W Polsce od kilkudziesi\u0119ciu ju\u017c lat s\u0142yszymy Wielk\u0105 Orkiestr\u0119 \u015awi\u0105tecznej Pomocy W\u015br\u00f3d katolik\u00f3w akcja Jerzego Owsiaka ma swoich zwolennik\u00f3w i<\/b>
\nW Polsce od kilkudziesi\u0119ciu ju\u017c lat s\u0142yszymy Wielk\u0105 Orkiestr\u0119 \u015awi\u0105tecznej Pomocy. W\u015br\u00f3d katolik\u00f3w akcja Jerzego Owsiaka ma swoich zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w.
Stosunek do WO\u015aP wyra\u017anie pokazuje r\u00f3\u017cne nurty polskiego katolicyzmu. Katolicy sympatyzuj\u0105cy z Wielk\u0105 Orkiestr\u0105 uwa\u017caj\u0105, \u017ce akcja Jerzego Owsiaka to pi\u0119kna inicjatywa. Ich zdaniem, Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce przeszed\u0142 ewolucj\u0119 w ocenie WO\u015aP – od negacji
i dystansu po aprobat\u0119. Natomiast katolicy dystansuj\u0105cy si\u0119 od Wielkiej Orkiestry nazywaj\u0105 akcj\u0119 Jerzego Owsiaka „graniem na ludzkich uczuciach“ oraz „laicyzacj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej“.
Po pierwsze – podstawowym argumentem zwolennik\u00f3w WO\u015aP jest cel akcji, tzn. zakup sprz\u0119tu medycznego do leczenia chorych dzieci. Po drugie – w opinii zwolennik\u00f3w akcja Jerzego Owsiaka jest dobr\u0105 zabaw\u0105.
Po trzecie – Wielka Orkiestra budzi wra\u017cliwo\u015b\u0107 dzieci, m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych na ludzi potrzebuj\u0105cych, szczeg\u00f3lnie na potrzebuj\u0105ce pomocy noworodki. Po czwarte – zwolennicy akcji Jerzego Owsiaka podkre\u015blaj\u0105,
\u017ce druga niedziela stycznia integruje nasze spo\u0142ecze\u0144stwo wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego dobra.
Przeciwnicy WO\u015aP nie neguj\u0105 racji jej zwolennik\u00f3w, ale ukazuj\u0105 drug\u0105 stron\u0119 akcji Jerzego Owsiaka. Pierwszy argument przeciwnik\u00f3w stanowi przekonanie, \u017ce Wielka Orkiestra jest typow\u0105 o\u015bwieceniow\u0105 filantropi\u0105,
kt\u00f3ra dzisiaj bardzo cz\u0119sto zast\u0119puje mi\u0142osierdzie chrze\u015bcija\u0144skie. Filantropia (gr. phileo – kocham, anthropos – cz\u0142owiek) to idea przyjaznego odnoszenia si\u0119 do ka\u017cdej istoty ludzkiej z racji wsp\u00f3lnoty
w tym samym cz\u0142owiecze\u0144stwie. W filantropii przedmiotem mi\u0142o\u015bci nie jest konkretna osoba, ale ludzko\u015b\u0107 jako zbiorowo\u015b\u0107. Natomiast mi\u0142o\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska, w przeciwie\u0144stwie do filantropii, ma zawsze charakter
osobowy. Terminologia chrze\u015bcija\u0144ska nie zna „umi\u0142owania ludzko\u015bci“. Jej podstawow\u0105 zasad\u0105 jest „mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego“. Owocem mi\u0142o\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej jest mi\u0142osierdzie. W postawie mi\u0142osierdzia chodzi o
pomoc bli\u017aniemu p\u0142yn\u0105c\u0105 z potrzeby serca. Pomagam drugiemu, poniewa\u017c mu wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 i widz\u0119 w nim bli\u017aniego, z kt\u00f3rym mamy wsp\u00f3lnego Ojca w niebie. O\u015bwieceniowa filantropia jest obca chrze\u015bcija\u0144stwu. Dla
katolik\u00f3w wzorem ewangelicznego mi\u0142osierdzia nie jest medialny gwiazdor Jerzy Owsiak, ale Matka Teresa z Kalkuty, osoba wewn\u0119trznie prawa, \u017cyj\u0105ca w przyja\u017ani z Bogiem, kochaj\u0105ca innych ludzi i \u015bwiadcz\u0105ca
pomoc bez rozg\u0142osu.
