Diakonat sta\u0142y to odr\u0119bne powo\u0142anie kt\u00f3re zostaje rozpoznane w kandydacie do \u015bwi\u0119ce\u0144 \u2013 m\u00f3wi Jaros\u0142aw \u0141apucha<\/b>
\nKatarzyna Krawcewicz: Niebawem w Studiach Paradyskich uka\u017ce si\u0119 artyku\u0142, w kt\u00f3rym piszesz o diakonacie sta\u0142ym. Zbiegnie si\u0119 to niemal\u017ce z wydaniem przez bp. Tadeusza Lity\u0144skiego dekretu zatwierdzaj\u0105cego zasady formacji, \u017cycia i pos\u0142ugi diakon\u00f3w sta\u0142ych w naszej diecezji. Sk\u0105d zainteresowanie tym tematem? Jaros\u0142aw \u0141apucha: Razem z promotorem mojej pracy doktorskiej ks. prof. Andrzejem Dragu\u0142\u0105 szukali\u015bmy pomys\u0142u na artyku\u0142 naukowy, a by\u0142 to akurat czas wy\u015bwi\u0119cenia pierwszego diakona sta\u0142ego w naszej diecezji. Doszli\u015bmy wtedy do wniosku, \u017ce warto zaj\u0105\u0107 si\u0119 t\u0105 kwesti\u0105, poniewa\u017c jest wiele niedom\u00f3wie\u0144, pojawiaj\u0105 si\u0119 b\u0142\u0119dne interpretacje teologiczne. Chodzi\u0142o zw\u0142aszcza o zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy przywr\u00f3ceniem diakonatu sta\u0142ego a spadkiem liczby powo\u0142a\u0144 do kap\u0142a\u0144stwa. W dyskusji o diakonacie sta\u0142ym wybijaj\u0105 si\u0119 zasadniczo dwa stanowiska: przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3rzy widz\u0105 w nim zagro\u017cenie dla powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich, i zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy ciesz\u0105 si\u0119, \u017ce kap\u0142ani b\u0119d\u0105 mieli pomoc. Ty w swoim artykule dowodzisz, \u017ce oba te stanowiska wynikaj\u0105 z b\u0142\u0119dnych przes\u0142anek. Oba stanowiska z samego za\u0142o\u017cenia s\u0105 b\u0142\u0119dne, s\u0105 zwi\u0105zane z praxis, z pomini\u0119ciem teologicznej istoty powo\u0142ania do diakonatu w formie sta\u0142ej. My\u015bl\u0119, \u017ce dla wielu ludzi diakonat permamentny to co\u015b niezrozumia\u0142ego. Przywr\u00f3cenie go to dzie\u0142o Soboru Watyka\u0144skiego II. Dzi\u0119ki decyzjom ojc\u00f3w soborowych po ponadtysi\u0105cletniej przerwie w Ko\u015bciele \u0142aci\u0144skim zosta\u0142 przywr\u00f3cony diakonat w formie sta\u0142ej jako samodzielny stopie\u0144 hierarchiczny celibatariuszy lub m\u0119\u017cczyzn \u017conatych, co stanowi\u0142o nawi\u0105zanie do praktyki si\u0119gaj\u0105cej czas\u00f3w apostolskich. W Ko\u015bciele zachodnim wprowadzono go du\u017co wcze\u015bniej ni\u017c w Polsce, bo, jak wiemy, nasz episkopat wyda\u0142 tak\u0105 decyzj\u0119 dopiero w 2001 r., a pierwszy diakon sta\u0142y w naszym kraju zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony w roku 2008. Uprzedzenia bior\u0105 si\u0119 przede wszystkim z teologicznego niezrozumienia tego stanu. Ludzie niekiedy widz\u0105 w diakonie sta\u0142ym \u017conatego ksi\u0119dza albo takiego \u201ewybrakowanego\u201d ksi\u0119dza, kt\u00f3ry nie mo\u017ce odprawia\u0107 Mszy \u015bw. itp. Tak nie nale\u017cy patrze\u0107, gdy\u017c diakonat sta\u0142y to odr\u0119bne powo\u0142anie, kt\u00f3re zostaje rozpoznane w kandydacie do \u015bwi\u0119ce\u0144. Wierzymy, \u017ce to Pan B\u00f3g powo\u0142uje do tego stanu, \u017ce to jest dar od Niego, \u017ce tak ten konkretny cz\u0142owiek ma realizowa\u0107 Bo\u017cy plan, swoj\u0105 \u017cyciow\u0105 misj\u0119. Ale z b\u0142\u0119dnych za\u0142o\u017ce\u0144 wychodz\u0105 te\u017c ludzie m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce diakonat sta\u0142y jest potrzebny, bo odci\u0105\u017ca ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rych jest coraz mniej. Oni r\u00f3wnie\u017c sprowadzaj\u0105 spraw\u0119 do kwestii czysto praktycznych. A diakon sta\u0142y nie jest substytutem ksi\u0119dza. I tu znowu trzeba spojrze\u0107 od strony teologicznej. Diakonat sta\u0142y sprawia, \u017ce znowu mamy w Ko\u015bciele pe\u0142ni\u0119 \u2013 biskup\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w i