O tym, co kilka dekad temu dzia\u0142o si\u0119 na prywatkach i w poradniach \u201eK\u201d, opowiadaj\u0105 Maria i Ewa \u2013 dwie kobiety, kt\u00f3rych przej\u015bcie z m\u0142odo\u015bci w dojrza\u0142o\u015b\u0107 zbieg\u0142o si\u0119 w czasie z przej\u015bciem od komunizmu do demokracji.
Maria, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 pod koniec lat 50., wspomina, \u017ce nigdy nie dopytywa\u0142a rodzic\u00f3w, sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 dzieci. \u2013 Moja mama do\u015b\u0107 wcze\u015bnie przeprowadzi\u0142a ze mn\u0105 rozmow\u0119 inicjacyjn\u0105, inne dziewczynki przechodzi\u0142y przez to p\u00f3\u017aniej \u2013 wspomina. Zanim to jednak nast\u0105pi\u0142o, jako dziecko nieraz bawi\u0142a si\u0119 z r\u00f3wie\u015bnikami w doktora, a kt\u00f3rego\u015b razu znalaz\u0142a w szafce prezerwatyw\u0119. \u2013 Widzia\u0142am ju\u017c wcze\u015bniej siurka, wi\u0119c si\u0119 domy\u015bli\u0142am, \u017ce to co\u015b zwi\u0105zanego z nim, ale zapyta\u0142am mam\u0119, co to jest. Dzieci s\u0105 z\u0142o\u015bliwe, wi\u0119c z satysfakcj\u0105 patrzy\u0142am, jak ona skr\u0119ca si\u0119 w t\u0142umaczeniach. I ju\u017c wtedy wiedzia\u0142am, \u017ce to musi by\u0107 bardzo ciekawe \u2013 \u015bmieje si\u0119 Maria.
Dodaje, \u017ce wychowywa\u0142a si\u0119 na wsi, a tam \u201ewszystko, co \u017cywe si\u0119 ciupcia\u201d, w otoczeniu jej rodziny by\u0142o wielu rozwodnik\u00f3w, jej ojciec by\u0142 natomiast antykleryka\u0142em i bez przerwy dowcipkowa\u0142 na tematy seksualne, wi\u0119c o wychowaniu w tradycyjnej katolickiej rodzinie nie by\u0142o mowy.
Rok od niej starsza Ewa pami\u0119ta, \u017ce mia\u0142a siedem lat, gdy historyjka o bocianie przynosz\u0105cym dzieci wyda\u0142a jej si\u0119 mocno naci\u0105gana. Nie trzeba wi\u0119c by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107, by zada\u0142a mamie niewygodne pytanie. \u2013 Zaskoczona i zak\u0142opotana nie chcia\u0142a lub nie umia\u0142a odpowiedzie\u0107 od razu i musia\u0142am wyla\u0107 sporo \u0142ez i wykaza\u0107 wiele namolnej determinacji, \u017ceby w ko\u0144cu otrzyma\u0107 lakoniczn\u0105 informacj\u0119, \u017ce powstaj\u0105 pod serduszkiem, schodz\u0105 do brzuszka i na koniec sie rodz\u0105 \u2013 wspomina Ewa.
Odpowied\u017a jej nie usatysfakcjonowa\u0142a, ale specyficzna, nerwowa i tajemnicza atmosfera towarzysz\u0105ca tej rozmowie sprawi\u0142a, \u017ce nie pyta\u0142a ju\u017c o nic wi\u0119cej i dalsz\u0105 wiedz\u0119 w temacie zdobywa\u0142a na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, mi\u0119dzy innymi podpatruj\u0105c por\u00f3d domowej kotki.
