{"id":2103003,"date":"2022-02-14T06:30:00","date_gmt":"2022-02-14T04:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/nhub.news\/?p=2103003"},"modified":"2022-02-14T08:03:47","modified_gmt":"2022-02-14T06:03:47","slug":"80-lat-temu-powstala-armia-krajowa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nhub.news\/de\/2022\/02\/80-lat-temu-powstala-armia-krajowa\/","title":{"rendered":"80 lat temu powsta\u0142a Armia Krajowa"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b>80 lat temu, 14 lutego 1942 roku, powsta\u0142a Armia Krajowa, najwi\u0119ksza podziemna armia w okupowanej Europie. Rozkaz podpisa\u0142 Naczelny W\u00f3dz Polskich Si\u0142 Zbrojnych genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Sikorski. AK zosta\u0142a utworzona z przekszta\u0142cenia Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej w konspiracyjn\u0105 organizacj\u0119 wojskow\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na terenie Polski. Jej dow\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 genera\u0142 Stefan Rowecki &#8222;Grot&#8220;. Konspiracyjna armia dzia\u0142a\u0142a do 19 stycznia 1945 roku. Armia Krajowa mia\u0142a charakter og\u00f3lnonarodowy i ponadpartyjny. Jej celem by\u0142a walka o odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci Polski. Przeprowadza\u0142a akcje zbrojne i sabota\u017cowe, szkoli\u0142a kadry. Form\u0105 jej dzia\u0142ania by\u0142 te\u017c wywiad i propaganda. Kulminacj\u0105 wysi\u0142ku zbrojnego AK by\u0142o Powstanie Warszawskie.<\/b><br \/>\nAK najsilniejsz\u0105 i najlepiej zorganizowan\u0105 armi\u0119 podziemn\u0105 Europy Skupia\u0142a oko\u0142o 200 organizacji wojskowych. Podlega\u0142a Naczelnemu Wodzowi i Rz\u0105dowi Rzeczypospolitej Polskiej na Uchod\u017astwie. Komendant G\u0142\u00f3wny AK by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 krajowych si\u0142 zbrojnych. Latem 1944 roku, w okresie maksymalnej zdolno\u015bci bojowej, si\u0142y Armii Krajowej liczy\u0142y oko\u0142o 360-380 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, w tym niemal 11 tysi\u0119cy oficer\u00f3w. W\u0142\u0105czenie si\u0119 w dzia\u0142ania Armii Krajowej by\u0142o obowi\u0105zkiem p\u0142yn\u0105cym z poczucia patriotyzmu \u2013 m\u00f3wi\u0142 w lutym ubieg\u0142ego (2021) roku, podczas obchod\u00f3w rocznicy powo\u0142ania AK, wiceprezes \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej Mieczys\u0142aw Szostek, cz\u0142onek Szarych Szereg\u00f3w (zmar\u0142 w listopadzie 2021): Armia Krajowa \u2013 og\u00f3lnonarodowa i ponadpartyjna Organizacja mia\u0142a charakter og\u00f3lnonarodowy i ponadpartyjny, swoim cz\u0142onkom stawia\u0142a wysokie wymagania. Doktor Romualda Tudrej (zmar\u0142a w 2021), pseudonim \u201eAmara\u201d, \u017co\u0142nierz Armii Krajowej, wspomina\u0142a w 2005 roku, \u017ce nie by\u0142o \u0142atwo wst\u0105pi\u0107 w struktury AK: Ryszard Matczak, cz\u0142onek Szarych Szereg\u00f3w, kt\u00f3ry do AK wst\u0105pi\u0142 w 1942 roku, wspomina\u0142, \u017ce traktowa\u0142 to jako obowi\u0105zek: Armia Krajowa by\u0142a wyj\u0105tkow\u0105 i jedyn\u0105 tak du\u017c\u0105 konspiracyjn\u0105 struktur\u0105 \u2013 m\u00f3wi\u0142 w ubieg\u0142ym (2021) roku szef Urz\u0119du do spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych Jan J\u00f3zef Kasprzyk: Powstanie Warszawskie Kulminacj\u0105 wysi\u0142ku zbrojnego AK by\u0142o Powstanie Warszawskie, kt\u00f3re wybuch\u0142o 1 sierpnia 1944 roku. Zbrojny zryw nie przyni\u00f3s\u0142 jednak oczekiwanej wolno\u015bci. Bohaterska walka z przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami okupanta trwa\u0142a 63 dni. Wspominaj\u0105c po latach powstanie, genera\u0142 Janusz Brochwicz-Lewi\u0144ski, dowodz\u0105cy obron\u0105 Pa\u0142acyku Michla (zmar\u0142 w 2017), podkre\u015bla\u0142, \u017ce on i jego koledzy najlepiej, jak potrafili, spe\u0142nili sw\u00f3j patriotyczny obowi\u0105zek: Do dzi\u015b trudno ustali\u0107, jak wiele os\u00f3b by\u0142o zaanga\u017cowanych w dzia\u0142ania Armii Krajowej \u2013 powiedzia\u0142 podczas uroczysto\u015bci rocznicowych 14 lutego 2020 roku przedstawiciel \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy AK Tadeusz Filipkowski (zmar\u0142 w 2020): W jednym z wa\u017cniejszych okr\u0119g\u00f3w Armii Krajowej, czyli w lubelskim, s\u0142u\u017cy\u0142o 50-60 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Jednym z nich by\u0142 Jan Jab\u0142oniec, pseudonim \u201eFiat\u201d (zmar\u0142 w 2021). Do AK wst\u0105pi\u0142 jako 17-letni ch\u0142opiec. W lutym 2020 roku, podczas uroczysto\u015bci rocznicowych powstania AK, porucznik Jab\u0142oniec (od czerwca 2020 \u2013 