W okresie zimowym pola rzepaku stanowi\u0105 jedno z nielicznych \u017ar\u00f3de\u0142 po\u017cywienia dla dzikich zwierz\u0105t, takich jak jeleniowate czy ptaki. Jaka mo\u017ce by\u0107 ich szkodliwo\u015b\u0107 i czy ro\u015bliny s\u0105 w stanie skutecznie kompensowa\u0107 uszkodzenia?<\/b>
\n\u2022 W wyniku uszkodzenia rozety mo\u017ce doj\u015b\u0107 do strat plonu ok. 15 proc.
\u2022 Rzepak jest w stanie kompensowa\u0107 uszkodzenia i odbi\u0107 z zawi\u0105zk\u00f3w p\u0119d\u00f3w bocznych.
Zima to okres du\u017cego zagro\u017cenia dla rzepaku ze strony dzikiej zwierzyny
Rzepak, jako ro\u015blina zimuj\u0105ca, to dla dzikich zwierz\u0105t jedno z nielicznych \u017ar\u00f3de\u0142 pokarmu w okresie, gdy w przyrodzie brakuje ro\u015blinno\u015bci. Zielone ro\u015bliny rzepaku dostarczaj\u0105 zwierzynie cennych cukr\u00f3w, t\u0142uszcz\u00f3w i bia\u0142ek, ale tak\u017ce wody, gdy zbiorniki wodne s\u0105 zamarzni\u0119te. Poniewa\u017c obecnie odmiany rzepaku nie zawieraj\u0105 gorzkiego kwasu erukowego i glukozynolan\u00f3w, s\u0105 bardziej smakowite dla zwierz\u0105t.
W okresie zimowym mo\u017cemy wi\u0119c spotka\u0107 na plantacjach rzepaku liczne stada pas\u0105cej si\u0119 dzikiej zwierzyny. To przede wszystkim gatunki jeleniowate (sarna, jele\u0144, daniel, \u0142o\u015b), ptaki (np. dzikie g\u0119si, \u0142ab\u0119dzie), czasem \u017cubry. Ich populacja w kraju zwi\u0119ksza si\u0119, a w zale\u017cno\u015bci od gatunku s\u0105 w stanie zje\u015b\u0107 od 1 do nawet kilkudziesi\u0119ciu kilogram\u00f3w biomasy rzepaku w ci\u0105gu doby. Dzika zwierzyna nie tylko zgryza cz\u0119\u015bci nadziemne ro\u015blin, ale te\u017c tratuje i kaleczy, przez co dodatkowo je uszkadza i tworzy wrota dla patogen\u00f3w.
Rolnicy pr\u00f3buj\u0105 r\u00f3\u017cnymi metodami ochroni\u0107 plantacje rzepaku przed \u017cerowaniem dzikich zwierz\u0105t, jednak jest to do\u015b\u0107 trudne. Do repelent\u00f3w zapachowych czy emitowanych d\u017awi\u0119k\u00f3w szkodniki do\u015b\u0107 szybko si\u0119 przyzwyczajaj\u0105. Ogrodzenia mog\u0105 by\u0107 do pewnego stopnia skuteczne, lecz nie w stosunku do ptactwa, ponadto wiele jeleniowatych potrafi przeskakiwa\u0107 wysokie przeszkody. Ogrodzenia to tak\u017ce bardzo kosztowna metoda.
To, ile ro\u015blin zostanie nieodwracalnie zniszczonych na skutek \u017cerowania dzikich zwierz\u0105t, zale\u017cy oczywi\u015bcie od stopnia i skali uszkodze\u0144, jak i innych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na kondycj\u0119 ro\u015blin i ich mo\u017cliwo\u015b\u0107 regeneracji. Jak w rozmowie z portalem farmer.pl pociesza Artur Kozera, manager produktu w firmie Rapool, rzepak cechuje si\u0119 znacznymi zdolno\u015bciami kompensacji uszkodze\u0144, zar\u00f3wno na pojedynczej ro\u015blinie, jak i w ca\u0142ym \u0142anie.
– Na platformie do\u015bwiadczalnej Rapool Xperience symulowali\u015bmy uszkodzenia rozety rzepaku. Mo\u017cna to uzna\u0107 za symulacj\u0119 uszkodze\u0144 mrozowych, ale te\u017c uszkodze\u0144 powodowanych przez \u017ceruj\u0105c\u0105 zwierzyn\u0119. Na podstawie dwuletnich do\u015bwiadcze\u0144 \u015brednia strata plonu w wyniku uszkodzenia rozety wynios\u0142a 15-16 procent. Du\u017co zale\u017cy od uszkodzenia sto\u017cka wzrostu. Je\u017celi ro\u015blina nie ma mocno wyniesionego sto\u017cka wzrostu, to zwierz\u0119tom cz\u0119sto nie udaje si\u0119 do niego dotrze\u0107. Gdy sto\u017cek wzrostu zostanie uszkodzony, to sytuacja staje si\u0119 gorsza, spadek plonu mo\u017ce by\u0107 wi\u0119kszy, ok. 20-30 proc. Mamy jednak jeszcze zawi\u0105zki p\u0119d\u00f3w bocznych, z kt\u00f3rych rzepak jest w stanie odbi\u0107, cz\u0119\u015bciowo zrekompensowa\u0107 uszkodzenia i wyda\u0107 nawet przyzwoity plon. Tak\u017ce w przypadku przerzedzenia obsady ro\u015blin na metrze kwadratowym pozosta\u0142e ro\u015bliny w \u0142anie mog\u0105 \u00ab\u00a0nadrobi\u0107\u00a0\u00bb straty. Je\u017celi ro\u015bliny s\u0105 rozmieszczone w miar\u0119 r\u00f3wnomiernie, to nawet w zag\u0119szczeniu 20-25 szt.\/m2 przy sprzyjaj\u0105cych warunkach s\u0105 w stanie wyda\u0107 plon rz\u0119du ok. 4 t\/ha – t\u0142umaczy Artur Kozera.<\/p>\n