Po raz pierwszy w historii w ci\u0105gu jednego roku Europa wyprodukowa\u0142a wi\u0119cej pr\u0105du ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych ni\u017c z paliw kopalnych. Mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 kolejnych rekord\u00f3w OZE i spadku znaczenia w\u0119gla i gazu, nawet je\u015bli cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w nie chce tego zaakceptowa\u0107.<\/b>
\nDonald Trump, podczas trwaj\u0105cego ponad godzin\u0119 przem\u00f3wienia na Forum Ekonomicznym w Davos, po\u015bwi\u0119ci\u0142 sporo czasu wiatrakom. Przekonywa\u0142, \u017ce odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii i korzystaj\u0105ce z nich kraje s\u0105 \u00ab\u00a0przegrywami\u00a0\u00bb.
REKLAMA <\/p>\n

Tymczasem najnowsze dane pokazuj\u0105, \u017ce trend transformacji energetycznej w Europie jest jasny i w\u0142a\u015bnie osi\u0105gn\u0105\u0142 kolejny kamie\u0144 milowy. W 2025 roku farmy wiatrowe i elektrownie s\u0142oneczne po raz pierwszy odpowiada\u0142y za wi\u0119cej produkcji pr\u0105du (30 proc.) ni\u017c paliwa kopalne (29 proc.) – informuje organizacja ekspercka Ember w najnowszym raporcie. <\/p>\n

Zobacz wideo Ameryka\u0144ska p\u00f3\u0142kula. Sto lat interwencji <\/p>\n

– Kolejnym priorytetem UE powinno by\u0107 ograniczenie zale\u017cno\u015bci od drogiego importowanego gazu, kt\u00f3ry nara\u017ca nas na szanta\u017c energetyczny i podnosi ceny. W 2025 roku widzieli\u015bmy pierwsze oznaki wi\u0119kszego wykorzystania magazyn\u00f3w energii do przesuwania OZE na godziny szczytowe gazu, co zmniejsza zapotrzebowanie na gaz wieczorami i stabilizuje ceny – komentuje dyrektor programu europejskiego w Ember Pawe\u0142 Czy\u017cak. Kolejny prze\u0142om w energetyce
Wyprzedzenie gazu, w\u0119gla i ropy przez wiatr i s\u0142o\u0144ce to cz\u0119\u015b\u0107 d\u0142ugofalowego trendu, kt\u00f3ry przyspieszy\u0142 w ostatnich pi\u0119ciu latach. Kluczowy w osi\u0105gni\u0119ciu tego wyniku w ubieg\u0142ym roku by\u0142 przyrost produkcji energii z paneli s\u0142onecznych o a\u017c 20 proc. Sama fotowoltaika da\u0142a nam wi\u0119cej energii elektrycznej ni\u017c w\u0119giel w 2025 roku.
Nieco gorzej wygl\u0105da to po stronie elektrowni wiatrowych – tempo ich budowy jest znacznie ni\u017csze ni\u017c w przypadku farm s\u0142onecznych. Wraz z nietypowymi warunkami pogodowymi sprawi\u0142o to, \u017ce wyprodukowa\u0142y one nieco mniej pr\u0105du ni\u017c w 2024 roku – wci\u0105\u017c s\u0105 jednak drugim najwi\u0119kszym \u017ar\u00f3d\u0142em energii elektrycznej w UE. <\/p>\n

Wiatr i s\u0142o\u0144ce po raz pierwszy wyprzedzi\u0142y paliwa kopalne\u0179r\u00f3d\u0142o: Ember
Ten trend jest powszechny na kontynencie. Wiatr i s\u0142o\u0144ce wygenerowa\u0142y wi\u0119cej energii ni\u017c wszystkie paliwa kopalne w 14 z 27 kraj\u00f3w w 2025 roku. W kilku kolejnych krajach czyste \u017ar\u00f3d\u0142a energii \u0142\u0105cznie (OZE oraz atom) wyprzedzaj\u0105 paliwa kopalne. Produkcja energii z w\u0119gla spad\u0142a poni\u017cej 10 proc. w ca\u0142ej UE.
W po\u0142owie kraj\u00f3w UE produkcja pr\u0105du z wiatru i s\u0142o\u0144ca przewy\u017csza paliwa kopalne\u0179r\u00f3d\u0142o: Ember
Polska pozostaje pod tym wzgl\u0119dem w ogonie Unii Europejskiej. Efekt: \u017caden inny kraj na kontynencie nie emituje tak du\u017co zanieczyszcze\u0144 klimatycznych na jednostk\u0119 energii elektrycznej. <\/p>\n

