \u015bwiadk\u00f3w rzezi w Karatien dowiadujemy si\u0119, \u017ce ulice i place du\u017cej wioski by\u0142y zas\u0142ane cia\u0142ami zamordowanych chrze\u015bcijan, ich rodzin i dzieci\u2026 Mordowano bestialsko z wielk\u0105 premedytacj\u0105 szczeg\u00f3lnie dzieci, a cia\u0142a wrzucano do studzien i zbiornik\u00f3w wodnych. Miejscowo\u015b\u0107 Karatien po dw\u00f3ch przera\u017caj\u0105cych napa\u015bciach terroryst\u00f3w islamskich pozosta\u0142a zniszczona, ograbiona, spalona, \u015bwi\u0119te miejsca wiernych Chrystusowi bestialsko zbezczeszczono. Wiekowy, pi\u0119kny klasztor pad\u0142 ofiar\u0105 bandyt\u00f3w islamskich. Zgin\u0119\u0142y setki wiernych Panu. Prze\u0142o\u017conego wiekowego klasztoru Mar Liani Kariaten \u2013 Ojca Jaoques\u2019a Mourada uprowadzono z macierzystego monasteru; pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy pozosta\u0142 w niewoli tzw.\u201dpa\u0144stwa islamskiego\u201d w \u201estolicy\u201d barbarzy\u0144c\u00f3w w Rakce. R\u00f3\u017cnymi sposobami, torturami starano si\u0119 zmusi\u0107 go do przej\u015bcia na islam. Karatien by\u0142a te\u017c polem zaci\u0119tych walk, polem ogromnej bitwy; dwukrotnie by\u0142a odbijana przez wojska syryjskie. Kto m\u00f3g\u0142 i zdo\u0142a\u0142, ratowa\u0142 si\u0119 ucieczk\u0105. Pozosta\u0142o w wiosce jedynie 160 os\u00f3b, kt\u00f3re nie mog\u0142y lub nie chcia\u0142y opu\u015bci\u0107 swych siedlisk. Skonfiskowano im wszelkie dobra, zmuszono do p\u0142acenia pog\u0142owia \u201ed\u017cizji\u201d. By\u0142y to straszne, przera\u017caj\u0105ce dni. W ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni terrory\u015bci islamscy zamordowa\u0142 i 128 chrze\u015bcijan.
Karatien w roku 2016 (kwiecie\u0144) odwiedzi\u0142 Patriarcha Mar Ignacy Afrem II, ku rado\u015bci wiernych, kt\u00f3rzy tam przetrwali. Jeszcze do roku 2017 trwa\u0142a bestialska okupacj\u0105 terrorystow islamskich.
Klasztor \u015bw. Liani \u2013 Mar Liiani Kariaten by\u0142 fili\u0105 pot\u0119\u017cnego, wspania\u0142ego monasteru \u2013 Deir Mar Musa Habeshi (\u015aw. Moj\u017cesza z Etiopii), czyli dawnej Abisyni. Powszechnie przyj\u0119ta i u\u017cywana nazwa tego\u017c monasteru w Syrii to Deir Mar Musa Habeshi (z Etiopii!!!). Obszernie pisa\u0142am o tym monasterze w swej ksi\u0105\u017cce \u201eAram znaczy Syria\u201d. Jak wspomina\u0142am filarem tego wiekowego powsta\u0142ego z ruin monasteru by\u0142 Ojciec Paullo Dall\u2019Oglio z Italii, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w Syrii jako misjonarz od roku 1980 do 2012. By\u0142 wielkim zwolennikiem dialogu chrze\u015bcija\u0144sko-muzu\u0142ma\u0144skiego. Ojciec Paulo wraz z Ojcem Zygmuntem, polskim misjonarzem, jezuit\u0105 (30 lat w Syrii) i grup\u0105 m\u0142odzie\u017cy chrze\u015bcija\u0144skiej odgruzowywali, odbudowywali, podnosili z ruin krok po kroku wiekowy opuszczony monaster. Odprawili w nim pierwsz\u0105 od dawna Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105.