Cele filantropii mog\u0105 by\u0107 bardzo szlachetne. To nie zmienia jednak faktu, \u017ce filantropia nie jest mi\u0142osierdziem, ale jego \u015bwieck\u0105 namiastk\u0105. Warto\u015b\u0107 moralna filantropii nie jest sama w sobie pozytywna,
ale zale\u017cy od okoliczno\u015bci i intencji dzia\u0142aj\u0105cego. Oceniaj\u0105c warto\u015b\u0107 moraln\u0105 akcji Jerzego Owsiaka, musimy uwzgl\u0119dni\u0107 nie tylko zebrane pieni\u0105dze, ale tak\u017ce okoliczno\u015bci i intencje ludzi zaanga\u017cowanych
w to przedsi\u0119wzi\u0119cie. W przypadku WO\u015aP mamy do czynienia z filantropi\u0105, kt\u00f3ra w spos\u00f3b niezwykle mocny podkre\u015bla wymiar zabawy. Dla wielu uczestnik\u00f3w akcji Jerzego Owsiaka zabawa staje si\u0119 celem pierwszorz\u0119dnym,
a pomoc innym schodzi na drugi plan. Niekt\u00f3rzy wyznaj\u0105 szczerze: „Pomagam, bo si\u0119 przy tym dobrze bawi\u0119“. W ten spos\u00f3b dobroczynno\u015b\u0107 staje si\u0119 ubocznym efektem rozrywki. Zreszt\u0105 sam Wielki Dyrygent przyzna\u0142
w rozmowie ze Zbigniewem Nosowskim, opublikowanej w czerwcu 2000 r. w miesi\u0119czniku Wi\u0119\u017a, \u017ce rozpoczynaj\u0105c Orkiestr\u0119, my\u015bla\u0142 o „hucpie, zabawie, happeningu, a wysz\u0142o wielkie przedsi\u0119wzi\u0119cie“.
Drugim argumentem przeciwnik\u00f3w WO\u015aP jest kultura luzu, kt\u00f3r\u0105 promuje w mediach Wielki Dyrygent. Najg\u0142\u0119biej wyra\u017ca j\u0105 powiedzenie: „R\u00f3bta, co chceta“. Styl \u017cycia proponowany przez Jerzego Owsiaka to
przyzwolenie na rozprz\u0119\u017cenie moralne. Zgodnie z t\u0105 perspektyw\u0105 – m\u0142odzi ludzie mog\u0105 robi\u0107, co chc\u0105, je\u015bli tylko raz do roku chodz\u0105 z serduszkami.
Trzecim argumentem krytycznym s\u0105 koszty organizacji Wielkiej Orkiestry. Sama transmisja telewizyjna kosztuje TVP kilka milion\u00f3w z\u0142otych. Telewizja publiczna lansuje ca\u0142\u0105 imprez\u0119 „za darmo“, czyli za
pieni\u0105dze podatnik\u00f3w. Do koszt\u00f3w transmisji trzeba doliczy\u0107 organizacj\u0119 imprez w dziesi\u0105tkach polskich miast za publiczne pieni\u0105dze. Pot\u0119\u017cne sumy wydaje si\u0119 w ci\u0105gu roku na plakaty, billboardy, reklam\u0119.
Kto policzy\u0142, ile kosztuj\u0105 organizowane w drug\u0105 niedziel\u0119 stycznia koncerty i pokazy sztucznych ogni? Niekt\u00f3rzy podejrzewaj\u0105, \u017ce koszty organizacji Wielkiej Orkiestry mog\u0105 przewy\u017csza\u0107 zebrane fundusze.
Czwarty argument to tzw. dzia\u0142ania statutowe Fundacji WO\u015aP. Ka\u017cdego roku 10% pieni\u0119dzy zebranych w ramach akcji Jerzego Owsiaka przeznacza si\u0119 m.in. na wynagrodzenia, utrzymanie biura, samochody oraz
organizowanie Przystanku Woodstock. Z tego wynika, \u017ce co dziesi\u0105ta z\u0142ot\u00f3wka dawana w styczniu Orkiestrze idzie na cele, kt\u00f3rych by\u0107 mo\u017ce ofiarodawca nie akceptuje.
Pi\u0105tym argumentem krytycznym jest Przystanek Woodstock. Zosta\u0142 on pomy\u015blany jako podzi\u0119kowanie i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnej zabawy dla wolontariuszy WO\u015aP. Przystanek jest organizowany za pieni\u0105dze Orkiestry.