Jednocze\u015bnie trend zmian w energetyce jest w Polsce taki sam jak w pozosta\u0142ych pa\u0144stwach i w najbli\u017cszych kilku latach \u017ar\u00f3d\u0142a odnawialne powinny wyprzedzi\u0107 w\u0119giel w produkcji elektryczno\u015bci. W 2025 udzia\u0142 w\u0119gla w tak zwanym miksie energetycznym by\u0142 u nas rekordowo niski, bo wyni\u00f3s\u0142 (wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142) 51-52 proc. Rekord\u00f3w w energetyce by\u0142o na kontynencie wi\u0119cej – pokazuje poni\u017csza grafika Ember:
Rekordy transformacji energetycznej w krajach UE\u0179r\u00f3d\u0142o: Ember Problem z gazem
O ile w\u0119giel staje si\u0119 marginalnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii w skali Europy, o tyle rola gazu pozostaje du\u017ca. To problem, bo to paliwo pochodzi w wi\u0119kszo\u015bci z importu – przez co jeste\u015bmy nara\u017ceni na wzrosty cen, a tak\u017ce naciski polityczne. <\/p>\n

Analiza Ember pokazuje te\u017c, \u017ce gaz oznacza wy\u017csze ceny pr\u0105du – podczas gdy produkcja energii ze s\u0142o\u0144ca zbija ceny. <\/p>\n

Energia s\u0142oneczna obni\u017ca ceny pr\u0105du\u0179r\u00f3d\u0142o: Ember
– Odej\u015bcie od ropy i gazu to nie tylko sprawa klimatu czy rachunku ekonomicznego, lecz tak\u017ce wa\u017cny element polityki bezpiecze\u0144stwa. Energia wiatrowa, s\u0142oneczna oraz magazyny energii daj\u0105 Europie co\u015b, czego dzi\u015b szczeg\u00f3lnie potrzebuje – mniejsz\u0105 podatno\u015b\u0107 na geopolityczne naciski zwi\u0105zane z surowcami. Lokalna produkcja energii ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 wywierania presji przez inne pa\u0144stwa za pomoc\u0105 cen, wolumen\u00f3w dostaw czy kontroli szlak\u00f3w transportowych – komentuje Zuzanna Nowak, analityczka i szefowa organizacji pozarz\u0105dowej The Opportunity Institute for Foreign Affairs.
Gaz jest w tej chwili niezb\u0119dnym elementem systemu energetycznego, bo \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z OZE – uzupe\u0142niaj\u0105c produkcj\u0119, gdy te nie pracuj\u0105. Wida\u0107 to zar\u00f3wno w poszczeg\u00f3lnych dniach, jak i w skali roku. Wed\u0142ug Ember wzrost produkcji pr\u0105du z gazu w 2025 roku to g\u0142\u00f3wnie efekt mniejszej pracy hydroelektrowni ze wzgl\u0119du na warunki pogodowe.
Tym, co mo\u017ce pom\u00f3c w obni\u017ceniu zale\u017cno\u015bci od gazu, s\u0105 magazyny energii. Cena baterii szybko spada\u0142a w ostatnich latach, dzi\u0119ki czemu ich monta\u017c i \u0142\u0105czenie z instalacjami OZE staje si\u0119 bardziej op\u0142acalne. Taki uk\u0142ad pozwala wykorzystywa\u0107 \u00ab\u00a0nadprodukcj\u0119\u00a0\u00bb \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych – na przyk\u0142ad \u0142adowa\u0107 baterie w \u015brodku dnia i korzysta\u0107 z tej energii wieczorem. W Kalifornii ju\u017c teraz pozwala to obni\u017cy\u0107 zu\u017cycie gazu, a wed\u0142ug Ember kraje UE mog\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 podobn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105. Polska jest obecnie daleko w tyle pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci dzia\u0142aj\u0105cych magazyn\u00f3w energii – ale je\u015bli wszystkie planowane i ju\u017c budowane projekty zostan\u0105 oddane do u\u017cytku, wskoczymy do europejskiej czo\u0142\u00f3wki. <\/p>\n