diakon\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c w formie sta\u0142ej, a nie tylko przej\u015bciowej na drodze do kap\u0142a\u0144stwa. Warto w tym miejscu przywo\u0142a\u0107 my\u015bl ks. Szczepa\u0144ca, kt\u00f3ry zauwa\u017ca, \u017ce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 diecezjalny nigdy nie b\u0119dzie \u00abw pe\u0142ni sob\u0105\u00bb bez charyzmatu diakona. Podobnie wsp\u00f3lnota parafialna nie b\u0119dzie nigdy \u00abw pe\u0142ni sob\u0105\u00bb bez podj\u0119cia przez \u015bwieckich wszystkich pos\u0142ug, kt\u00f3re do nich nale\u017c\u0105. O tym nie mo\u017ce decydowa\u0107 liczba biskup\u00f3w w diecezji ani liczba kap\u0142an\u00f3w w parafii. Nie jest to problem liczby, lecz problem misterium Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Sk\u0105d w ludziach, b\u0119d\u0105cych przecie\u017c blisko Ko\u015bcio\u0142a, taki l\u0119k przed wy\u015bwi\u0119caniem diakon\u00f3w sta\u0142ych? Czy naprawd\u0119 istnieje ryzyko, \u017ce zagrozi to powo\u0142aniom kap\u0142a\u0144skim? Ja takiego zagro\u017cenia nie widz\u0119. Uwa\u017cam natomiast, \u017ce wa\u017cne jest podnoszenie \u015bwiadomo\u015bci w\u015br\u00f3d wierz\u0105cych. Czy dostatecznie wyt\u0142umaczono ludziom, o co chodzi w diakonacie sta\u0142ym? Nie s\u0142ysza\u0142em \u017cadnej homilii na ten temat, a przecie\u017c s\u0105 okazje do tego, cho\u0107by kiedy w liturgii S\u0142owa jest czytanie o ustanowieniu diakon\u00f3w. Diakon mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 kap\u0142ana na pewnych odcinkach, zreszt\u0105 jest powo\u0142any do takiej pomocy, ale nie jest kap\u0142anem. G\u0142\u00f3wnym powo\u0142aniem diakona sta\u0142ego jest pos\u0142uga mi\u0142o\u015bci, czyli niesienie pomocy ubogim, potrzebuj\u0105cym, a tak\u017ce g\u0142oszenie s\u0142owa Bo\u017cego. Pami\u0119tajmy, \u017ce to nie jest \u017cadna nowo\u015b\u0107, oni ju\u017c kiedy\u015b byli w Ko\u015bciele, mieli \u017cony, rodziny. Mo\u017ce to po prostu kwestia nieufno\u015bci do wszystkiego, co nieznane? Tak mo\u017ce by\u0107. Jeste\u015bmy przyzwyczajeni do pewnego modelu Ko\u015bcio\u0142a, do utrwalonego kulturowo i spo\u0142ecznie sposobu funkcjonowania, kt\u00f3ry jednak w ostatnich latach ewoluuje. Op\u00f3r by\u0142 i wtedy, kiedy pojawili si\u0119 w liturgii nadzwyczajni szafarze Komunii \u015bw., do dzisiaj zreszt\u0105 wci\u0105\u017c s\u0105 osoby, kt\u00f3re do takiego szafarza nie podejd\u0105 do Komunii. Uwa\u017cam, \u017ce warto pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 zmiany, kt\u00f3re przychodz\u0105. Tym bardziej \u017ce przywr\u00f3cenie diakonatu sta\u0142ego to, jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, decyzja Soboru Watyka\u0144skiego II. Otw\u00f3rzmy si\u0119 na jego zalecenia, bo \u2013 jak wierzymy \u2013 s\u0105 one z natchnienia Ducha \u015awi\u0119tego. No w\u0142a\u015bnie. W dyskusjach przerzucamy si\u0119 argumentami, zapominaj\u0105c o Bo\u017cym planie i Bo\u017cej inspiracji, kt\u00f3re dla Ko\u015bcio\u0142a s\u0105 przecie\u017c czym\u015b oczywistym. Jako wierz\u0105cy musimy pracowa\u0107 nad tym, \u017ceby patrze\u0107 na to, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 nam proponuje, jako na co\u015b pochodz\u0105cego od Ducha \u015awi\u0119tego. Wierzymy, a przynajmniej powinni\u015bmy wierzy\u0107, \u017ce postanowienia soborowe nie s\u0105 tylko wynikiem ludzkiej pracy, ale jest w tym tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry kieruje Ko\u015bcio\u0142em, otacza go sw\u0105 opiek\u0105 i nie pozwala mu zb\u0142\u0105dzi\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce gdyby diakonat sta\u0142y by\u0142 zagro\u017ceniem dla wiary czy doktryny Ko\u015bcio\u0142a, to nigdy by nie powsta\u0142. Jaros\u0142aw \u0141apucha, doktorant Papieskiego Wydzia\u0142u Teologicznego we Wroc\u0142awiu, absolwent podyplomowych studi\u00f3w z zakresu s\u0105downictwa i administracji w Ko\u015bciele<\/p>\n