Ewa mia\u0142a 10 lat i zacz\u0119\u0142y jej rosn\u0105\u0107 bolesne zal\u0105\u017cki piersi. Mama podrzuci\u0142a jej broszurki z lat 50. \u201eCo ka\u017cdy ch\u0142opiec wiedzie\u0107 powinien\u201d i \u201eCo ka\u017cda dziewczynka wiedzie\u0107 powinna\u201d. \u2013 To by\u0142o moje g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy. Traktowa\u0142y o r\u00f3\u017cnicach w budowie, o dojrzewaniu, miesi\u0105czce, zap\u0142odnieniu, ci\u0105\u017cy, o chorobach wenerycznych a tak\u017ce o masturbacji, kt\u00f3ra by\u0142a w nich przedstawiona jako odchylenie od normy, z kt\u00f3rym nale\u017cy walczy\u0107, bo mo\u017ce doprowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b, i tym podobnych bzdet\u00f3w, kt\u00f3re skutecznie mog\u0142y wp\u0119dzi\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka w powa\u017cne kompleksy \u2013 wspomina.
Dzi\u0119ki tym lekturom pierwsza miesi\u0105czka by\u0142a dla niej czym\u015b oswojonym, a wr\u0119cz wyczekiwanym i nobilituj\u0105cym. Mama opowiedzia\u0142a jej te\u017c, jak nale\u017cy w tym okresie o siebie dba\u0107 i jak si\u0119 zabezpiecza\u0107. \u2013 A do zabezpieczania s\u0142u\u017cy\u0142a w\u00f3wczas zwyk\u0142a wata lub lignina, w wersji \u201efull wypas\u201d koszmarna podpaska \u2013 co\u015b w rodzaju napchanego wat\u0105 banda\u017ca zako\u0144czonego z obu stron sznurkami, kt\u00f3re trzeba by\u0142o jako\u015b przywi\u0105za\u0107 do specjalnego paska, bo inaczej w trakcie chodzenia przemieszcza\u0142a si\u0119 w okolice krzy\u017ca \u2013 \u015bmieje si\u0119 Ewa.
Gdy Ewa by\u0142a ju\u017c gotowa fizycznie do \u017cycia seksualnego, trzeba by\u0142o j\u0105 te\u017c przygotowa\u0107 do niego psychicznie. G\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car u\u015bwiadamiania w tej materii wzi\u0119\u0142y na siebie jej mama i babcia. \u2013 Przestrzega\u0142y mnie przed kontaktem z ch\u0142opcami, kt\u00f3rym chodzi tylko o \u201edow\u00f3d mi\u0142o\u015bci\u201d, a gdy ju\u017c dziewczyn\u0119 wykorzystaj\u0105, to j\u0105 rzuc\u0105 i zrujnuj\u0105 jej reputacj\u0119, b\u0119dzie postrzegana przez opini\u0119 publiczn\u0105 jako \u201epuszczalska\u201d i nikt nie b\u0119dzie jej szanowa\u0142 \u2013 wspomina 57-latka. Dodaje, \u017ce wpajano jej r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201ecnota jest najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 dziewczyny\u201d, \u201eseks dopuszczalny jest tylko po \u015blubie\u201d i \u017ce \u201esprawia on przyjemno\u015b\u0107 tylko facetom, a dla kobiet to m\u0119ka, po\u015bwi\u0119cenie i obowi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski\u201d.
\u2013 Pogadanki ze strony ojca ograniczy\u0142y si\u0119 do postraszenia mnie, \u017ce gdy przyjd\u0119 z brzuchem, to wyrzuci mnie z domu i zabije \u2013 wyja\u015bnia Ewa.
Maria wspomina, \u017ce w jej klasie raptem kilka dziewcz\u0105t wcze\u015bnie dojrza\u0142o do \u017cycia seksualnego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bl\u0119cza\u0142a nad ksi\u0105\u017ckami i stawia\u0142a si\u0119 w domu punkt dziewi\u0105ta. \u2013 W liceum wi\u0119kszo\u015b\u0107 dziewczyn by\u0142a wstrzemi\u0119\u017aliwa, wierna tradycji. Ale jak posz\u0142am na studia i kt\u00f3ra\u015b zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119, to mach, od razu skrobanka.