– Paradoksalnie Polska jest jednym z najwi\u0119kszych eksporter\u00f3w magazyn\u00f3w energii na \u015bwiecie, lecz pod wzgl\u0119dem ich instalacji w kraju, jeste\u015bmy w ogonie Europy. Najbli\u017csze lata i du\u017ce portfolio realizowanych projekt\u00f3w mog\u0105 to zmieni\u0107, a to szansa na wzmocnienie bezpiecze\u0144stwa energetycznego kraju i dalszy rozw\u00f3j naszego przemys\u0142u bateryjnego – ocenia Pawe\u0142 Czy\u017cak.
Kraje UE planuj\u0105 znaczne zwi\u0119kszenie mocy magazyn\u00f3w energii\u0179r\u00f3d\u0142o: Ember
Zuzanna Nowak zwraca uwag\u0119, \u017ce \u00ab\u00a0nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a same w sobie zapewni\u0105 pe\u0142n\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107\u00a0\u00bb. Aby uzale\u017cnienie od paliw kopalnych zast\u0105pi\u0107 zale\u017cno\u015bci\u0105 od importowanych technologii, Europa powinna przejmowa\u0107 kontrol\u0119 nad \u0142a\u0144cuchami dostaw, rozwija\u0107 w\u0142asne zaplecze przemys\u0142owe i technologiczne, uwa\u017ca ekspertka. <\/p>\n