kapitan) wspomina\u0142, jak s\u0142u\u017cy\u0142 pod dow\u00f3dztwem Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego \u201eUskoka\u201d: W obliczu ofensywy wojsk sowieckich, kt\u00f3ra w po\u0142owie stycznia 1945 roku ruszy\u0142a znad Wis\u0142y w kierunku Berlina, ostatni dow\u00f3dca Si\u0142 Zbrojnych w Kraju genera\u0142 Leopold Okulicki \u201eNied\u017awiadek\u201d podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o rozwi\u0105zaniu Armii Krajowej. W ostatnim rozkazie genera\u0142 Leopold Okulicki przewidywa\u0142, \u017ce po okupacji niemieckiej nast\u0105pi okupacja sowiecka Podkre\u015bli\u0142, \u017ce ta druga b\u0119dzie bardziej niebezpieczna, bo przeprowadzona przez Tymczasowy Rz\u0105d Lubelski (Rz\u0105d Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej), narz\u0119dzie w r\u0119kach sowiet\u00f3w. Armia Krajowa po wkroczeniu Armii Czerwonej Historyk Katarzyna Utracka z Muzeum Powstania Warszawskiego t\u0142umaczy\u0142a (2016), \u017ce po wkroczeniu Armii Czerwonej cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy pozosta\u0142a w podziemiu, cz\u0119sto w lasach, i prowadzi\u0142a dalsz\u0105 walk\u0119, a wi\u0119zienia wype\u0142ni\u0142y si\u0119 AK-owcami: B\u00f3g, Honor, Ojczyzna \u017bo\u0142nierze Armii Krajowej do ko\u0144ca pozostali wierni has\u0142u: \u201eB\u00f3g, Honor, Ojczyzna\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 w 2019 roku, podczas obchod\u00f3w 77. rocznicy powo\u0142ania AK, ksi\u0105dz komandor Janusz B\u0105k: By\u0142ym \u017co\u0142nierzom Armii Krajowej, kt\u00f3rzy prze\u017cyli wojn\u0119 i komunistyczne prze\u015bladowania, zale\u017ca\u0142o na zachowaniu dziedzictwa oraz idea\u0142\u00f3w tej organizacji. Przekazywanie fundamentalnych warto\u015bci AK kolejnym pokoleniom Genera\u0142 Stanis\u0142aw Karolkiewicz (zmar\u0142 w 2009), by\u0142y prezes \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy AK, podkre\u015bla\u0142, \u017ce najwa\u017cniejsze jest przekazanie warto\u015bci kolejnym pokoleniom: \u201eNasze matki, nasi ojcowie\u201d \u2013 fa\u0142szywy obraz Armii Krajowej i proces wytoczony przez weteran\u00f3w \u017bo\u0142nierze AK zostali pokazani w niekorzystnym i krzywdz\u0105cym \u015bwietle w niemieckim serialu \u201eNasze matki, nasi ojcowie\u201d, wyemitowanym w 2013 roku przez niemieck\u0105 telewizj\u0119 ZDF. W kilku scenach pokazano ich jako antysemit\u00f3w, przy jednoczesnym pomini\u0119ciu odpowiedzialno\u015bci Niemc\u00f3w. Weterani wytoczyli proces producentowi serialu i telewizji ZDF. W 2018 roku s\u0105d w Krakowie uzna\u0142, \u017ce serial naruszy\u0142 dobre imi\u0119 \u017co\u0142nierzy AK i nakaza\u0142 przeprosiny. Zadowolenie z wyroku wyrazi\u0142 jeden z powod\u00f3w \u2013 94-letni w\u00f3wczas \u017co\u0142nierz Armii Krajowej kapitan Zbigniew Rad\u0142owski. Z apelem zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 te\u017c do m\u0142odych ludzi: Cz\u0142onk\u00f3w AK oraz innych organizacji zbrojnych podporz\u0105dkowanych w czasie II wojny \u015bwiatowej legalnemu rz\u0105dowi RP na emigracji zrzesza \u015awiatowy Zwi\u0105zek \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej. Kiedy by\u0142 zak\u0142adany w latach 90. ubieg\u0142ego wieku, liczy\u0142 oko\u0142o 80 tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w. Wed\u0142ug danych IPN w 2014 roku zrzesza\u0142 oko\u0142o 8 tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>80 lat temu, 14 lutego 1942 roku, powsta\u0142a Armia Krajowa, najwi\u0119ksza podziemna armia w okupowanej Europie. Rozkaz podpisa\u0142 Naczelny W\u00f3dz Polskich Si\u0142 Zbrojnych genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Sikorski. AK zosta\u0142a utworzona z przekszta\u0142cenia Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej w konspiracyjn\u0105 organizacj\u0119 wojskow\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na terenie Polski. Jej dow\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 genera\u0142 Stefan Rowecki &#8222;Grot&#8220;. Konspiracyjna armia dzia\u0142a\u0142a do 19 stycznia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2103002,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[136],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2103003"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2103003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2103003\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2103002"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2103003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2103003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2103003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}