{"id":3207342,"date":"2025-05-28T02:01:48","date_gmt":"2025-05-28T00:01:48","guid":{"rendered":"http:\/\/nhub.news\/?p=3207342"},"modified":"2025-05-28T09:05:49","modified_gmt":"2025-05-28T07:05:49","slug":"28-maja-w-historii-kresow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nhub.news\/fr\/2025\/05\/28-maja-w-historii-kresow\/","title":{"rendered":"28 maja w Historii Kres\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b>Bie\u017c\u0105ce wydarzenia i publikacje z Bia\u0142orusi, Litwy, Ukrainy, Rosji i innych kraj\u00f3w by\u0142ego ZSRR. Historia i kultura dawnych Polskich Kres\u00f3w. \u017bycie Polak\u00f3w na Wschodzie dawniej i dzi\u015b. Szukanie swoich korzeni na Kresach. Najnowsze i archiwalne numery podziemnej polskiej prasy z Bia\u0142orusi w wersji online.<\/b><br \/>\n1565 \u2013 (lub 29.05) zmar\u0142 Miko\u0142aj Krzysztof Radziwi\u0142\u0142 herbu Tr\u0105by \u2013 marsza\u0142ek i kanclerz wielki litewski, wojewoda wile\u0144ski, tw\u00f3rca pot\u0119gi Radziwi\u0142\u0142\u00f3w i propagator kalwinizmu na Litwie.<br \/>Urodzi\u0142 si\u0119 w 1515 r. w Nie\u015bwie\u017cu. W m\u0142odo\u015bci uzyska\u0142 staranne wykszta\u0142cenie. Z czasem kumuluj\u0105c najwy\u017csze urz\u0119dy w pa\u0144stwie sta\u0142 si\u0119 wraz z bratem Miko\u0142ajem Radziwi\u0142\u0142em \u201cRudym\u201d najbardziej wp\u0142ywowym magnatem na Litwie.<br \/>Sprowadzi\u0142 do Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-reformowany. W 1557 r. ufundowa\u0142 w Wilnie pierwszy na tych ziemiach zb\u00f3r i szko\u0142\u0119 reformat\u00f3w. Zwalcza\u0142 te\u017c katolicyzm i prawos\u0142awie, m.in. odebra\u0142 katolikom ko\u015bcio\u0142y w Nie\u015bwie\u017cu, Klecku, O\u0142yce, Subotnikach, Mordach i Szyd\u0142owcu i przekaza\u0142 je pastorom kalwi\u0144skim. Otworzy\u0142 te\u017c drukarnie w Nie\u015bwie\u017cu i Brze\u015bciu Litewskim, gdzie w 1563 r. wydrukowano \u201cBibli\u0119 Brzesk\u0105\u201d, zwan\u0105 te\u017c \u201cRadziwi\u0142\u0142owsk\u0105\u201d \u2013 pierwsze t\u0142umaczenie ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk polski. U schy\u0142ku \u017cycia zacz\u0105\u0142 popiera\u0107 arian.<br \/>Okoliczno\u015bci \u015bmierci tego Radziwi\u0142\u0142a w \u0141ukiszkach by\u0142y przera\u017caj\u0105ce. Cierpia\u0142 on na podagr\u0119 i jakoby za rad\u0105 lekarza \u017byda wysmarowa\u0142 si\u0119 w ramach \u201cterapii\u201d rt\u0119ci\u0105. \u201cWkr\u00f3tce po tym namaszczeniu wzmog\u0142y si\u0119 b\u00f3le, dr\u0119czy\u0142y go przez ca\u0142e trzy dni bez przerwy tak dalece, i\u017c naprz\u00f3d pop\u0119ka\u0142y mu oczy, uszy i g\u0119ba, nast\u0119pnie rozpar\u0142o mu boki, a na koniec g\u0142owa rozszczepi\u0142a si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci tak, i\u017c opuszczony od Boga, z okropnym wyciem wyzion\u0105\u0142 ducha\u201d \u2013 czytamy w relacji \u015bwiadka tych wydarze\u0144.