\u2013 Do dzi\u015b kole\u017canki w moim wieku maj\u0105 problem z rozmawianiem o tych sprawach. Wydaje mi si\u0119, \u017ce kobiety cz\u0119sto nie otwieraj\u0105 si\u0119 seksualnie, s\u0105 ozi\u0119b\u0142e. Traktuj\u0105 seks jako ma\u0142\u017ce\u0144ski obowi\u0105zek, nie prze\u017cywaj\u0105 go \u2013 uwa\u017ca 56-latka. \u2013 Podj\u0119\u0142am decyzj\u0119 o wsp\u00f3\u0142\u017cyciu, gdy mia\u0142am 18 lat, bo nie chcia\u0142am, \u017ceby si\u0119 mnie ktokolwiek czepia\u0142. My\u015bla\u0142am: teraz jestem doros\u0142a, nie mo\u017cecie mi podskoczy\u0107, b\u0119d\u0119 robi\u0107, co chc\u0119. I pop\u0142yn\u0119\u0142am z nurtem rzeki \u2013 m\u00f3wi Maria.
Jej ukochany by\u0142 od niej starszy o prawie dziesi\u0119\u0107 lat. Ojciec na wie\u015b\u0107 o tym si\u0119 w\u015bciek\u0142 i wyrzuci\u0142 j\u0105 z domu. Tak zacz\u0119\u0142o si\u0119 jej prawdziwe, doros\u0142e \u017cycie.
Ewa wkroczy\u0142a w nie nieco p\u00f3\u017aniej. W jej liceum nie by\u0142o \u017cadnych \u201epogadanek u\u015bwiadamiaj\u0105cych\u201d. Tyle co na lekcjach biologii: o rozmna\u017caniu ssak\u00f3w, z cz\u0142owiekiem w\u0142\u0105cznie, i o chorobach wenerycznych. Jedyna akcja, jak\u0105 pami\u0119ta, to \u017ce ch\u0142opcy musieli stawi\u0107 si\u0119 na pierwsz\u0105 komisj\u0119 wojskow\u0105 i tam ka\u017cdy dosta\u0142 darmow\u0105 prezerwatyw\u0119.
Informacji szuka\u0142a wi\u0119c na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. \u2013 Nasza \u201ebiblia\u201d, czyli \u201eSztuka kochania\u201d Michaliny Wis\u0142ockiej, czytana w g\u0142\u0119bokiej tajemnicy i z wypiekami na twarzach, zaczyna\u0142a zmienia\u0107 i liberalizowa\u0107 moje postrzeganie tematu i znacznie przyczyni\u0142a si\u0119 do przewarto\u015bciowania podej\u015bcia do seksu, rozpala\u0142a ciekawo\u015b\u0107 i niejako rozgrzesza\u0142a. W sumie moje odczucia w trakcie pierwszego razu by\u0142y do\u015b\u0107 ambiwalentne \u2013 z jednej strony mia\u0142am poczucie, \u017ce robi\u0119 co\u015b niew\u0142a\u015bciwego, a z drugiej rozbuchane zmys\u0142y, ciekawo\u015b\u0107 i presja ch\u0142opaka na \u201edow\u00f3d mi\u0142o\u015bci\u201d zrobi\u0142y swoje \u2013 wspomina Ewa.
By\u0142a ju\u017c \u015bwiadoma, \u017ce seks bez zabezpieczenia mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 ci\u0105\u017c\u0105. By si\u0119 przed tym uchroni\u0107, si\u0119ga\u0142a po nieliczne (i raczej przypadkowe) podr\u0119czniki albo wymienia\u0142a si\u0119 wiedz\u0105 z kole\u017cankami. Wiedzia\u0142y, \u017ce dzwoni\u0105, ale w kt\u00f3rym ko\u015bciele \u2013 to ju\u017c by\u0142a zagadka. Ewa pami\u0119ta na przyk\u0142ad, \u017ce gdzie\u015b przeczyta\u0142a o kalendarzyku Ogino-Knausa. \u2013 Metod\u0119 opisano na tyle og\u00f3lnikowo, \u017ce nie do ko\u0144ca by\u0142o jasne, i\u017c mierz\u0105c temperatur\u0119 mo\u017cna okre\u015bli\u0107 wy\u0142\u0105cznie dni niep\u0142odne po jajeczkowaniu a nie przed. Dla kilku moich klasowych kole\u017canek sko\u0144czy\u0142o si\u0119 wpadk\u0105 i zabiegiem \u2013 wspomina.
