{"id":2201541,"date":"2022-07-29T05:00:02","date_gmt":"2022-07-29T03:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/nhub.news\/?p=2201541"},"modified":"2022-07-29T04:02:24","modified_gmt":"2022-07-29T02:02:24","slug":"nielubiany-zloty-znakomitym-amortyzatorem-gospodarczym","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nhub.news\/de\/2022\/07\/nielubiany-zloty-znakomitym-amortyzatorem-gospodarczym\/","title":{"rendered":"Nielubiany z\u0142oty znakomitym amortyzatorem gospodarczym"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b>Przyst\u0105pienie do strefy euro by\u0142oby najprostsz\u0105 drog\u0105 do gospodarczej wegetacji, je\u015bli nie ruiny. Przekonali si\u0119 ju\u017c o tym Grecy, niebawem mog\u0105 przekona\u0107 si\u0119 np. W\u0142osi<\/b><br \/>\nPrzyst\u0105pienie do strefy euro by\u0142oby najprostsz\u0105 drog\u0105 do gospodarczej wegetacji, je\u015bli nie ruiny. Przekonali si\u0119 ju\u017c o tym Grecy, niebawem mog\u0105 przekona\u0107 si\u0119 np. W\u0142osi <br \/>Polski z\u0142oty jest anachronizmem, mamy przyst\u0105pi\u0107 do strefy euro i staniemy si\u0119 bogaci, tak jak bogaci s\u0105 Niemcy czy Holendrzy &#8211; tak sugeruj\u0105 rodzime elity na czele z wieloma ekonomistami. Z ca\u0142ym szacunkiem dla tych ambicji trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce taki krok by\u0142by najprostsz\u0105 drog\u0105 do gospodarczej wegetacji, je\u015bli nie ruiny. Przekonali si\u0119 ju\u017c o tym Grecy, a niebawem mog\u0105 przekona\u0107 si\u0119 o tym na przyk\u0142ad W\u0142osi.<br \/>\u017beby nie pozosta\u0107 go\u0142os\u0142ownym: jak podaje Eurostat na koniec roku 2008, czyli w momencie za\u0142amania si\u0119 banku Lehman Brothers i zapocz\u0105tkowanego tym wydarzeniem kryzysu w USA i zaraz potem w strefie euro, PKB Grecji na mieszka\u0144ca wynosi\u0142 21 840 euro, za\u015b na koniec roku 2019 wyni\u00f3s\u0142 zaledwie 17 090 &#8211; spadek stopy \u017cyciowej o ponad 21%! Takiej katastrofy nie spowodowa\u0142a w Polsce nawet terapia wstrz\u0105sowa prof. Balcerowicza.<br \/>W latach 2008-2019 inne kraje dotkni\u0119te kryzysem w strefie euro zanotowa\u0142y dodatni wzrost, co nie znaczy, \u017ce mog\u0105 odtr\u0105bi\u0107 sukces. W ca\u0142ym tym okresie PKB na mieszka\u0144ca wzr\u00f3s\u0142 na Cyprze o 7,9%, W\u0142oszech 8,7%, za\u015b Hiszpanii o 9,5%. W tym samym okresie PKB na mieszka\u0144ca Polski &#8211; liczony w euro &#8211; wzr\u00f3s\u0142 z 9 600 do 13 900, czyli o prawie 45%. U nas stopa \u017cyciowa wzrasta\u0142a w \u015brednim rocznym tempie 3,4%, za\u015b we W\u0142oszech zaledwie z szybko\u015bci\u0105 0,77%. W por\u00f3wnaniu ze \u015bredni\u0105 dla ca\u0142ej strefy euro, u nas zamo\u017cno\u015b\u0107 ros\u0142a dwukrotnie szybciej.<br \/>Te osi\u0105gni\u0119cia by\u0142y mo\u017cliwe dzi\u0119ki temu, \u017ce posiadamy w\u0142asny pieni\u0105dz, kt\u00f3ry w chwilach kryzysu traci na warto\u015bci. Doskonale rozumiem, \u017ce s\u0142ysz\u0105c t\u0119 wiadomo\u015b\u0107 przeci\u0119tny rodak zgrzyta z\u0119bami, poniewa\u017c deprecjacja z\u0142otego oznacza trudno\u015bci w sp\u0119dzaniu wymarzonych wakacji np. w Tajlandii.