To kr\u00f3tko, bo trzeba powiedzie\u0107, \u017ce data by\u0142a data zmienn\u0105, tzn. nie zawsze by\u0142a ta data, dlatego \u017ce kiedy wprowadzono 20. poprawk\u0119 do konstytucji w 1933 roku, to w\u00f3wczas w 1937 roku pojawia si\u0119 w\u0142a\u015bnie ta data, Formalnie tak. I tu trzeba jeszcze powiedzie\u0107, \u017ce kiedy dzie\u0144 20 stycznia przypada na niedziel\u0119, to nast\u0119puje w\u00f3wczas tzw. prywatne zaprzysi\u0119\u017cenie i kilka razy ju\u017c tak by\u0142o. Mieli\u015bmy 3 czy 4 razy tak\u0105 sytuacj\u0119. Ostatnio zreszt\u0105 – ostatnie zaprzysi\u0119\u017cenie te\u017c mia\u0142o miejsce 20. prywatnie, w Bia\u0142ym Domu, a p\u00f3\u017aniej 21 jest ta cz\u0119\u015b\u0107 publiczna. To nie s\u0105 wzgl\u0119dy religijne – te\u017c zapewne, ale nie te s\u0105 podkre\u015blane – tylko dlatego, \u017ce administracja nie pracuje. Natomiast pierwsze zaprzysi\u0119\u017cenie Waszyngtona by\u0142o 30 kwietnia, natomiast zaprzysi\u0119\u017cenia odbywa\u0142y si\u0119 4 marca. Ja powiem dlaczego, dlaczego marzec – w\u00f3wczas ten okres by\u0142 d\u0142u\u017cszy – i czemu zmieniono, skr\u00f3cono ten okres od wybor\u00f3w do zaprzysi\u0119\u017cenia – dlatego \u017ce po prostu zmieni\u0142 si\u0119 \u015bwiat i cz\u0142onkowie kongresu czyli senator musia\u0142 dojecha\u0107 z drugiego wybrze\u017ca i znacznie d\u0142u\u017cej to trwa\u0142o. Czyli rozw\u00f3j po prostu komunikacji sprawi\u0142, \u017ce w\u00f3wczas w latach 30. uznano, \u017ce trzeba to skr\u00f3ci\u0107 ju\u017c. No i st\u0105d ta data styczniowa. No w\u0142a\u015bnie. Za ojca inauguracji uwa\u017ca si\u0119 Madisona. To on jest tw\u00f3rc\u0105 tej przysi\u0119gi. Sam zreszt\u0105 przysi\u0119ga\u0142 dwa razy na ten w\u0142a\u015bnie tekst. I tych 35 s\u0142\u00f3w decyduje p\u00f3\u017aniej o w\u0142adzy w sumie najwa\u017cniejszego cz\u0142owieka na \u015bwiecie. No w\u0142a\u015bnie. I z tym by\u0142 czasami problem, jako \u017ce nast\u0119powa\u0142y pomy\u0142ki. Bo niekiedy, tak np. w 1929 roku, prezydent zmieni\u0142 szyk s\u0142\u00f3w, s\u0142ysza\u0142a to dziewczynka, bo to by\u0142o transmitowane przez radio… Napisa\u0142a do prezydenta list i on powiedzia\u0142, \u017ce nie zmieni\u0142, tylko zastosowa\u0142 inne s\u0142owo. I w\u00f3wczas media odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119, jako \u017ce by\u0142o to pierwszy raz te\u017c, by\u0142o to zaprzysi\u0119\u017cenie filmowane przez kroniki filmowe. Udano si\u0119 do studi\u00f3w radiowych, filmowych, ods\u0142uchano to i rzeczywi\u015bcie dziewczynka mia\u0142a racj\u0119. Nie. Prezydent jej odpisa\u0142, ta sprawa nabra\u0142a takiego wymiaru de facto og\u00f3lnonarodowego bo medialnie to ju\u017c zaistnia\u0142o, ca\u0142e Stany o tym pisa\u0142y. Ta 14-latka zrobi\u0142a karier\u0119. Ale przysi\u0119g\u0119 uznano za wa\u017cn\u0105, a on jej napisa\u0142, \u017ce jestem ju\u017c starszym cz\u0142owiekiem i mog\u0119 si\u0119 myli\u0107. Ale, panie redaktorze, s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne sposoby sk\u0142adania przysi\u0119gi. Ja doliczy\u0142em si\u0119 a\u017c czterech. Czyli np. mo\u017cna czyta\u0107 przysi\u0119g\u0119 od razu i prezydent m\u00f3wi tylko „I do“. Mo\u017cna czyta\u0107 j\u0105 cz\u0119\u015bciami i prezydent powtarza. Np. Roosevelt w 1933 roku ods\u0142ucha\u0142 ca\u0142ej roty przysi\u0119gi i ca\u0142\u0105 powt\u00f3rzy\u0142 i doda\u0142 te s\u0142owa „tak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g“. Dowolny wyb\u00f3r prezydenta. W zasadzie, z tego co wiemy, jak kronikarze odnotowuj\u0105, wszyscy prezydenci, kt\u00f3rzy przysi\u0119gaj\u0105 na Bibli\u0119 – z wyj\u0105tkiem jednego, bo raz przysi\u0119ga\u0142 jeden z prezydent\u00f3w na prawo konstytucyjne – od czas\u00f3w Waszyngtona dodaj\u0105 to. Ta inauguracja pierwsza, pierwsze zaprzysi\u0119\u017cenie Waszyngtona jest dok\u0142adnie opisane i wiemy, \u017ce on uca\u0142owa\u0142 te\u017c Bibli\u0119. Nie, w po\u0142owie XIX w. Musia\u0142bym tam zerkn\u0105\u0107. Kt\u00f3ry\u015b z prezydent\u00f3w gdzie\u015b tam w