Jest w tym miejscu przedziwna si\u0142a spokoju i cisza \u2013 m\u00f3wi o Bo\u017cym Grobie w Jerozolimie o Narcyz Klimas OFM Zakonnik kt\u00f3ry od niemal 30 lat mieszka w<\/b>
\nJest w tym miejscu przedziwna si\u0142a spokoju i cisza \u2013 m\u00f3wi o Bo\u017cym Grobie w Jerozolimie o. Narcyz Klimas OFM. Zakonnik, kt\u00f3ry od niemal 30 lat mieszka w Ziemi \u015awi\u0119tej i pracuje jako archiwista franciszka\u0144skiej Kustodii, po\u015bwi\u0119ci\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naukowej dzia\u0142alno\u015bci badaniom autentyczno\u015bci Bo\u017cego Grobu. W rozmowie z KAI przyznaje, \u017ce naj\u015bwi\u0119tsze miejsce chrze\u015bcija\u0144stwa wci\u0105\u017c budzi jego wzruszenie i zachwyt.
o. Narcyz Klimas OFM: \u2013 Kamie\u0144. Ten kamie\u0144, kt\u00f3ry widzia\u0142em i naprawd\u0119 go dotkn\u0105\u0142em. Kiedy\u015b by\u0142em zdania, \u017ce jest 99 procent pewno\u015bci, i\u017c mamy do czynienia z autentycznym miejscem poch\u00f3wku Jezusa. Dzi\u015b m\u00f3wi\u0119, \u017ce pewno\u015b\u0107 mamy na 100 procent. Kto\u015b, kto dotkn\u0105\u0142 tego miejsca, nie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest ono \u015bwi\u0119te.
KAI: Ale pielgrzymi, kt\u00f3rzy przybywaj\u0105 do Bazyliki Grobu Bo\u017cego, dotykaj\u0105 marmurowej p\u0142yty, kt\u00f3ra os\u0142ania kamie\u0144 grobu. Ojciec jest w uprzywilejowanej, w\u0105skiej grupie tych, kt\u00f3rzy go naprawd\u0119 widzieli.
\u2013 Ilekro\u0107 wchodz\u0119 do \u015brodka kaplicy, przypomina mi si\u0119 moja Msza prymicyjna, kt\u00f3r\u0105 odprawia\u0142em na p\u0142ycie grobu Pa\u0144skiego. By\u0142em pod tak wielkim wra\u017ceniem tego miejsca, \u017ce zapomnia\u0142em o ko\u0144cowym b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwie. Uczestnicy Mszy zawr\u00f3cili mnie, a ja \u2013 nadal przej\u0119ty i wzruszony \u2013 udzieli\u0142em tego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa… lew\u0105 r\u0119k\u0105. Jestem lewor\u0119czny, ale zawsze pami\u0119tam o tym, by b\u0142ogos\u0142awi\u0107 praw\u0105 r\u0119k\u0105. Wtedy, pod wp\u0142ywem oszo\u0142omienia i zachwytu nad tym, gdzie jestem, kompletnie o tym zapomnia\u0142em.
– Co si\u0119 wydarzy\u0142o w tej kaplicy w pa\u017adzierniku 2016 roku?
– \u2013 Dok\u0142adnie tego dnia \u015bci\u0105gni\u0119to marmurow\u0105 p\u0142yt\u0119, kt\u00f3rej na co dzie\u0144 dotykamy. By\u0142 wiecz\u00f3r, kiedy ju\u017c zamykano bazylik\u0119. Pielgrzymi nie mogli wej\u015b\u0107 do \u015brodka, obecni byli tylko przedstawiciele duchowie\u0144stwa prawos\u0142awnego, ormia\u0144skiego i katolicy oraz koptowie. Wszyscy czekali\u015bmy. Najpierw przyszed\u0142 patriarcha grecki, potem przedstawiciel Kustodii Ziemi \u015awi\u0119tej, nast\u0119pnie patriarcha ormia\u0144ski i biskup koptyjski. Ka\u017cdy z nich po kolei wchodzi\u0142 do grobu, mieli na g\u0142owach ochronne kaski, a my na zewn\u0105trz kaplicy w ciszy czekali\u015bmy, co si\u0119 stanie. To by\u0142 pierwszy moment, kiedy zadr\u017ca\u0142o mi serce, bo miny os\u00f3b wychodz\u0105cych z grobu by\u0142y niepewne, zmieszane. Oczekiwali, \u017ce zobacz\u0105 ska\u0142\u0119. Nie zobaczyli jej i to by\u0142o wida\u0107 na ich twarzach.
– Rozczarowanie?