W czasie przedwojennym monaster sta\u0142 si\u0119 oaz\u0105 duchowo\u015bci, wyciszenia, odnowy duchowej. Odwiedzany przez jak\u017ce liczne pielgrzymki w tym pielgrzymki z mej Ojczyzny, z Polski. Pos\u0142ug\u0119 zakonn\u0105 prowadzi\u0142y tu te\u017c polskie Siostry. Liczne groty \u2013 samotnie (eremy) wok\u00f3\u0142 klasztoru s\u0142u\u017cy\u0142y p\u0105tnikom pragn\u0105cym prze\u017cy\u0107 spotkanie z Bogiem w samotno\u015bci, po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 tylko modlitwie i kontemplacji. Kontemplacja jest dost\u0119pna dla ka\u017cdego z nas, nie tylko dla wybra\u0144c\u00f3w. Spotkania te obdarowywa\u0142y sko\u0142atanego trudn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 cz\u0142owieka wyciszeniem i odnow\u0105 duchow\u0105.
W roku 2012 Ojciec Paulo zosta\u0142 zmuszony do opuszczenia Syrii, ze wzgl\u0119du na pogl\u0105dy, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y budzi\u0107 kontrowersje (dialog chrzescija\u0144sko-muzu\u0142ma\u0144ski i jego ca\u0142kowite niepowodzenie). Prawdopodobnie powraca\u0142 do Syrii jeszcze kilkakrotnie, a w roku 2013 (lipiec) widziano go po raz ostatni; zagin\u0105\u0142 w Rakce, \u201estolicy\u201d \u201epa\u0144stwa islamskiego\u201d.
Dzi\u015b w roku 2018, \u017cycie jako\u015b toczy si\u0119 w\u015br\u00f3d ruin, zniszcze\u0144, wielkiego niedostatku, wszechobecnej biedy, tragedii, ci\u0105g\u0142ej, nieustannej obawy o nadchodz\u0105ce jutro. Dzie\u0142o Ojca Paullo i polskiego ksi\u0119dza Zygmunta SJ powraca zn\u00f3w do \u017cycia. Spl\u0105drowany, obrabowany trzykrotnie przez boj\u00f3wkarzy d\u017cihadu monaster Mar Musa Habeshi zaczyna dzia\u0142a\u0107. Pozostali w nim zakonnicy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105, s\u0142u\u017c\u0105 pomoc\u0105 w zaopatrzeniu potrzebuj\u0105cym, ubogim uchod\u017acom z Kariaten, Palmyry i okolic, nios\u0105 pomoc humanitarn\u0105 wszystkim potrzebuj\u0105cym, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z lokalnym szpitalem w Nabek.
Nie wiemy dok\u0142adnie ilu pozosta\u0142o chrze\u015bcijan i czy pozosta\u0142o w og\u00f3le w staro\u017cytnej, historycznej wiosce Kariaten. Wprost niemo\u017cliwe jest odwiedzenie tych wspania\u0142ych historycznych miejsc. Wci\u0105\u017c zewsz\u0105d czyha wielkie niebezpiecze\u0144stwo. Grasuj\u0105 szajki wyuzdanych morderc\u00f3w i snajper\u00f3w w ca\u0142ym Kallamunie. A szczeg\u00f3lnie wielkie jest ryzyko dla pielgrzym\u00f3w i turyst\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich o widocznej europejskiej aparycji. Bolejemy bardzo, bardzo cierpimy razem z naszymi Bra\u0107mi w wierz\u0119 nad okrutnie okaleczonym chrze\u015bcija\u0144stwem Syrii i ca\u0142ego Bliskiego Wschodu. Pozosta\u0142a modlitwa i oby nie gasn\u0105ca nadzieja. Mocno i uporczywie chwytamy tej nadziei na lepsze jutro, dla tego um\u0119czonego rejonu i polecamy si\u0119 opiece Boga..
Tartus, maj 2018<\/p>\n