Pocz\u0105tek pa\u017adziernika. Stary Browar w Poznaniu, godz. 17. Na parterze przygotowana jest scena do autorskiego spotkania z pisarzem, ro\u015bnie kolejka oczekuj\u0105cych na autograf. Nagle rozlega si\u0119 pisk z dziesi\u0105tek dziewcz\u0119cych garde\u0142ek. Na scenie nastolatek odwraca si\u0119 ty\u0142em do nich i m\u00f3wi: \u2013 A teraz zrobi\u0119 snapa! T\u0142um szaleje. Konferansjerka dyryguje: \u2013 Prosz\u0119 podchodzi\u0107 z prawej. Kaiko z ka\u017cdym zrobi snapa i podpisze ksi\u0105\u017ck\u0119.
Kaiko? Chyba Kajko? Klienci kawiarni po\u0142o\u017conej dwa pi\u0119tra wy\u017cej, w tym autorka tekstu, patrz\u0105 po sobie ze zdziwieniem. I niemal jednocze\u015bnie wyci\u0105gaj\u0105 kom\u00f3rki i googluj\u0105. Kaiko? Jest. Karol Pozna\u0144ski, Kaiko , rocznik 1996, youtuber, kt\u00f3ry gra w gry (pocz\u0105tkowo g\u0142\u00f3wnie w Minecrafta) i opowiada o tym na swoim kanale. Autor ksi\u0105\u017cki \u201eIt\u2019s only a game\u201d, na ok\u0142adce kt\u00f3rej widnieje bez koszulki, ale za to w wojskowych szelkach z kaburami oraz pistoletem w d\u0142oni. Do tego p\u00f3\u0142 miliona fan\u00f3w na Facebooku, ponad 700 tys. subskrybent\u00f3w kana\u0142u na YT i 350 tys. obserwuj\u0105cych na Instagramie.
Nie masz Czytelniku poj\u0119cia, o kim mowa, prawda? Mo\u017ce masz ponad 30 lat? Po prostu jeste\u015b ju\u017c za stary.
\u2013 Chyba tak si\u0119 czuli nasi dziadkowie obserwuj\u0105cy sza\u0142 naszych rodzic\u00f3w na punkcie Beatles\u00f3w \u2013 rzucam.
\u2013 Jest co\u015b na rzeczy. Nowe pokolenia internetowych celebryt\u00f3w, influenser\u00f3w (od influence \u2013 wp\u0142yw), kt\u00f3rzy dla m\u0142odych s\u0105 idolami, ludziom starszym, takim po trzydziestce, ju\u017c nic nie m\u00f3wi\u0105. A to, co pokazuj\u0105, wydaje si\u0119 by\u0107 nudne, a oni sami zwyczajni i nieciekawi. Ewidentnie to dwa \u015bwiaty \u2013 odpowiada mi Sebastian Bryks, rocznik 1994, od trzech lat pracownik agencji reklamy i autor bloga o nowych mediach. Sam, co przyznaje, ma apetyt na takie celebryctwo i my\u015bli o za\u0142o\u017ceniu w\u0142asnego kana\u0142u na YouTubie. Po naszym spotkaniu zagaduje: \u2013 Musimy sobie zrobi\u0107 zdj\u0119cie na Insta. To super, \u017ce spotykam si\u0119 z dziennikark\u0105 powa\u017cnej prasy, by rozmawia\u0107 o internecie. Czekaj, zaraz poszukam gazety, w kt\u00f3rej pracujesz \u2013 Sebastian szybko organizuje najnowszy numer DGP i k\u0142adzie go na stoliku w kawiarni. Potem wyci\u0105ga smartfona i robi seri\u0119 zdj\u0119\u0107 na Insta. \u2013 Co\u015b si\u0119 z tego wybierze \u2013 przekonuje ze \u015bmiechem.
Ale to nie b\u0119dzie tekst o nowych internetowych celebrytach. Tylko pr\u00f3ba opisania tego, jak pod wp\u0142ywem millenials\u00f3w, pokolenia Z czy po prostu m\u0142odych, zmienia si\u0119 i internet , i media spo\u0142eczno\u015bciowe. Oraz to, co w nich ogl\u0105damy i czytamy.