Z biegiem lat sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym koncertem rockowym w naszym kraju. Naoczni \u015bwiadkowie m\u00f3wi\u0105 o pijanych t\u0142umach ko\u0142ysz\u0105cych si\u0119 w rytm ostrej muzyki, powszechnie dost\u0119pnych i u\u017cywanych narkotykach,
„dzikim seksie“ itp. Najwi\u0119ksze wra\u017cenie wywo\u0142uj\u0105 obrazy nagich cia\u0142 tarzaj\u0105cych si\u0119 w b\u0142ocie. Jeden z ewangelizator\u00f3w na Przystanku Jezus opowiada\u0142, \u017ce duchowni musz\u0105 wys\u0142uchiwa\u0107 od „pokojowej m\u0142odzie\u017cy“
Woodstocku niezliczonej ilo\u015bci w\u015bciek\u0142ych wyzwisk, obietnic zaszlachtowania w nocy oraz blu\u017anierstw rzucanych pod adresem Boga i Ko\u015bcio\u0142a. Siostra zakonna, pisz\u0105ca o Przystanku Woodstock w dominika\u0144skim
miesi\u0119czniku W drodze, zatytu\u0142owa\u0142a swoj\u0105 relacj\u0119 tak: Widzia\u0142y\u015bmy przedsionek piek\u0142a.
Sz\u00f3sty argument to powi\u0105zania Jerzego Owsiaka z bardzo gro\u017an\u0105 sekt\u0105 Towarzystwa \u015awiadomo\u015bci Kryszny. Jest to jedna z najbardziej niebezpiecznych sekt dzia\u0142aj\u0105cych w naszym kraju. Hare Kryszna jest
zakazana w wielu pa\u0144stwach. Doktryna i etyczny charakter tej sekty s\u0105 ca\u0142kowicie sprzeczne z chrze\u015bcija\u0144stwem. Na Przystanku Woodstock najwi\u0119kszy namiot, tu\u017c przy g\u0142\u00f3wnej scenie koncertowej, nale\u017cy do
Pokojowej Wioski Kryszny. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Towarzystwo \u015awiadomo\u015bci Kryszny ma du\u017cy wp\u0142yw na oficjaln\u0105 ideologi\u0119 Przystanku Woodstock.
Si\u00f3dmy argument odnosi si\u0119 do sposobu naboru wolontariuszy. W wielu miastach w przygotowania do Wielkiej Orkiestry anga\u017cuj\u0105 si\u0119 szko\u0142y, przedszkola, domy kultury i inne instytucje publiczne. W niekt\u00f3rych
szko\u0142ach odwo\u0142uje si\u0119 zaj\u0119cia lekcyjne, poniewa\u017c dzieci musz\u0105 przygotowa\u0107 si\u0119 do akcji Jerzego Owsiaka. Co wi\u0119cej, s\u0142ysza\u0142em o szkole wy\u017cszej, w kt\u00f3rej zaliczenie danego przedmiotu by\u0142o uzale\u017cnione od
zaanga\u017cowania w WO\u015aP. Nie wolno nikogo w ten spos\u00f3b zmusza\u0107 i nie wolno anga\u017cowa\u0107 instytucji publicznych w dzia\u0142ania tylko jednej z wielu organizacji charytatywnych.
W tym kontek\u015bcie w\u0105tpliwo\u015b\u0107 budzi tak\u017ce wiek wolontariuszy. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym w Polsce prawem – w zbi\u00f3rce pieni\u0119dzy mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142 tylko osoby pe\u0142noletnie. Dla WO\u015aP czyni si\u0119 wyj\u0105tek. Czy
wiek wolontariuszy i brak zabezpiecze\u0144 skarbonek nie s\u0105 czasami pokus\u0105, zach\u0119t\u0105 do nieuczciwo\u015bci?
\u00d3smy argument krytyczny to nag\u0142a\u015bnianie przez media akcji Jerzego Owsiaka przy jednoczesnym pomijaniu innych dzia\u0142a\u0144 charytatywnych. Po \u00f3smym finale WO\u015aP w jednym z dziennik\u00f3w przeczytali\u015bmy: „Wielka
Orkiestra gra raz w roku. W jej cieniu przez ca\u0142y rok z mniejszym medialnym wsparciem dzia\u0142aj\u0105 inne organizacje charytatywne, kt\u00f3rych pomoc nie jest tak efektowna, ale bywa, \u017ce wi\u0119ksza“. Obowi\u0105zkiem medi\u00f3w
publicznych jest sprawiedliwe informowanie spo\u0142ecze\u0144stwa o wszystkich dzia\u0142aniach dobroczynnych. Wystarczy por\u00f3wna\u0107 czas antenowy WO\u015aP z czasem przeznaczonym dla Caritas, PCK, PAH, lokalnych organizacji
i wielu plac\u00f3wek ko\u015bcielnych, aby g\u0142\u0119boko zdumie\u0107 si\u0119 absurdalno\u015bci\u0105 sytuacji, w kt\u00f3rej \u017cyjemy.
