Rita S\u00fcssmuth by\u0142a niezast\u0105pion\u0105 or\u0119downiczk\u0105 polsko-niemieckiego porozumienia, przekonan\u0105 o kluczowym znaczeniu dobrych relacji z Polsk\u0105 dla demokratycznych Niemiec \u2013 m\u00f3wi\u0105 wsp\u00f3\u0142pracownicy zmar\u0142ej polityczki.<\/b>
\n\u2013 Rita S\u00fcssmuth by\u0142a nestork\u0105 porozumienia i wsp\u00f3\u0142pracy polsko-niemieckiej. By\u0142a wielk\u0105 postaci\u0105 na miar\u0119 takich polityk\u00f3w, jak Richard von Weizs\u00e4cker czy W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski \u2013 m\u00f3wi Deutsche Welle Basil Kerski, by\u0142y dyrektor Europejskiego Centrum Solidarno\u015bci (ECS) w Gda\u0144sku, a obecnie prezes Domu Historii Nadrenii P\u00f3\u0142nocnej-Westfalii w D\u00fcsseldorfie.
\u2013 Zna\u0142em S\u00fcssmuth od ponad 30 lat. Nie m\u00f3wi\u0142a po polsku, by\u0142a z wykszta\u0142cenia romanistk\u0105, ale bardzo dobrze zna\u0142a Polsk\u0119, polsk\u0105 kultur\u0119 i to nie tylko z perspektywy wizyt politycznych. By\u0142a ciekawa Polski, do ostatnich chwil \u017cycia je\u017adzi\u0142a po ca\u0142ym kraju, pasjonowa\u0142y j\u0105 nowe inicjatywy spo\u0142eczne, \u017cycie intelektualne, kultura \u2013 podkre\u015bla polsko-niemiecki politolog i publicysta. Kerski by\u0142 przez wiele lat redaktorem naczelnym Magazynu Polsko-Niemieckiego DIALOG, wydawanego przez Federalny Zwi\u0105zek Towarzystw Niemiecko-Polskich. Na czele kuratorium tego zwi\u0105zku sta\u0142a S\u00fcssmuth.Wspiera\u0142a \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d
Kerski przypomina, \u017ce ECS uhonorowa\u0142 S\u00fcssmuth Medalem Wdzi\u0119czno\u015bci za wspieranie ruchu \u201eSolidarno\u015bci\u201d.
Gdy w 1985 r. zosta\u0142a niemieck\u0105 ministr\u0105 m\u0142odzie\u017cy, rodziny i zdrowia, mocno zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 w pomoc dla Europy \u015arodkowej. Po upadku muru berli\u0144skiego, wbrew strategii kanclerza Helmuta Kohla \u2013 jako przewodnicz\u0105ca Bundestagu \u2013 doprowadzi\u0142a do uchwalenia rezolucji w Bundestagu, w kt\u00f3rej jeszcze przed zjednoczeniem Niemiec jasno zadeklarowano, \u017ce granica polsko-niemiecka jest nienaruszalna i ostateczna. \u2013 To by\u0142o jeszcze przed podpisaniem Traktatu granicznego z Polsk\u0105. Kohl nie by\u0142 zachwycony, poniewa\u017c bardzo ba\u0142 si\u0119 sprzeciwu wyp\u0119dzonych w CDU \u2013 t\u0142umaczy Kerski.
Podczas gdy Kohl z powod\u00f3w taktycznych odsuwa\u0142 w czasie podpisanie traktatu granicznego, S\u00fcssmuth i \u00f3wczesny prezydent RFN Richard von Weizs\u00e4cker m\u00f3wili jasno, \u017ce sprawa granicy ma znaczenie symboliczne i nie mo\u017ce by\u0107 przedmiotem politycznej taktyki. Kerski podkre\u015bla, \u017ce w\u0142a\u015bnie w czasie, gdy pracami Bundestagu kierowa\u0142a S\u00fcssmuth, niemiecki parlament ratyfikowa\u0142 zar\u00f3wno Traktat o potwierdzeniu granicy, jak i Traktat o dobrym s\u0105siedztwie i przyjaznej wsp\u00f3\u0142pracy z Polsk\u0105. Inicjatorka pomnika polskich ofiar
W ocenie Kerskiego na szczeg\u00f3lne podkre\u015blenie zas\u0142uguje zaanga\u017cowanie Rity S\u00fcssmuth we wspieranie wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy organizacjami pozarz\u0105dowymi w obu krajach. Przypomina, \u017ce polityczka chadeckiej CDU by\u0142a r\u00f3wnie\u017c prezydentk\u0105 Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich (DPI) w Darmstadt.