<br \/>Pami\u0119tam opowie\u015bci mojej babci o tym, jak to przed wojn\u0105 \u201ePolsk\u0119 szanowano, bo nasz z\u0142oty by\u0142 mocny\u201d. Zaiste, warto\u015b\u0107 z\u0142otego mierzona w z\u0142ocie w latach 1926-1939 by\u0142a niezmienna. Tymczasem, \u017ceby wyj\u015b\u0107 z wielkiego kryzysu najpot\u0119\u017cniejsza gospodarka \u015bwiata, USA, w 1933 r. zdewaluowa\u0142a dolara w stosunku do z\u0142ota o 41%. Tym samym, kurs dolara w stosunku do polskiej waluty spad\u0142 z oko\u0142o 8,9 do oko\u0142o 5,3 z\u0142otego. Inne pot\u0119\u017cne kraje te\u017c dewaluowa\u0142y swe waluty &#8211; my nale\u017celi\u015bmy do wyj\u0105tk\u00f3w.<br \/>Wielki kryzys mia\u0142 w Polsce nies\u0142ychanie ci\u0119\u017cki przebieg. Spadek PKB nale\u017ca\u0142 do najwy\u017cszych, je\u015bli nie by\u0142 najwy\u017cszy w \u015bwiecie. Stopa \u017cyciowa ludno\u015bci si\u0119gn\u0119\u0142a dna. Wed\u0142ug zachodnich szacunk\u00f3w co czwarty mieszkaniec cierpia\u0142 g\u0142\u00f3d (w rolniczym kraju!). Produkcja przemys\u0142owa uleg\u0142a za\u0142amaniu. Moja babcia by\u0142a nie\u015bwiadoma tego, \u017ce \u201emocny z\u0142oty\u201d hamowa\u0142 rozw\u00f3j gospodarczy, szczeg\u00f3lnie rozw\u00f3j przemys\u0142u i w niema\u0142ym stopniu przyczyni\u0142 si\u0119 do niedorozwoju ekonomicznego i kl\u0119ski wrze\u015bniowej.<br \/>Na skutek \u201emocnego z\u0142otego\u201d tak\u017ce nast\u0105pi\u0142 odp\u0142yw kapita\u0142u i tym samym wysoko\u015b\u0107 rezerw walutowych uleg\u0142a potwornej obni\u017cce. \u017beby wiosn\u0105 1939 r. kupi\u0107 na kredyt we Francji samoloty my\u015bliwskie, musieli\u015bmy odda\u0107 pod zastaw po\u0142ow\u0119 resztek zapas\u00f3w z\u0142ota posiadanego przez nasz bank centralny.<br \/>Niestety z owych do\u015bwiadcze\u0144 wielkiej nauczki nie wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy. Niema\u0142y wp\u0142yw na to maj\u0105 ci, kt\u00f3rym bardzo zale\u017cy na tym, aby Polska by\u0142a wy\u0142\u0105cznie dostarczycielem taniej, a wykwalifikowanej si\u0142y roboczej i surowc\u00f3w. Te o\u015brodki niema\u0142y wysi\u0142ek wk\u0142adaj\u0105 w propagowanie austriackiej my\u015bli ekonomicznej, szczeg\u00f3lnie tycz\u0105ce si\u0119 polityki pieni\u0119\u017cnej (waluta jako \u201ekotwica\u201d gospodarki). Tymczasem, w USA \u017caden powa\u017cny ekonomista t\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 my\u015bli ekonomicznej si\u0119 nie zajmuje, podobnie \u017caden powa\u017cny kraj nie wciela jej zalece\u0144 w \u017cycie. Wprost przeciwnie, ca\u0142e tomy napisano na temat zgubno\u015bci sta\u0142ych kurs\u00f3w walutowych i waluty z\u0142otej.<br \/>Dzi\u0119ki spadkowi warto\u015bci rodzimego pieni\u0105dza w stosunku do innych walut (deprecjacji) towary i us\u0142ugi wytwarzane w danym kraju staj\u0105 si\u0119 ta\u0144sze na rynkach \u015bwiatowych. Tym samym gospodarka pa\u0144stwa o s\u0142abn\u0105cym pieni\u0105dzu staje si\u0119 bardziej konkurencyjna. Z tego wzgl\u0119du w 2009 r. Polska by\u0142a \u201ezielon\u0105 wysp\u0105\u201d w\u015br\u00f3d za\u0142amuj\u0105cych si\u0119 gospodarek Unii. Premier Tusk chodzi\u0142 w glorii zbawcy ojczyzny, podczas gdy ca\u0142a zas\u0142uga le\u017ca\u0142a w\u0142a\u015bnie w deprecjacji z\u0142otego.<br \/>W lipcu 2008 r., czyli tu\u017c przed za\u0142amaniem si\u0119 Lehman Brothers, \u015bredni kurs wymienny dolara i euro wynosi\u0142, odpowiednio 2,07 i 3,26 z\u0142otego. Kurs naszej waluty by\u0142 ogromnie zawy\u017cony, o czym \u015bwiadczy\u0142 deficyt w obrotach mi\u0119dzynarodowych. W ca\u0142ym 2008 r. saldo w handlu zagranicznym (towary i us\u0142ugi) wynios\u0142o minus 68,1 mld z\u0142otych.