<br \/>1817 \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 Jerzy Henryk Lubomirski \u2013 polityk, wybitny dzia\u0142acz spo\u0142eczno \u2013 o\u015bwiatowy w Galicji, s\u0142owianofil, ordynat przeworski, pose\u0142 na Sejm Galicyjski, kurator Ossolineum, kt\u00f3remu podarowa\u0142 bibliotek\u0119 i zbrojowni\u0119 przeworsk\u0105. W 1863 r. w czasie Powstania Styczniowego by\u0142 zwi\u0105zany z organizacj\u0105 narodow\u0105. Na terenie Przeworszczyzny ufundowa\u0142 szpital powsta\u0144czy. Zmar\u0142 w 1872 r.<br \/>1836 \u2013 w Subortowiczach (obecnie Litwa) urodzi\u0142 si\u0119 Jan Kar\u0142owicz \u2013 polski etnograf i j\u0119zykoznawca. W\u0142a\u015bciciel maj\u0105tku Wiszniewo. Na Litwie dzia\u0142a\u0142 na rzecz tworzenia instytucji samopomocy spo\u0142ecznej na wsi, wsp\u00f3lnie z Konstantym Skirmuntem prowadzi\u0142 Bank W\u0142o\u015bcia\u0144ski w Szemetowszczy\u017anie. Zmar\u0142 w 1903 r.<br \/>1872 \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 Marian Smoluchowski \u2013 polski fizyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego. Zmar\u0142 w 1917 r. Wspomnienie o nim napisa\u0142 m.in. Albert Einstein.<br \/>1877 \u2013 w Czerei na Witebszczy\u017anie urodzi\u0142 si\u0119 Oskar Mi\u0142osz \u2013 francuski poeta pochodzenia litewskiego, wizjoner i metafizyk, krewny Czes\u0142awa Mi\u0142osza. Intuicyjnie opisa\u0142 Og\u00f3ln\u0105 Teori\u0119 Wzgl\u0119dno\u015bci, nie maj\u0105c poj\u0119cia o istnieniu jej matematycznego opisu autorstwa Einsteina. Zmar\u0142 w 1939 r.<br \/>1895 \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 Bronis\u0142aw Pieracki \u2013 polski polityk, minister spraw wewn\u0119trznych, dow\u00f3dca Polskiej Organizacji Wojskowej we Lwowie, uczestnik wojny polsko \u2013 ukrai\u0144skiej o Lw\u00f3w. Zmar\u0142 w 1934 r.<br \/>1907 \u2013 w Mikuliczynie (obecnie Ukraina) urodzi\u0142 si\u0119 W\u0142adys\u0142aw Midowicz \u2013 polski geograf i meteorolog, dzia\u0142acz turystyczny i krajoznawczy. Obro\u0144ca Lwowa. Zmar\u0142 w 1993 r.<br \/>Kresy24.pl \/ Historyczne Kalendarium Kresowe \u2013 28 maja<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bie\u017c\u0105ce wydarzenia i publikacje z Bia\u0142orusi, Litwy, Ukrainy, Rosji i innych kraj\u00f3w by\u0142ego ZSRR. Historia i kultura dawnych Polskich Kres\u00f3w. \u017bycie Polak\u00f3w na Wschodzie dawniej i dzi\u015b. Szukanie swoich korzeni na Kresach. Najnowsze i archiwalne numery podziemnej polskiej prasy z Bia\u0142orusi w wersji online. 1565 \u2013 (lub 29.05) zmar\u0142 Miko\u0142aj Krzysztof Radziwi\u0142\u0142 herbu Tr\u0105by \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3207341,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[136],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3207342"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3207342"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3207342\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3207341"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3207342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3207342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nhub.news\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3207342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}