po\u0142owie XIX w. wzi\u0105\u0142 prawo konstytucyjne. Nie bardzo wiemy dlaczego. W \u017ar\u00f3d\u0142ach jest opisane – ksi\u0119g\u0119 prawa konstytucyjnego, ale co tam by\u0142o, to dok\u0142adnie nie wiemy. Wi\u0119c nawet ci badacze ameryka\u0144scy maj\u0105 z tym k\u0142opot. No w\u0142a\u015bnie. To jest takie przes\u0142anie zawsze, przy czym trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 czy to jest jednak Biblia, dwie czy trzy. Bo w prawie ameryka\u0144skim jest taka tradycja, istnieje nawet taki idiom, \u017ce je\u015bli s\u0105 dwie Biblie czy trzy, po\u0142o\u017cona jedna na drugiej, to one wzmacniaj\u0105 warto\u015b\u0107 przysi\u0119gi. To jest stosowane r\u00f3wnie\u017c w s\u0105dach lokalnych, w s\u0105dach okr\u0119gowych. Wi\u0119c tak jak np. Obama pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 przy drugim zaprzysi\u0119\u017ceniu Bibli\u0105 Martina Luthera Kinga, podr\u00f3\u017cn\u0105 i Bibli\u0105 Lincolna, kt\u00f3ra te\u017c s\u0142u\u017cy\u0142a wcze\u015bniej, to by\u0142o tu pewne przes\u0142anie polityczne. Bushowie cz\u0119sto wykorzystywali Bibli\u0119 Waszyngtona, kt\u00f3ra jest w\u0142asno\u015bci\u0105 lo\u017cy wolnomularskiej i zawsze jest ten problem nawet czysto techniczny, poniewa\u017c zaprzysi\u0119\u017cenie ma miejsce na wolnym powietrzu, pada \u015bnieg i jak j\u0105 zabezpieczy\u0107? S\u0105 ca\u0142e dyskusje: w celofanie, bez celofanu… Wi\u0119c tutaj archiwi\u015bci dr\u017c\u0105 zawsze, \u017ceby ta Biblia wr\u00f3ci\u0142a w idealnym stanie z powrotem. Tradycj\u0105 te\u017c jest wykorzystywanie Biblii jako trzeciej czy drugiej, darowanej przez matk\u0119. Czyli np. pani Johnson tak wykorzysta\u0142a te\u017c Bibli\u0119 rodzinn\u0105, kt\u00f3r\u0105 dostali w 1952 roku od swojej matki na. Formalnie o godzinie 12:00. Tak, to m\u00f3wi konstytucja. Czyli wybicie godziny 12:00 powoduje, \u017ce zostaje namaszczony nowy kr\u00f3l i ten rytua\u0142 polityczny si\u0119 dokonuje. Oczywi\u015bcie. Tu mamy tak\u0105 tradycj\u0119 z 1877 roku i od tego czasu prezydenci, ust\u0119puj\u0105cy prezydent i prezydent elekt, si\u0119 spotykaj\u0105. To jest bardzo mi\u0142e i symboliczne. Na herbatce. To trwa oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny. Prezydent ostatecznie \u017cegna si\u0119 z personelem Bia\u0142ego Domu, ust\u0119puj\u0105cy prezydent. Ale ten zwyczaj przejazdu razem na Kapitol datuje si\u0119 znacznie wcze\u015bniej. Tutaj Amerykanie maj\u0105 si\u0119 czym pochwali\u0107 – 1837 rok – i w\u00f3wczas jechali razem powozem i, co ciekawe… Obecnie pary, ale kobiety musia\u0142y o to walczy\u0107. Ale jeszcze, jak pa\u0144stwo b\u0119dziecie ogl\u0105da\u0107 zdj\u0119cia, to prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce z Bia\u0142ego Domu, kiedy si\u0119 udaje prezydent elekt i ust\u0119puj\u0105cy prezydent, to ten ust\u0119puj\u0105cy prezydent oddaje swoje miejsce w samochodzie temu prezydentowi elektowi. Sam siada na miejscu go\u015bcia, czyli po prawej stronie prezydenta elekta. To jest zwyczaj wprowadzony w 1837 roku. To jest bardzo \u0142adne, bo formalnie on jeszcze nie jest prezydentem, ale ju\u017c zaj\u0105\u0142 jego miejsce i, m\u00f3wi\u0119, tutaj protokolarnie jest to taki dziwol\u0105g, ale tak jest, wi\u0119c te miejsca nie s\u0105 przypadkowe. Ca\u0142a walka. Tak naprawd\u0119 pani Wilson w 1917 roku odby\u0142a podr\u00f3\u017c zar\u00f3wno z Bia\u0142ego Domu na Kapitol i wr\u00f3ci\u0142a z m\u0119\u017cem. Ale ona troch\u0119 musia\u0142a to wywalczy\u0107. Wcze\u015bniej by\u0142o tak, \u017ce pod koniec XIX w. jedna z pierwszych dam wywalczy\u0142a w og\u00f3le obecno\u015b\u0107, prawo do obecno\u015bci na platformie – tej gdzie jest zaprzysi\u0119\u017cenia, ale z ty\u0142u. P\u00f3\u017aniej dopiero prawo do powrotu z prezydentem -czyli by\u0142 taki ca\u0142y \u0142a\u0144cuch, kiedy to pierwsze damy walczy\u0142o o to miejsce. To by\u0142 te\u017c czas sufra\u017cystek, pami\u0119tajmy.<\/p>\n

\n

\nSimilarity rank: 1.1\n<\/div>\n

Sentiment rank: -1.1<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n