– \u2013 Rozczarowanie, \u017ce to nie jest to. Modli\u0142em si\u0119 w\u00f3wczas: \u201ePanie Bo\u017ce, nie mo\u017cesz mi tego zrobi\u0107!\u201d. Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 mojej aktywno\u015bci naukowej po\u015bwi\u0119ci\u0142em na udowadnianie, \u017ce mamy do czynienia z autentycznym Grobem Bo\u017cym. Potwierdza\u0142y to wszystkie \u017ar\u00f3d\u0142a, do kt\u00f3rych dotar\u0142em, a tymczasem widz\u0119 wielki zaw\u00f3d na twarzach os\u00f3b, kt\u00f3re ten kamie\u0144 mia\u0142y zobaczy\u0107 \u2013 i nie zobaczy\u0142y. Co si\u0119 sta\u0142o? Ostrzegano nas wcze\u015bniej, \u017ce Grecy prawos\u0142awni mogli wyci\u0105\u0107 t\u0119 ska\u0142\u0119, wi\u0119c my\u015bla\u0142em, \u017ce rzeczywi\u015bcie tak si\u0119 sta\u0142o i miejsce jest autentyczne, tylko kamienia, na kt\u00f3rym spoczywa\u0142o cia\u0142o Jezusa, nie ma. Wr\u00f3cili\u015bmy do klasztoru, ale na drugi dzie\u0144 zawo\u0142ano nas zn\u00f3w. Pobiegli\u015bmy do Bo\u017cego Grobu tak szybko, jak niewiasty w Ewangelii z Niedzieli Zmartwychwstania. Weszli\u015bmy do \u015brodka \u2013 i rzeczywi\u015bcie. Ten kamie\u0144 tam by\u0142, ods\u0142oni\u0119ty z gruz\u00f3w. I wci\u0105\u017c jest!
– Od jakiego czasu datuje si\u0119 kult Bo\u017cego Grobu? Od samego pocz\u0105tku?
– \u2013 Tak. Potwierdzenie tego mamy ju\u017c w Ewangelii opisuj\u0105cej reakcje uczni\u00f3w Jezusa, kt\u00f3rzy na widok pustego grobu uwierzyli. To miejsce jest dla nich nadzwyczajne. P\u00f3\u017aniejsze ustne przekazy, potem zapisane w tekstach apokryficznych i judeochrze\u015bcija\u0144skich, m\u00f3wi\u0142y o odbywaj\u0105cych si\u0119 tam pielgrzymkach, rozwijaj\u0105cym si\u0119 kulcie, a tak\u017ce nios\u0142y opis pami\u0105tek.
– Jakie to s\u0105 pami\u0105tki?
– \u2013 Napisy. Znaleziono je, gdy remontowano wzg\u00f3rze Golgoty w 1984 roku. Pochodz\u0105 one z I wieku po Chrystusie, datowane mniej wi\u0119cej na okres, gdy powstawa\u0142 Nowy Testament.
– To wielki paradoks, z kt\u00f3rym trudno si\u0119 pogodzi\u0107, \u017ce naj\u015bwi\u0119tsze miejsce chrze\u015bcija\u0144stwa jest zarazem miejscem podzia\u0142u i konflikt\u00f3w mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144. Jak ten paradoks wyt\u0142umaczy\u0107?
– \u2013 Wielkim pragnieniem wy\u0142\u0105cznego posiadania tego miejsca. Tylko w ten spos\u00f3b mo\u017cna to wyt\u0142umaczy\u0107. Ka\u017cdy chce mie\u0107 Bo\u017cy Gr\u00f3b na w\u0142asno\u015b\u0107, mie\u0107 swobod\u0119 sprawowania tam liturgii, udost\u0119pniania tego miejsca pielgrzymom. To st\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 zazdro\u015b\u0107 Grek\u00f3w, kt\u00f3rzy przyszli do Ziemi \u015awi\u0119tej razem z okupacj\u0105 tureck\u0105 i r\u00f3\u017cnymi sposobami starali si\u0119 wyrzuca\u0107 franciszkan\u00f3w z tych \u015bwi\u0119tych miejsc.
– Dodajmy: nie zawsze godnymi sposobami.
– \u2013 Oczywi\u015bcie. W gr\u0119 wchodzi\u0142y podst\u0119py czy przekupstwo su\u0142tana w Stambule. Wiek XIV, XV, do pocz\u0105tku wieku XVI \u2013 w tym czasie g\u0142\u00f3wnymi gospodarzami Bo\u017cego Grobu byli franciszkanie, kt\u00f3rzy nie zabraniali innym sprawowa\u0107 liturgii. Mamy czternastowieczne opisy, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o dziewi\u0119ciu r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3lnotach chrze\u015bcija\u0144skich, kt\u00f3re sprawowa\u0142y w tym czasie liturgi\u0119 w Bo\u017cym Grobie. Nie by\u0142o \u017cadnego problemu. Problem zacz\u0105\u0142 si\u0119, kiedy do Ziemi \u015awi\u0119tej nap\u0142yn\u0119\u0142o duchowie\u0144stwo pochodzenia greckiego. Nie sprawiali i nie sprawiaj\u0105 k\u0142opot\u00f3w prawos\u0142awni narodowo\u015bci arabskiej.
