{"id":3445406,"date":"2026-01-23T02:47:00","date_gmt":"2026-01-23T00:47:00","guid":{"rendered":"http:\/\/nhub.news\/?p=3445406"},"modified":"2026-01-23T06:15:36","modified_gmt":"2026-01-23T04:15:36","slug":"trump-bije-sobie-brawo-zelenski-gorzko-o-biernosci-europy-davos-pieczetuje-koniec-starego-swiata","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nhub.news\/de\/2026\/01\/trump-bije-sobie-brawo-zelenski-gorzko-o-biernosci-europy-davos-pieczetuje-koniec-starego-swiata\/","title":{"rendered":"Trump bije sobie brawo, Ze\u0142enski gorzko o bierno\u015bci Europy. Davos piecz\u0119tuje koniec starego \u015bwiata"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b>Po tegorocznej edycji \u015awiatowego Forum Ekonomicznego zosta\u0142o prze\u015bwiadczenie, \u017ce porz\u0105dek, kt\u00f3ry definiowa\u0142 nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 przez ostatnie 80 lat, przestaje istnie\u0107. A Donald Trump jedynie przyspiesza ten proces.<\/b><br \/>\nHistoria powojennego sojuszu transatlantyckiego, najbardziej ambitnego i udanego eksperymentu w dziejach stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, w tym roku w Davos zdaje si\u0119 szuka\u0107 swojego fina\u0142u. Sojusz trzeszcza\u0142 ju\u017c za pierwszej kadencji Donalda Trumpa, jego reputacj\u0119 nadszarpn\u0105\u0142 blama\u017c Amerykan\u00f3w pod rz\u0105dami Joe Bidena przy wyj\u015bciu z Afganistanu, a zjednoczenie wok\u00f3\u0142 wsparcia Ukrainy czy do\u0142\u0105czenie Szwecji i Finlandii do NATO okaza\u0142y si\u0119 jedynie kr\u00f3tkotrwa\u0142ym spowolnieniem agonii.<br \/>Kiedy w \u015brod\u0119 21 stycznia prezydent USA przemawia\u0142 jako go\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wny forum, po raz kolejny zrobi\u0142 to, co kocha najbardziej \u2013 skupi\u0142 na sobie uwag\u0119 ca\u0142ego \u015bwiata. Ju\u017c w kwietniu w rozmowie z Ashley Parker i Michaelem Shererem z \u201eThe Atlantic\u201d przyzna\u0142, \u017ce ma w tej kadencji dwa zadania: rz\u0105dzi\u0107 krajem i kierowa\u0107 \u015bwiatem. Zgromadzeni w Davos delegaci zata\u0144czyli tak, jak zagra\u0142: t\u0142umnie wype\u0142nili sal\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 \u2013 do tego stopnia, \u017ce organizatorzy musieli wyprasza\u0107 z niej nawet posiadaczy wej\u015bci\u00f3wek najwy\u017cszego priorytetu, z regu\u0142y zarezerwowanych dla ministr\u00f3w, szef\u00f3w gabinet\u00f3w czy prezydent\u00f3w i premier\u00f3w. Trump wprawdzie powiedzia\u0142, \u017ce Grenlandii nie przejmie si\u0142\u0105, jednak nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej w rozmowie z Fox News stwierdzi\u0142 jasno, \u017ce i tak doprowadzi do \u201epe\u0142nej kontroli USA\u201d nad wysp\u0105.<br \/>Dlaczego Trumpowi tak na Grenlandii zale\u017cy? Militaryzowa\u0107 m\u00f3g\u0142by j\u0105 do woli, a kontrakty wydobywcze le\u017c\u0105 w gestii p\u00f3\u0142autonomicznego rz\u0105du Grenlandii, wi\u0119c ameryka\u0144skie firmy nie musia\u0142yby pyta\u0107 o zgod\u0119 Kopenhagi w tym zakresie. W internecie i szwajcarskich kuluarach na warto\u015bci zyskuj\u0105 dwie teorie.