M\u0142odzi s\u0105 si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 sieci. W Ameryce u\u017cytkownicy Facebooka do 24. roku \u017cycia w lutym 2016 r. stanowili 26,6 proc. wszystkich maj\u0105cych konta w tym serwisie. Dla por\u00f3wnania dwa lata wcze\u015bniej by\u0142o ich 23 proc. W Wielkiej Brytanii konta na FB ma 10,9 mln ludzi do lat 24 (w 2014 r. by\u0142o ich o p\u00f3\u0142 miliona mniej). Nie inaczej jest w Polsce. A\u017c 38 proc. kont spo\u015br\u00f3d obecnych 14 mln polskich na FB nale\u017cy do m\u0142odych. Dzieci i m\u0142odzie\u017c to 24 proc. u\u017cytkownik\u00f3w polskiego Instagrama, na polskim YouTubie stanowi\u0105 3,7 mln widz\u00f3w, prawie 1\/4 ca\u0142ej widowni. \u2013 To wi\u0119cej ni\u017c ma jakakolwiek stacja telewizyjna w tej grupie wiekowej \u2013 podkre\u015bla Tomasz Czudowski, szef marketingu YouTube\u2019a na Europ\u0119 \u015arodkowo-Wschodni\u0105.
Ale te statystyki nie m\u00f3wi\u0105 wszystkiego. Bo cho\u0107 wa\u017cne jest to, jak ta najm\u0142odsza grupa jest liczna, to nie mniej wa\u017cne jest to, jak te media \u201elubi\u201d. Okazuje si\u0119 \u2013 \u017ce coraz mniej. W Wielkiej Brytanii w ci\u0105gu ostatnich trzech lat FB przyci\u0105ga\u0142 przede wszystkim osoby po 24. roku \u017cycia (grupa ta wzros\u0142a z 21 mln do 22,7 mln). W Stanach, kt\u00f3rych po\u0142owa mieszka\u0144c\u00f3w ma konto na FB, te\u017c najszybciej ro\u015bnie grupa 24\u201335 lat. Co wi\u0119cej \u2013 coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o ucieczkach z tych \u201etradycyjnych\u201d serwis\u00f3w.
\u2013 Facebook to oczywisto\u015b\u0107. Ka\u017cdy ma konto, bo wypada je mie\u0107, ale cyfrowe \u017cycie jest gdzie indziej. Prawdziwie bliskie kontakty spo\u0142eczne s\u0105 na Snapchacie \u2013 opowiada Bryks. I t\u0142umaczy, jak wygl\u0105da to w praktyce. \u2013 By\u0142em na wakacjach w Hiszpanii. W ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni wrzuci\u0142em na Fejsa jedno zdj\u0119cie i jeden raz oznaczy\u0142em lokalizacj\u0119. Rodzice zobaczyli, wiedzieli, \u017ce dotar\u0142em, \u017ce wszystko jest w porz\u0105dku. Na Insta dodawa\u0142em codziennie co najmniej jedno, cz\u0119\u015bciej po kilka fotek. Ale prawdziwy kontakt ze znajomymi by\u0142 na Snapie, tam wrzuca\u0142em co\u015b po kilkana\u015bcie razy w ci\u0105gu dnia.
Przytakuje mu Micha\u0142 Wieczorek, rocznik 1988, analityk medi\u00f3w z firmy Sotrender, zajmuj\u0105cej si\u0119 analiz\u0105 dzia\u0142a\u0144 marketingowych w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. \u2013 U nas jeszcze tego nie wida\u0107 w statystykach, ale globalnie rzeczywi\u015bcie to wyra\u017any trend: Instagram i Snapchat przejmuj\u0105 m\u0142odych. Odk\u0105d na FB pojawili si\u0119 rodzice, ten serwis sta\u0142 si\u0119 za powa\u017cny. Masowego porzucania kont nie ma, raczej zmieni\u0142o si\u0119 zachowanie, aktywno\u015b\u0107 \u2013 t\u0142umaczy. Ale zastrzega, \u017ce to nie tyle kwestia samego wieku internaut\u00f3w. \u2013 Cyfrowe pokolenia? To nie takie proste. Raczej cyfrowe plemiona, bo takie tworz\u0105 te\u017c trzydziesto- i czterdziestolatki. Znacznie wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c sam wiek ma tu raczej podej\u015bcie do tego, po co s\u0105 media spo\u0142eczno\u015bciowe i czego si\u0119 w nich szuka \u2013 t\u0142umaczy. I dodaje, \u017ce raczej zamiast zwraca\u0107 uwag\u0119 na sam wiek internaut\u00f3w, warto obserwowa\u0107 zmiany, jakie zachodz\u0105 w tym, czym \u017cyj\u0105 media spo\u0142eczno\u015bciowe.