Spirale ma\u0142e i du\u017ce, plastry, globulki, zastrzyki hormonalne, dziesi\u0105tki tabletek \u2013 do wyboru do koloru. O takiej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych jeszcze kilka dekad temu mo\u017cna by\u0142o jedynie pomarzy\u0107. W Polsce Ludowej kr\u00f3lowa\u0142y metody antykoncepcyjne z kalendarzykiem ma\u0142\u017ce\u0144skim na czele, gdzieniegdzie tylko detronizowane przez prezerwatywy, potocznie zwane erosami (od nazwy g\u0142\u00f3wnego producenta). Te ostatnie ciszy\u0142y si\u0119 du\u017co mniejszym powodzeniem ni\u017c obecnie, bo by\u0142y zbyt grube i \u201e\u015bmierdzia\u0142y gum\u0105\u201d albo p\u0119ka\u0142y. Prezerwatywy mo\u017cna by\u0142o bez problemu kupi\u0107 w kiosku czy aptece, ale by\u0142o to \u201edo\u015b\u0107 kr\u0119puj\u0105ce dla ch\u0142opc\u00f3w, a dla dziewcz\u0105t \u2013 wr\u0119cz nie do pomy\u015blenia.
Profesor Marcin Kula w ksi\u0105\u017cce \u201eK\u0142opoty z seksem w PRL\u201d przytacza stare peerelowskie porzekad\u0142o: \u201eTylko margaryna mleczna przeciw ci\u0105\u017cy jest skuteczna; przed stosunkiem p\u00f3\u0142 godziny spo\u017cyj kostk\u0119 margaryny\u201d.
Ewa o tabletkach antykoncepcyjnych dowiedzia\u0142a si\u0119 ju\u017c w doros\u0142ym \u017cyciu (\u201egdzie\u015b o nich przeczyta\u0142am, a ginekolog bez \u017cadnych problem\u00f3w \u2013 i bez \u017cadnych bada\u0144 \u2013 po prostu mi je zapisa\u0142\u201d), a o spirali jeszcze p\u00f3\u017aniej, w po\u0142owie lat 80. (\u201ecoraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142y si\u0119 poradniki, a prasa kobieca coraz \u015bmielej pisa\u0142a o kobiecych sprawach\u201d). \u2013 Je\u015bli kto\u015b tak jak ja lubi\u0142 czyta\u0107, dociera\u0142 do informacji. Ale nie da si\u0119 tego por\u00f3wna\u0107 do skarbnicy wiedzy wszelakiej, jak\u0105 obecnie jest internet \u2013 uwa\u017ca Ewa.
\u2013 \u015arodki antykoncepcyjne nie by\u0142y powszechne, za to aborcja odwrotnie \u2013 by\u0142a powszechnie stosowana i akceptowalna. Mimo to rodzi\u0142o si\u0119 wi\u0119cej dzieci ni\u017c teraz. Liczy\u0142o si\u0119 wi\u0119c raczej na \u0142ut szcz\u0119\u015bcia, stosunki przerywane, a co bardziej odpowiedzialni usi\u0142owali wylicza\u0107 kalendarzyki czy mierzy\u0107 temperatur\u0119, co przy braku mo\u017cliwo\u015bci posi\u0142kowania si\u0119 wiarygodnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami by\u0142o bardzo zawodne \u2013 wyja\u015bnia.