Dziewi\u0105ty argument dotyczy osobistych pogl\u0105d\u00f3w Jerzego Owsiaka. Wielki Dyrygent jest typowym luzakiem i swojakiem. O Radiu Maryja m\u00f3wi, \u017ce je „sp\u0142ukuje“, poniewa\u017c jest „radiem agresywnym, poni\u017caj\u0105cym
ludzi“ i wyzwalaj\u0105cym u odbiorc\u00f3w „najni\u017csze instynkty“. Z jednej strony Jerzy Owsiak chce pomaga\u0107 noworodkom, z drugiej – jest zwolennikiem prawa do zabijania dzieci nienarodzonych. Czy katolikom wolno
ratowa\u0107 chore dzieci pod sztandarami cz\u0142owieka, kt\u00f3ry opowiada si\u0119 za zabijaniem tych jeszcze nienarodzonych?
Dziesi\u0105ty argument to postrzeganie WO\u015aP jako dziecka kultury lewicowo-liberalnej, kt\u00f3ra zwalcza kultur\u0119 konserwatywno-religijn\u0105. W lutym 2000 r. Roman Graczyk opublikowa\u0142 w Gazecie Wyborczej artyku\u0142 pt.
Demokratyczna asceza i jej wrogowie. W perspektywie dziennikarza Gazety \u015bwi\u0119ta narodowe 11 Listopada i 3 Maja s\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnej m\u0142odzie\u017cy martw\u0105 tradycj\u0105. „Bo cho\u0107 my autentycznie cieszymy si\u0119 z odzyskanej
wolno\u015bci – podkre\u015bla Roman Graczyk – nie potrafimy ju\u017c tego wyrazi\u0107 w kategoriach, kt\u00f3re \u00abkr\u0119ci\u0142yby\u00bb m\u0142odzie\u017c. A Owsiak, owszem, \u00abkr\u0119ci\u00bb. (.) Je\u015bli chcemy odkry\u0107 etyczny fundament
nowej, demokratycznej Polski, pomy\u015blmy nad fenomenem Orkiestry“.
Dla przedstawicieli kultury lewicowo-liberalnej moralnego fundamentu naszej Ojczyzny nie stanowi tradycja powsta\u0144cza, katolicyzm, dwudziestolecie mi\u0119dzywojenne czy mit „Solidarno\u015bci“. Ich zdaniem,
naszym nowym fundamentem etycznym mo\u017ce by\u0107 natomiast Orkiestra lub co\u015b podobnego do niej. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce akcja Jerzego Owsiaka to tak\u017ce pewien projekt kulturowy. Wielka Orkiestra jest wyra\u017anym
przyk\u0142adem walki kultury lewicowo-liberalnej z tradycyjnym polskim etosem, zbudowanym na gruncie warto\u015bci narodowych i religijnych. W Orkiestrze chodzi nie tylko o pomoc chorym i biednym dzieciom, ale
tak\u017ce o duchowy kszta\u0142t naszego kraju.
* * *
Jednym z cieni polskiego katolicyzmu jest brak profetyzmu w sprawach spo\u0142ecznych. Wydaje si\u0119, \u017ce przejawem tej s\u0142abo\u015bci jest tak\u017ce brak sp\u00f3jnej oceny religijno-etycznej WO\u015aP z perspektywy \u015bwiatopogl\u0105du
katolickiego. Katolicy w Polsce powinni us\u0142ysze\u0107 od swoich duszpasterzy opini\u0119 Ko\u015bcio\u0142a na temat „wielkiej m\u0142odzie\u017cowej mszy“ Jerzego Owsiaka. Nie wolno nam zapomina\u0107, \u017ce w dyskusji o Wielkiej Orkiestrze
chodzi nie tylko o ocen\u0119 konkretnej akcji charytatywnej, ale tak\u017ce o kondycj\u0119 naszego katolicyzmu i etyczny fundament III Rzeczypospolitej.<\/p>\n