<br \/>Pomi\u0119dzy lipcem 2008 r. i lutym roku nast\u0119pnego kursy dolara i euro poszybowa\u0142y w g\u00f3r\u0119 do pu\u0142apu, odpowiednio, 3,63 i 4,64 z\u0142otego, czyli warto\u015b\u0107 dolara w stosunku do naszej waluty wzros\u0142a o prawie 58%, za\u015b euro o prawie 28%. Ten fakt mia\u0142 zbawienny wp\u0142yw na nasz bilans handlowy, deficyt w obrotach zagranicznych w ca\u0142ym roku 2009 spad\u0142 do 13,6 mld z\u0142otych. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pomimo ogromnego spadku popytu za granic\u0105 z powodu szalej\u0105cego kryzysu w roku 2009 nasz eksport towar\u00f3w i us\u0142ug wzr\u00f3s\u0142 do 508,6 mld z 485,6 mld w roku poprzednim.<br \/>Ten sukces na arenie mi\u0119dzynarodowej prze\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na utrzymanie produkcji i zatrudnienia na przyzwoitym poziomie. Owszem, wakacje w tropikach sta\u0142y si\u0119 dro\u017csze lub nieosi\u0105galne, ale z punktu widzenia ca\u0142ej gospodarki korzy\u015bci daleko przewy\u017cszy\u0142y straty.<br \/>Obecnie sprawy b\u0119d\u0105 si\u0119 rozwija\u0107 podobnie. \u201eS\u0142abn\u0105cy z\u0142oty\u201d, jak biadaj\u0105 niekt\u00f3rzy eksperci, spowoduje wzrost atrakcyjno\u015bci polskich towar\u00f3w i us\u0142ug w \u015bwiecie. Dajmy prosty przyk\u0142ad. Je\u015bli kurs dolara wynosi tyle, ile wynosi\u0142 rok temu, czyli oko\u0142o 3,8 z\u0142otego, to polski eksporter mo\u017ce sprzeda\u0107 na rynku ameryka\u0144skim towar, kt\u00f3rego koszt produkcji wynosi powiedzmy 100 z\u0142otych za 30 dolar\u00f3w i odnotuje przyzwoity zysk. Natomiast je\u015bli kurs dolara p\u00f3jdzie w g\u00f3r\u0119, dajmy na to do obecnego (oko\u0142o 4,6 PLN\/USD), to te 30 dolar\u00f3w w przeliczeniu na z\u0142ote daje ju\u017c 138 z\u0142otych. Dzi\u0119ki temu, rodzima firma albo zanotuje gwa\u0142towny wzrost zysk\u00f3w w eksporcie do USA, albo b\u0119dzie w stanie obni\u017cy\u0107 cen\u0119 sprzeda\u017cy w dolarach i powi\u0119kszy\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w tamtejszym rynku.<br \/>W obliczu mo\u017cliwego kryzysu, dzi\u0119ki deprecjacji z\u0142otego polska firma mo\u017ce obni\u017cy\u0107 cen\u0119 w dolarach i nadal tam eksportowa\u0107 z zyskiem. Daje jej to przewag\u0119 nad ameryka\u0144skim konkurentem, kt\u00f3ry ponosi koszty we w\u0142asnej walucie i wielkich mo\u017cliwo\u015bci obni\u017cenia ceny nie posiada. Je\u015bli koszty produkcji tego towaru w USA wynosz\u0105 przyjmijmy $25, to przy du\u017co wy\u017cszym kursie dolara (czyli ni\u017cszym z\u0142otego) polska firma jest w stanie obni\u017cy\u0107 cen\u0119 sprzeda\u017cy do poni\u017cej $25 i nadal odnosi\u0107 wi\u0119ksze zyski (liczone w z\u0142otych) ni\u017c zaledwie rok temu (przy kursie 3,8 PLN\/USD)!<br \/>Deprecjacja z\u0142otego jawi si\u0119 jako zjawisko nadzwyczaj ujemne tylko je\u015bli na t\u0119 spraw\u0119 patrzymy z punktu widzenia tego, co ekonomi\u015bci nazywaj\u0105 warunkiem ceteris paribus, czyli je\u015bli zmieniamy warto\u015b\u0107 tylko jednej zmiennej, za\u015b wszystkie inne pozostawiamy bez zmian. Jest to za\u0142o\u017cenie nie tylko niezwykle prostackie, co zupe\u0142nie nierealistyczne, albowiem gospodarka to jest system naczy\u0144 po\u0142\u0105czonych i zmiana w jednym zakresie wymusza zmiany w wielu innych parametrach.