W takich sytuacjach ostatni\u0105 (a nieraz nawet i pierwsz\u0105) desk\u0105 ratunku by\u0142o usuni\u0119cie ci\u0105\u017cy. W 1956 roku ustawa o warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy wprowadzi\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonywania aborcji przez uprawnionego lekarza w trzech przypadkach: wskaza\u0144 lekarskich dotycz\u0105cych zdrowia kobiety lub p\u0142odu, zap\u0142odnienia w wyniku przest\u0119pstwa lub ze wzgl\u0119du na trudne warunki \u017cyciowe ci\u0119\u017carnej.
\u2013 Za moich czas\u00f3w najbardziej \u015bwi\u0105tobliwe babeczki si\u0119 skroba\u0142y, a potem sz\u0142y do spowiedzi i to nie by\u0142 \u017caden problem, tylko jedna z metod antykoncepcyjnych \u2013 wyja\u015bnia Maria. I dodaje, \u017ce jak kt\u00f3ra\u015b z jej kole\u017canek ze studi\u00f3w zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119, ca\u0142y rocznik zrzuca\u0142 si\u0119 na zabieg.
Ewa przyznaje natomiast, \u017ce zabieg przerywania ci\u0105\u017cy \u201eby\u0142 powszechnie akceptowany i nie stanowi\u0142 powodu do wstydu, aczkolwiek czasami by\u0142 nadu\u017cywany i traktowany jako zast\u0119pczy \u015brodek antykoncepcyjny w obliczu braku dost\u0119pnej i zr\u00f3\u017cnicowanej ich oferty na rynku\u201d. Dodaje te\u017c, \u017ce o ile trudniej by\u0142o z antykoncepcj\u0105 (poza metodami naturalnymi, o kt\u00f3rych i tak poj\u0119cie by\u0142o cz\u0119sto mgliste), o tyle dost\u0119p do ginekologa by\u0142 znacznie \u0142atwiejszy. Bez kolejek, zapisywania si\u0119, czekania, konieczno\u015bci p\u0142acenia za wizyty prywatne.
Ewa przekonuje jednak, \u017ce by\u0142y i ciemne strony poradni \u201eK\u201d. \u2013 P\u00f3j\u015bcie tam by\u0142o obarczone wielkim psychicznym dyskomfortem, zw\u0142aszcza dla m\u0142odych dziewcz\u0105t. Sz\u0142o si\u0119 wi\u0119c raczej niech\u0119tnie i tylko w obliczu ostatecznej konieczno\u015bci: gdy ewidentnie co\u015b dolega\u0142o lub gdy podejrzewa\u0142o si\u0119 ci\u0105\u017c\u0119 \u2013 wyja\u015bnia 57-latka.
Nie by\u0142o te\u017c USG, test\u00f3w ci\u0105\u017cowych, bada\u0144 piersi czy cytologii. By\u0142y za to skierowania na zabieg przerwania ci\u0105\u017cy \u201ez przyczyn spo\u0142ecznych\u201d. Te dostawa\u0142o si\u0119 bez problemu. Zabieg by\u0142 przeprowadzany w szpitalu, w pe\u0142nym znieczuleniu i ca\u0142kowicie bezp\u0142atnie.
Jej zdaniem obecnie sytuacja si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142a o 180 stopni. \u2013 Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 do zaoferowania warto\u015bciowy materia\u0142 genetyczny, \u015bwiadomi i wykszta\u0142ceni, zabezpieczaj\u0105 si\u0119 tak skutecznie, \u017ce nie wpadaj\u0105. Wpada za to \u00f3w margines, kt\u00f3rego nie sta\u0107 na kosztown\u0105 aborcj\u0119 za granic\u0105 \u2013 na \u015brodki antykoncepcyjne te\u017c zreszt\u0105 nie \u2013 i rodz\u0105 si\u0119 dzieci z wadami, z wrodzonym alkoholizmem, uszkodzone intelektualnie. Tym sposobem nie tylko maleje przyrost naturalny, ale i populacja ulega degeneracji. Taka jest spo\u0142eczna i biologiczna cena ustawy antyaborcyjnej \u2013 m\u00f3wi 57-latka.<\/p>\n

\n

\nSimilarity rank: 0\n<\/div>\n

Sentiment rank: 1.7<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n