W 2017 r. by\u0142a te\u017c inicjatork\u0105 powstania w Berlinie pomnika polskich ofiar wojny i niemieckiej okupacji. \u2013 To by\u0142a misja rodzinna. Jej m\u0105\u017c, historyk, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca niemieckiej fundacji \u015bw. Wojciecha, te\u017c by\u0142 zaanga\u017cowany w dialog polsko-niemiecki \u2013 opowiada Basil Kerski. Jak podkre\u015bla, motywem dzia\u0142ania S\u00fcssmuth \u201enie by\u0142y wyrzuty sumienia, gdy\u017c podczas wojny by\u0142a dzieckiem\u201d. \u2013 Rita S\u00fcssmuth wychowywa\u0142a si\u0119 w \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce nie ma demokratycznych Niemiec bez silnych zwi\u0105zk\u00f3w z demokratycznymi Polsk\u0105 i Francj\u0105. Wszystko co robi\u0142a, robi\u0142a z niezwyk\u0142\u0105 pasj\u0105 i konsekwencj\u0105.
Kerski zwraca uwag\u0119 na walk\u0119 S\u00fcssmuth o prawa cz\u0142owieka \u2013 jej prac\u0119 na rzecz chorych na AIDS, jej zaanga\u017cowanie na rzecz migrant\u00f3w oraz walk\u0119 o prawa kobiet. \u2013 To ona utorowa\u0142a drog\u0119 takim polityczkom jak Angela Merkel.\u201ePyta\u0142a: co my\u015bli m\u0142odzie\u017c?\u201d
Komplement\u00f3w nie szcz\u0119dzi by\u0142ej szefowej Bundestagu tak\u017ce Agnieszka \u0141ada-Konefa\u0142, wicedyrektorka Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt. \u2013 S\u00fcssmuth by\u0142a wyj\u0105tkow\u0105 osobowo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra zostawi\u0142a trwa\u0142y \u015blad na relacjach polsko-niemieckich i naszym instytucie \u2013 m\u00f3wi politolo\u017cka.
\u2013 S\u00fcssmuth by\u0142a absolutnie przekonana, \u017ce Niemcy s\u0105 jako kraj, jako spo\u0142ecze\u0144stwo zobowi\u0105zane do wspierania Polski i Polak\u00f3w. By\u0142a przekonana o tym, \u017ce nie wolno zapomnie\u0107 o tym, co Niemcy uczynili Polakom w czasie II wojny \u015bwiatowej \u2013 zaznacza \u0141ada-Konefa\u0142 w rozmowie z DW. Jak dodaje, niemiecka dzia\u0142aczka domaga\u0142a si\u0119, aby Polsk\u0119 i Polak\u00f3w traktowa\u0107 po partnersku.
\u2013 S\u00fcssmuth do ostatnich dni interesowa\u0142a si\u0119 tym, co si\u0119 dzieje w Polsce i w relacjach polsko-niemieckich. By\u0142a osob\u0105 nastawion\u0105 na dzia\u0142anie, a nie gadanie. By\u0142a przekonana, \u017ce nie wolno poprzesta\u0107 na rozmowach, lecz od razu zastanawia\u0142a si\u0119, co mo\u017cna zrobi\u0107, aby rozwi\u0105za\u0107 problem \u2013 m\u00f3wi wiceszefowa DPI.
\u0141ada-Konefa\u0142 podkre\u015bla, \u017ce S\u00fcssmuth do ko\u0144ca cieszy\u0142a si\u0119 \u201ewielkim szacunkiem ponad podzia\u0142ami\u201d, a telefon od niej odbierali nie tylko politycy CDU. \u2013 Szacunek, jakim si\u0119 cieszy\u0142a, wynika\u0142 z jej szczerego zaanga\u017cowania, kt\u00f3re nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego z politykierstwem \u2013 t\u0142umaczy politolo\u017cka, dodaj\u0105c: \u2013 Stara\u0142a si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107, a nie dzieli\u0107.
\u0141ada-Konefa\u0142 zwraca te\u017c uwag\u0119 na ogromne zainteresowanie S\u00fcssmuth sposobem my\u015blenia i postawami m\u0142odzie\u017cy w Polsce i Niemczech. \u2013 Pyta\u0142a: co my\u015bli m\u0142odzie\u017c? Co mo\u017cna zrobi\u0107 dla m\u0142odych?<\/p>\n