<br \/>Je\u015bli dzi\u0119ki deprecjacji z\u0142otego nasz hipotetyczny eksporter zwi\u0119ksza zyski w eksporcie do USA, to tym samym winny rosn\u0105\u0107 jego inwestycje i zatrudnienie. Podobnie, winny wzrasta\u0107 jego zakupy cz\u0119\u015bci sk\u0142adowych, co z kolei winno przyczynia\u0107 si\u0119 do inwestycji i wi\u0119kszego zatrudnienia w\u015br\u00f3d poddostawc\u00f3w. Dzi\u0119ki temu, po pewnym czasie rosn\u0105 p\u0142ace i obywatele mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na nasze hipotetyczne, wymarzone wakacje w egotycznych krajach. Owszem, to marzenie trzeba nieco od\u0142o\u017cy\u0107 w czasie, ale na d\u0142ug\u0105 met\u0119 w ekonomii nie ma mo\u017cliwo\u015bci chodzenia \u201ena skr\u00f3ty\u201d. Bogactwo zdobywa si\u0119 tylko nieustann\u0105 wyt\u0119\u017con\u0105 prac\u0105, a nie dzi\u0119ki sztucznemu utrzymywaniu zawy\u017conego kursu w\u0142asnej waluty.<br \/> W zakresie stosunku do kursu wymiennego z\u0142otego polska polityka gospodarcza jest dok\u0142adnym przeciwie\u0144stwem tej stosowanej przez wiele kraj\u00f3w, kt\u00f3re b\u0142yskawicznie dogoni\u0142y czo\u0142\u00f3wk\u0119 \u015bwiatow\u0105. Niedowarto\u015bciowany kurs w\u0142asnego pieni\u0105dza przez ca\u0142e lata utrzymywa\u0142y dalekowschodnie \u201etygrysy\u201d, a potem Chiny.<br \/>Aby nie by\u0142o niedom\u00f3wie\u0144, powy\u017csze nie ma nic wsp\u00f3lnego z propagowaniem wahni\u0119cia w drug\u0105 stron\u0119, poniewa\u017c zbyt niski kurs wymienny te\u017c ma ujemne strony, mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do powstania presji inflacyjnej. W polityce gospodarczej, tak jak i w \u017cyciu osobistym, stosowanie si\u0119 do cnoty umiaru daje doskona\u0142e wyniki.<br \/>Przyj\u0119cie euro w mgnieniu oka pozbawi\u0142oby Polsk\u0119 tego zbawiennego mechanizmu. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszego wywozu trafia na rynki europejskie i tym samym przesta\u0142aby istnie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obni\u017cki cen naszych towar\u00f3w w drodze deprecjacji pieni\u0105dza. Dok\u0142adnie w ten spos\u00f3b zosta\u0142a pogr\u0105\u017cona gospodarka grecka, za\u015b ekonomie W\u0142och i Hiszpanii rozwijaj\u0105 si\u0119 z szybko\u015bci\u0105 \u017c\u00f3\u0142wia.<br \/>W ramach wsp\u00f3lnej waluty kwitn\u0105 tylko gospodarki, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej rozwini\u0119te. Ich firmy wytwarzaj\u0105 towary wymagaj\u0105ce najbardziej zaawansowanych technologii albo ich marki s\u0105 cenione w \u015bwiecie. W obliczu kryzysu (spadku popytu og\u00f3lnego), popyt na tego typu produkty maleje du\u017co mniej ni\u017c na towary kupowane przez przeci\u0119tnego obywatela. Czasy kryzysu w najmniejszym stopniu dotykaj\u0105 bogatych, za\u015b najbardziej klas\u0119 \u015bredni\u0105. Poziom spo\u017cycia bogatych nie ulega zmianie, natomiast \u201e\u015bredniacy\u201d zaciskaj\u0105 pasa.