<\/p>\n<p> Pierwsza sugeruje manipulacje gie\u0142d\u0105 i cenami obligacji na imponuj\u0105c\u0105 skal\u0119. Analitycy ekonomiczni zbudowali ju\u017c nawet model opisuj\u0105cy zachowania Trumpa w zwi\u0105zku z og\u0142aszaniem taryf. Cykl trwa z regu\u0142y 7 do 10 dni, rozpoczyna si\u0119 przed weekendem, \u017ceby zasia\u0107 niepewno\u015b\u0107 inwestor\u00f3w, wywo\u0142a\u0107 tzw. double dip, czyli dwukrotny spadek cen i notowa\u0144, potem rozpoczyna si\u0119 teatr zwi\u0105zany z wycofaniem ce\u0142, wspomagany deklaracjami kogo\u015b z administracji. Model sprawdzi\u0142 si\u0119 co do joty i tym razem. Teori\u0119 t\u0119 \u0142atwo pogodzi\u0107 z kolejn\u0105, sugerowan\u0105 w rozmowie z \u201ePolityk\u0105\u201d przez by\u0142ego urz\u0119dnika Narodowej Rady Bezpiecze\u0144stwa USA w administracji Bidena: eskalacja wok\u00f3\u0142 Grenlandii to po prostu \u201emanipulacja indeksami gie\u0142dowymi i gigantyczny projekt zaspokojenia ego\u201d Donalda Trumpa. <\/p>\n<p> O ile jednak model straszenia i wycofywania si\u0119 z ce\u0142 do tej pory dzia\u0142a\u0142, bo dotyczy\u0142 jedynie kwestii handlu mi\u0119dzynarodowego, o tyle po tegorocznym Davos mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Trump m\u00f3g\u0142 przelicytowa\u0107. Po raz pierwszy do haraczu gospodarczego doda\u0142 kwesti\u0119 przej\u0119cia kontroli nad terytorium innego pa\u0144stwa \u2013 czego nie zrobi\u0142 nawet w przypadku Wenezueli. Og\u00f3lne wra\u017cenie jest takie, \u017ce nawet je\u015bli Europa z Trumpem jako\u015b si\u0119 dogadaj\u0105, to stara relacja transatlantycka zosta\u0142a ju\u017c ostatecznie z\u0142o\u017cona do grobu. Wprawdzie nie dosz\u0142o jeszcze do wielkich wybuch\u00f3w, takich jak odpalenie unijnego instrumentu antyprzymusowego wzgl\u0119dem USA, ale sam fakt, \u017ce delegacje francuska i niemiecka, reprezentuj\u0105ce dwie najwi\u0119ksze gospodarki Unii, m\u00f3wi\u0105 o mo\u017cliwo\u015bci jego u\u017cycia, jest prze\u0142omem. Najwa\u017cniejsi polityczni gracze na kontynencie, nawet ci o bardzo prawicowych i antyunijnych pogl\u0105dach, przestali Trumpa bezkrytycznie chwali\u0107. Co\u015b si\u0119 sko\u0144czy\u0142o.<br \/>Jednocze\u015bnie bole\u015bnie wida\u0107, kogo na walk\u0119 o niezale\u017cno\u015b\u0107 w og\u00f3le sta\u0107. Ca\u0142ej Europy na pewno nie. Kraje nordyckie, Francj\u0119, Niemcy, Wielk\u0105 Brytani\u0119 \u2013 by\u0107 mo\u017ce. Ale Europa \u015arodkowo-Wschodnia, z Polsk\u0105 i krajami ba\u0142tyckimi na czele, jest zbyt mocno uzale\u017cniona od ameryka\u0144skich (cho\u0107 na razie czysto teoretycznych) gwarancji bezpiecze\u0144stwa, \u017ceby publicznie krytykowa\u0107 USA. Dlatego akurat to, co dzia\u0142o si\u0119 w Davos, dla Polski jest niekorzystne.<br \/>Premier Kanady Mark Carney podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u015bwiatowy porz\u0105dek powojenny by\u0142 \u201eiluzj\u0105, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a nam wszystkim\u201d. Problem w tym, \u017ce przez ostatnie 35 lat Polska by\u0142a tej iluzji beneficjentem. Obudzenie si\u0119 Europy, kt\u00f3ra pr\u00f3buje uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od Stan\u00f3w Zjednoczonych, jest dla Warszawy mocno niekomfortowe. P\u00f3ki co mo\u017ce ona gra\u0107 na dw\u00f3ch fortepianach, tworz\u0105c polityk\u0119 ambiwalencji \u2013 chwali\u0107 Amerykan\u00f3w za zmuszenie Europy do ponownego uzbrojenia si\u0119, a Europ\u0119 za pr\u00f3b\u0119 ustanowienia strategicznej autonomii. Mo\u017ce jednak przyj\u015b\u0107 taki moment, \u017ce ta autonomia zacznie si\u0119 materializowa\u0107, a europejscy partnerzy wymusz\u0105 na Polsce wyb\u00f3r: Stary Kontynent albo Stany Zjednoczone. I wtedy zaczn\u0105 si\u0119 k\u0142opoty.<\/p>\n<p> W Davos rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 formowanie nowego porz\u0105dku. Mark Carney, premier Kanady, okaza\u0142 si\u0119 najlepszym od lat kandydatem na przyw\u00f3dc\u0119 tzw. middle powers, czyli mocarstw \u015bredniej rangi, co sygnalizuje, \u017ce przynajmniej Kanadyjczycy o nowych sojuszach my\u015bl\u0105 powa\u017cnie. Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski te\u017c da\u0142 dow\u00f3d zrozumienia nowych zasad gry, uderzaj\u0105c w europejsk\u0105 bierno\u015b\u0107 otwarcie i \u2013 jak na niego \u2013 nad wyraz ostro. By\u0107 mo\u017ce wszyscy poza europejskimi przyw\u00f3dcami rozumiej\u0105 ju\u017c, \u017ce dotychczasowy porz\u0105dek \u015bwiata nie istnieje, bo w obecnym chaosie, momencie przej\u015bcia, nie ma \u017cadnych praw, a nowe zasady dopiero si\u0119 tworz\u0105. <\/p>\n<p> Najbli\u017csze tygodnie poka\u017c\u0105, na ile zmiana w postawie Merza, Macrona, von der Leyen czy Costy jest trwa\u0142a i czy rzeczywi\u015bcie pogodzili si\u0119 oni z ostatecznym ko\u0144cem sojuszu transatlantyckiego. Nie oznacza on ko\u0144ca NATO, rozpadu Unii Europejskiej czy za\u0142amania si\u0119 pozosta\u0142ych struktur multilateralnych. Koniec starego \u015bwiata oznacza po prostu koniec udawania. W tym roku w Szwajcarii o rozpadzie porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego, ale te\u017c powojennej umowy spo\u0142ecznej, po raz pierwszy m\u00f3wiono g\u0142o\u015bno.<br \/>Socjolog, reporter, latynoamerykanista. Absolwent Uniwersytetu Oksfordzkiego, studiowa\u0142 te\u017c na Narodowym Uniwersytecie Walijskim, w Kordobie i Bilbao. Pisze o europejskiej skrajnej prawicy, populizmie, krajach Ameryki \u0141aci\u0144skiej, Globalnego Po\u0142udnia, wydarzeniach na Zachodzie i po\u0142udniu Europy. Nominowany do Grand Press 2020 w kategorii \u201ereporta\u017c prasowy\u201d. Laureat dziennikarskich stypendi\u00f3w przyznawanych przez \u201eDeutsche Welle\u201d, Balkan Insight i Balkan Investigative Reporting Network. Autor ksi\u0105\u017cki \u201eKoniec t\u0119czy. Chile po Pinochecie\u201d. Wsp\u00f3\u0142pracuje z \u201eGazet\u0105 Wyborcz\u0105\u201d, \u201ePolityk\u0105\u201d i \u201ePrzegl\u0105dem\u201d, publikowa\u0142 te\u017c m.in. na \u0142amach \u201eWashington Post\u201d, \u201eForeign Policy\u201d, \u201eEl Pa\u00eds&#8220; i \u201eForeign Affairs\u201d. W TVP World prowadzi \u201eWider View\u201d, cotygodniowy program o sprawach mi\u0119dzynarodowych.<br \/> Ameryka\u0144ska interwencja w Wenezueli i zapowiedzi Donalda Trumpa o zagarni\u0119ciu Grenlandii zapowiadaj\u0105 inny porz\u0105dek \u015bwiata. Fatalny dla takich kraj\u00f3w jak Polska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po tegorocznej edycji \u015awiatowego Forum Ekonomicznego zosta\u0142o prze\u015bwiadczenie, \u017ce porz\u0105dek, kt\u00f3ry definiowa\u0142 nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 przez ostatnie 80 lat, przestaje istnie\u0107. A Donald Trump jedynie przyspiesza ten proces. Historia powojennego sojuszu transatlantyckiego, najbardziej ambitnego i udanego eksperymentu w dziejach stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, w tym roku w Davos zdaje si\u0119 szuka\u0107 swojego fina\u0142u. Sojusz trzeszcza\u0142 ju\u017c za pierwszej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3445405,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[136],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3445406"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3445406"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3445406\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3445405"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3445406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3445406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3445406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}