– Utrzymywane od XIX wieku status quo jest szcz\u0119\u015bliwym rozwi\u0105zaniem tej sytuacji czy ci\u0105gle powodem napi\u0119\u0107?
– \u2013 Ten kompromis nie jest szcz\u0119\u015bliwy dla nas, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 praw w Bo\u017cym Grobie maj\u0105 Grecy prawos\u0142awni. Wiele wiek\u00f3w walczyli\u015bmy o to miejsce, dbali\u015bmy o nie, odnawiali\u015bmy je, a dzi\u015b mamy tylko mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawowania Eucharystii w Bo\u017cym Grobie od 4.30 do 8.15 rano. Poza tym opiek\u0119 nad Bo\u017cym Grobem sprawuj\u0105 Grecy, kt\u00f3rzy maj\u0105 prawo kontrolowania pielgrzym\u00f3w wchodz\u0105cych do kaplicy, poza tym sprawuj\u0105 swoj\u0105 liturgi\u0119 o p\u00f3\u0142nocy. Potem, od 2.30 do 4.30 do Bo\u017cego Grobu wchodz\u0105 Ormianie, kt\u00f3rzy maj\u0105 do dyspozycji jeszcze mniej czasu ni\u017c my.
– Ojciec mieszka w Ziemi \u015awi\u0119tej od niemal 30 lat i z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 \u015bwiadkiem wielu wa\u017cnych chwil i wzrusze\u0144 os\u00f3b, kt\u00f3re pielgrzymowa\u0142y do Bo\u017cego Grobu. Czy s\u0105 takie, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie zapadaj\u0105 w pami\u0119\u0107?
– \u2013 Widzia\u0142em w Bo\u017cym Grobie prezydent\u00f3w \u015bwiatowych mocarstw, kr\u00f3l\u00f3w, g\u0142\u00f3w naszego pa\u0144stwa. Ci, kt\u00f3rzy wierz\u0105, przychodz\u0105, by si\u0119 pomodli\u0107. Pozostali – by odda\u0107 szacunek religii, kt\u00f3ra zrodzi\u0142a si\u0119 w tym miejscu i jest wci\u0105\u017c \u017cywa.
– S\u0105 te\u017c tysi\u0105ce zwyk\u0142ych pielgrzym\u00f3w…
– \u2013 I na ich twarzach wida\u0107 najpierw ogromne napi\u0119cie, silne pragnienie wej\u015bcia do Bo\u017cego Grobu, a nawet l\u0119k, \u017ce to mo\u017ce si\u0119 nie uda\u0107. To najwi\u0119cej, co pielgrzym mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 w Ziemi \u015awi\u0119tej: wej\u015b\u0107 do Bo\u017cego Grobu i uczci\u0107 miejsce poch\u00f3wku i zmartwychwstania Jezusa. Widz\u0119 tych ludzi, gdy wychodz\u0105 z kaplicy. W ich oczach jest rado\u015b\u0107, spok\u00f3j i ulga, \u017ce cel zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Dlatego nie dziwi\u0119 si\u0119 \u015bw. Janowi Paw\u0142owi II, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 st\u0105d wyje\u017cd\u017ca\u0107 bez dotkni\u0119cia tego \u015bwi\u0119tego miejsca. M\u00f3wimy: by\u0107 w Rzymie i nie widzie\u0107 papie\u017ca. Podobnie jest tutaj. By\u0107 w Jerozolimie i nie dotkn\u0105\u0107 Bo\u017cego Grobu to tak, jakby sta\u0107 si\u0119 tylko zwyk\u0142ym turyst\u0105, podziwiaj\u0105cym budynki z zewn\u0105trz.
Jest w tym miejscu przedziwna si\u0142a spokoju. W samej bazylice bowiem nierzadko panuje zgie\u0142k, ciasnota, ludzie si\u0119 przepychaj\u0105 i niecierpliwi\u0105, a w Bo\u017cym Grobie jest absolutna cisza. To tak, jakby\u015bmy weszli w inny \u015bwiat. Jakby nas co\u015b wyrwa\u0142o z kontekstu naszego \u017cycia, ze wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata.