<br \/>\u017beby utrzyma\u0107 si\u0119 na rynku, przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3re nie produkuj\u0105 towar\u00f3w pierwszej potrzeby lub luksusowych, musz\u0105 ci\u0105\u0107 ceny. Je\u015bli dany kraj w rodzaju Polski posiada w\u0142asny pieni\u0105dz, ten stan rzeczy odbywa si\u0119 automatycznie &#8211; kurs wymienny jego waluty maleje. Natomiast dla cz\u0142onka unii pieni\u0119\u017cnej jedynym sposobem obni\u017cki cen jest obni\u017cka koszt\u00f3w produkcji, g\u0142\u00f3wnie p\u0142ac.<br \/>Tu w\u0142a\u015bnie kryje si\u0119 pierwszorz\u0119dny koszt cz\u0142onkostwa w strefie euro, ci\u0119\u017car kryzysu spada na barki \u015bwiata pracy. Przed t\u0105 w\u0142a\u015bnie gro\u017ab\u0105 ostrzegali ekonomi\u015bci tej miary i zarazem o diametralnie r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach, co Milton Friedman i James Tobin.<br \/>Obni\u017cenie koszt\u00f3w pracy &#8211; jak to elegancko ujmuj\u0105 ekonomi\u015bci &#8211; nie jest zadaniem ani \u0142atwym, ani bezbolesnym. Odbywa si\u0119 to w drodze zwi\u0119kszenia bezrobocia &#8211; w przypadku Grecji i Hiszpanii masowego bezrobocia. Podany powy\u017cej spadek PKB na mieszka\u0144ca w Grecji w\u0142a\u015bnie odzwierciedla skutki tej operacji. We W\u0142oszech proces ten by\u0142 mniej drastyczny, poniewa\u017c ich gospodarka jest lepiej rozwini\u0119ta. Niemniej nadzwyczaj powolne tempo wzrostu PKB obrazuje wyzwania stoj\u0105ce przed W\u0142ochami i kolejny ci\u0119\u017cki kryzys gospodarczy mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 Italexitem ze strefy euro.<br \/>Poziomem rozwoju polska ekonomia jest du\u017co bardziej zbli\u017cona do greckiej ni\u017c w\u0142oskiej, zatem przyj\u0119cie euro mia\u0142oby skutki podobne do tych, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y w ojczy\u017anie Platona i Arystotelesa. Przyst\u0119puj\u0105c do strefy euro zamieniliby\u015bmy niestabiln\u0105 walut\u0119 na bardzo niestabilny rynek pracy, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142ego bezrobocia albo ponownego zatrudnienie na du\u017co gorszych warunkach. Ci, kt\u00f3rzy or\u0119duj\u0105 za przyj\u0119ciem euro, powinni wyborcom przedstawi\u0107 t\u0119 alternatyw\u0119.<br \/>Naszym zdaniem, p\u00f3ki co nale\u017cy cieszy\u0107 si\u0119 z posiadania z\u0142otego i tego, \u017ce w obliczu kryzysu stanowi on dla naszej gospodarki znakomity i sprawny amortyzator.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przyst\u0105pienie do strefy euro by\u0142oby najprostsz\u0105 drog\u0105 do gospodarczej wegetacji, je\u015bli nie ruiny. Przekonali si\u0119 ju\u017c o tym Grecy, niebawem mog\u0105 przekona\u0107 si\u0119 np. W\u0142osi Przyst\u0105pienie do strefy euro by\u0142oby najprostsz\u0105 drog\u0105 do gospodarczej wegetacji, je\u015bli nie ruiny. Przekonali si\u0119 ju\u017c o tym Grecy, niebawem mog\u0105 przekona\u0107 si\u0119 np. W\u0142osi Polski z\u0142oty jest anachronizmem, mamy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2201540,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[136],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2201541"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2201541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2201541\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2201540"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2201541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2201541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2201541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}