Nowa bro\u0144 w r\u0119kach USA. Europa mo\u017ce s\u0142ono zap\u0142aci\u0107
Donald Trump, podczas trwaj\u0105cego ponad godzin\u0119 przem\u00f3wienia na Forum Ekonomicznym w Davos, po\u015bwi\u0119ci\u0142 sporo czasu wiatrakom. Przekonywa\u0142, \u017ce odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii i korzystaj\u0105ce z nich kraje s\u0105 \u00ab\u00a0przegrywami\u00a0\u00bb.Tymczasem najnowsze dane pokazuj\u0105, \u017ce trend transformacji energetycznej w Europie jest jasny i w\u0142a\u015bnie osi\u0105gn\u0105\u0142 kolejny kamie\u0144 milowy. W 2025 roku farmy wiatrowe i elektrownie s\u0142oneczne po raz pierwszy odpowiada\u0142y za wi\u0119cej produkcji pr\u0105du (30 proc.) ni\u017c paliwa kopalne (29 proc.) – informuje organizacja ekspercka Ember w najnowszym raporcie.- Kolejnym priorytetem UE powinno by\u0107 ograniczenie zale\u017cno\u015bci od drogiego importowanego gazu, kt\u00f3ry nara\u017ca nas na szanta\u017c energetyczny i podnosi ceny. W 2025 roku widzieli\u015bmy pierwsze oznaki wi\u0119kszego wykorzystania magazyn\u00f3w energii do przesuwania OZE na godziny szczytowe gazu, co zmniejsza zapotrzebowanie na gaz wieczorami i stabilizuje ceny – komentuje dyrektor programu europejskiego w Ember Pawe\u0142 Czy\u017cak.Wyprzedzenie gazu, w\u0119gla i ropy przez wiatr i s\u0142o\u0144ce to cz\u0119\u015b\u0107 d\u0142ugofalowego trendu, kt\u00f3ry przyspieszy\u0142 w ostatnich pi\u0119ciu latach. Kluczowy w osi\u0105gni\u0119ciu tego wyniku w ubieg\u0142ym roku by\u0142 przyrost produkcji energii z paneli s\u0142onecznych o a\u017c 20 proc. Sama fotowoltaika da\u0142a nam wi\u0119cej energii elektrycznej ni\u017c w\u0119giel w 2025 roku. Nieco gorzej wygl\u0105da to po stronie elektrowni wiatrowych – tempo ich budowy jest znacznie ni\u017csze ni\u017c w przypadku farm s\u0142onecznych. Wraz z nietypowymi warunkami pogodowymi sprawi\u0142o to, \u017ce wyprodukowa\u0142y one nieco mniej pr\u0105du ni\u017c w 2024 roku – wci\u0105\u017c s\u0105 jednak drugim najwi\u0119kszym \u017ar\u00f3d\u0142em energii elektrycznej w UE. Ten trend jest powszechny na kontynencie. Wiatr i s\u0142o\u0144ce wygenerowa\u0142y wi\u0119cej energii ni\u017c wszystkie paliwa kopalne w 14 z 27 kraj\u00f3w w 2025 roku. W kilku kolejnych krajach czyste \u017ar\u00f3d\u0142a energii \u0142\u0105cznie (OZE oraz atom) wyprzedzaj\u0105 paliwa kopalne. Produkcja energii z w\u0119gla spad\u0142a poni\u017cej 10 proc. w ca\u0142ej UE.Polska pozostaje pod tym wzgl\u0119dem w ogonie Unii Europejskiej. Efekt: \u017caden inny kraj na kontynencie nie emituje tak du\u017co zanieczyszcze\u0144 klimatycznych na jednostk\u0119 energii elektrycznej. Jednocze\u015bnie trend zmian w energetyce jest w Polsce taki sam jak w pozosta\u0142ych pa\u0144stwach i w najbli\u017cszych kilku latach \u017ar\u00f3d\u0142a odnawialne powinny wyprzedzi\u0107 w\u0119giel w produkcji elektryczno\u015bci. W 2025 udzia\u0142 w\u0119gla w tak zwanym miksie energetycznym Rekord\u00f3w w energetyce by\u0142o na kontynencie wi\u0119cej – pokazuje poni\u017csza grafika Ember:O ile w\u0119giel staje si\u0119 marginalnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii w skali Europy, o tyle rola gazu pozostaje du\u017ca. To problem, bo to paliwo pochodzi w wi\u0119kszo\u015bci z importu – przez co jeste\u015bmy Analiza Ember pokazuje te\u017c, \u017ce gaz oznacza wy\u017csze ceny pr\u0105du – podczas gdy produkcja energii ze s\u0142o\u0144ca zbija ceny. – Odej\u015bcie od ropy i gazu to nie tylko sprawa klimatu czy rachunku ekonomicznego, lecz tak\u017ce wa\u017cny element polityki bezpiecze\u0144stwa. Energia wiatrowa, s\u0142oneczna oraz magazyny energii daj\u0105 Europie co\u015b, czego dzi\u015b szczeg\u00f3lnie potrzebuje – mniejsz\u0105 podatno\u015b\u0107 na geopolityczne naciski zwi\u0105zane z surowcami. Lokalna produkcja energii ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 wywierania presji przez inne pa\u0144stwa za pomoc\u0105 cen, wolumen\u00f3w dostaw czy kontroli szlak\u00f3w transportowych – komentuje Zuzanna Nowak, analityczka i szefowa organizacji pozarz\u0105dowej The Opportunity Institute for Foreign Affairs.Gaz jest w tej chwili niezb\u0119dnym elementem systemu energetycznego, bo \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z OZE – uzupe\u0142niaj\u0105c produkcj\u0119, gdy te nie pracuj\u0105. Wida\u0107 to zar\u00f3wno w poszczeg\u00f3lnych dniach, jak i w skali roku. Wed\u0142ug Ember wzrost produkcji pr\u0105du z gazu w 2025 roku to g\u0142\u00f3wnie efekt mniejszej pracy hydroelektrowni ze wzgl\u0119du na warunki pogodowe. Tym, co mo\u017ce pom\u00f3c w obni\u017ceniu zale\u017cno\u015bci od gazu, s\u0105 magazyny energii. Cena baterii szybko spada\u0142a w ostatnich latach, dzi\u0119ki czemu ich monta\u017c i \u0142\u0105czenie z instalacjami OZE staje si\u0119 bardziej op\u0142acalne. Taki uk\u0142ad pozwala wykorzystywa\u0107 \u00ab\u00a0nadprodukcj\u0119\u00a0\u00bb \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych – na przyk\u0142ad \u0142adowa\u0107 baterie w \u015brodku dnia i korzysta\u0107 z tej energii wieczorem. W Kalifornii ju\u017c teraz pozwala to obni\u017cy\u0107 zu\u017cycie gazu, a wed\u0142ug Ember kraje UE mog\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 podobn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105. Polska jest obecnie daleko w tyle pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci dzia\u0142aj\u0105cych magazyn\u00f3w energii – ale je\u015bli wszystkie planowane i ju\u017c budowane projekty zostan\u0105 oddane do u\u017cytku, wskoczymy do europejskiej czo\u0142\u00f3wki. – Paradoksalnie Polska jest jednym z najwi\u0119kszych eksporter\u00f3w magazyn\u00f3w energii na \u015bwiecie, lecz pod wzgl\u0119dem ich instalacji w kraju, jeste\u015bmy w ogonie Europy. Najbli\u017csze lata i du\u017ce portfolio realizowanych projekt\u00f3w mog\u0105 to zmieni\u0107, a to szansa na wzmocnienie bezpiecze\u0144stwa energetycznego kraju i dalszy rozw\u00f3j naszego przemys\u0142u bateryjnego – ocenia Pawe\u0142 Czy\u017cak.Zuzanna Nowak zwraca uwag\u0119, \u017ce \u00ab\u00a0nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a same w sobie zapewni\u0105 pe\u0142n\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107\u00a0\u00bb. Aby uzale\u017cnienie od paliw kopalnych zast\u0105pi\u0107 zale\u017cno\u015bci\u0105 od importowanych technologii, Europa powinna przejmowa\u0107 kontrol\u0119 nad \u0142a\u0144cuchami dostaw, rozwija\u0107 w\u0142asne zaplecze przemys\u0142owe i technologiczne, uwa\u017ca ekspertka.<\/p>\n