– Jest pewnym cudem w dziejach \u015bwiata, \u017ce to miejsce si\u0119 zachowa\u0142o pomimo burzliwej historii i przemian, kt\u00f3re w Ziemi \u015awi\u0119tej ci\u0105gle si\u0119 dokonuj\u0105.
– Tak, to jest prawdziwy cud. Przypomnijmy sobie kalifa Omara, kt\u00f3ry zaj\u0105\u0142 Jerozolim\u0119 w VII wieku. On wszed\u0142 do Bo\u017cego Grobu, kiedy nadchodzi\u0142 czas modlitwy muzu\u0142ma\u0144skiej. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 wtedy do patriarchy Sofroniusza, a ten wskaza\u0142 mu na modlitw\u0119 w\u0142a\u015bnie to miejsce. Ale kalif Omar odpowiedzia\u0142 wprost: \u201eJe\u015bli ja w tym miejscu si\u0119 pomodl\u0119, moi na\u015bladowcy zabior\u0105 wam to miejsce\u201d. I wyszed\u0142 na zewn\u0105trz, by pomodli\u0107 si\u0119 przed bazylik\u0105, tam gdzie dzi\u015b stoi meczet Omara, naprzeciwko naszej \u015bwi\u0105tyni. Sta\u0142o si\u0119 wi\u0119c tak, jak zapowiedzia\u0142, \u017ce na pami\u0105tk\u0119 jego modlitwy powstanie meczet. Gdyby pomodli\u0142 si\u0119 w Bo\u017cym Grobie, dzi\u015b ju\u017c tego miejsca by\u015bmy nie mieli. Mogliby\u015bmy wej\u015b\u0107 jako tury\u015bci i go zwiedzi\u0107, ale na pewno nie wolno by nam by\u0142o si\u0119 modli\u0107.
Drugim takim cudem w historii by\u0142o zburzenie Bo\u017cego Grobu przez kalifa al-Hakima. To burzenie rozpocz\u0119to od g\u00f3ry i spadaj\u0105ce w d\u00f3\u0142 gruzy sprawi\u0142y, \u017ce p\u00f3\u0142ka skalna \u2013 gr\u00f3b Chrystusa si\u0119 zachowa\u0142. Ruiny ochroni\u0142y to miejsce. Potem przyszli krzy\u017cowcy i odbudowali bazylik\u0119.
– Naukowcy alarmuj\u0105, \u017ce bazylika Bo\u017cego Grobu wymaga g\u0142\u0119bokich prac renowacyjnych. Jak str\u00f3\u017cowie tego miejsca my\u015bl\u0105 o jego przysz\u0142o\u015bci?
– \u2013 Naukowcy troch\u0119 przesadzaj\u0105. S\u0142yszeli\u015bmy wypowiedzi nie archeolog\u00f3w, ale architekta, in\u017cyniera budowlanego, kt\u00f3ry patrzy na ten problem pod innym k\u0105tem. Stwierdzono na przyk\u0142ad, \u017ce budynek stoi na 15-metrowej warstwie gruz\u00f3w. To nie jest prawd\u0105. Tam jest p\u00f3\u0142tora metra gruzu, a pod nim znajduje si\u0119 twarda, lita ska\u0142a, na kt\u00f3rej stoj\u0105 kolumny. Trz\u0119sienie ziemi oczywi\u015bcie obr\u00f3ci\u0142oby wszystko w perzyn\u0119, ale nie ma zagro\u017cenia, \u017ce budynek bazyliki nagle si\u0119 zawali. Zak\u0142adam, \u017ce ta przesada wyp\u0142ywa z dobrych intencji i ch\u0119ci poruszenia \u015bwiata, by odnowi\u0107 posadzk\u0119, by zej\u015b\u0107 w g\u0142\u0105b i zobaczy\u0107, jaka jest struktura budynku. Chodzi o mobilizacj\u0119 wsp\u00f3lnot opiekuj\u0105cych si\u0119 Bo\u017cym Grobem, by pracowa\u0142y i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142y dalej.
– Jest nadzieja, \u017ce tak b\u0119dzie?
– \u2013 Tak. Jej potwierdzeniem jest wsp\u00f3lne Or\u0119dzie Wielkanocne zwierzchnik\u00f3w Ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Ziemi \u015awi\u0119tej. Renowacja kaplicy Grobu Bo\u017cego i dalsze plany zwi\u0105zane z odnowieniem bazyliki s\u0105 w ich zgodnej opinii znakiem ducha ekumenizmu i jedno\u015bci, do kt\u00f3rej wszyscy d\u0105\u017cymy.<\/p>\n

\n

Sentiment rank: 0.9<\/div>\n

<\/div>\n<\/div>\n