\u201eVideo killed the radio star\u201d \u2013 to by\u0142 pierwszy klip, kt\u00f3ry MTV pokaza\u0142a. Tak w 1981 r. narodzi\u0142a si\u0119 epoka stacji muzycznych i teledysk\u00f3w. Dzi\u015b powinni\u015bmy \u015bpiewa\u0107 o tym, \u017ce kr\u00f3tkie filmiki wideo, gify, memy i streamy zabijaj\u0105 s\u0142owo pisane. 8 sekund \u2013 przez tak kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119, wed\u0142ug bada\u0144, internauci urodzeni po 1980 r. s\u0105 w stanie utrzyma\u0107 koncentracj\u0119 na tek\u015bcie zamieszczonym w sieci. To ludzie pokolenia TL;DR. Too Long; Didn\u2019t Read. Za d\u0142ugie, nie przeczyta\u0142em. \u2013 \u015awiat p\u0119dzi i naprawd\u0119 nie mamy czasu na czytanie d\u0142ugich tekst\u00f3w. Od najm\u0142odszych lat jeste\u015bmy bombardowani przeogromn\u0105 mas\u0105 informacji, komunikat\u00f3w, obraz\u00f3w. Liczy si\u0119 szybko\u015b\u0107 ich przetrawienia \u2013 t\u0142umaczy mi Bryks. Na Zachodzie w latach 70. ubieg\u0142ego wieku konsument dostawa\u0142 do 500 marketingowych sygna\u0142\u00f3w dziennie. To tyle, ile dzi\u015b dostajemy w ci\u0105gu jednej godziny. I to pomimo pr\u00f3b uciekania przed nimi, blokowania, oznaczania niechcianych maili jako spamu, przewijania reklam w sieci. St\u0105d w\u0142a\u015bnie coraz wi\u0119ksza znieczulica na d\u0142u\u017csze materia\u0142y.
Z badania Sotrendera wida\u0107, \u017ce na przestrzeni czterech lat zmniejszy\u0142a si\u0119 liczba publikowanych post\u00f3w, na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jedynie s\u0142owa. W 2012 r. stanowi\u0142y one prawie 30 proc. wszystkich wpis\u00f3w w serwisach spo\u0142eczno\u015bciowych, trzy lata p\u00f3\u017aniej \u2013 zaledwie 13 proc. Pozosta\u0142e typy wpis\u00f3w \u2013 linki, zdj\u0119cia oraz klipy wideo \u2013 nale\u017c\u0105 ju\u017c do kultury obrazkowej, gdy\u017c nawet w po\u015bcie odnosz\u0105cym u\u017cytkownika do innej strony jest zdj\u0119cie. I w\u0142a\u015bnie wzrost znaczenia tej obrazkowej kultury przyczynia si\u0119 do przej\u015bcia u\u017cytkownik\u00f3w z FB na Instagrama lub YT. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o Snapchacie, gdzie s\u0142owo pisane wyst\u0119puje sporadycznie.
\u2013 Wideo rz\u0105dzi. Nie bez powodu w t\u0119 formu\u0142\u0119 id\u0105 wszyscy dostawcy tre\u015bci. Na wideo oparty jest sukces Snapchata, gdzie zamiast pisa\u0107, pokazuje si\u0119 wszystko na nagraniu, i do tego transmitowanym na \u017cywo. I w\u0142a\u015bnie inspiruj\u0105c si\u0119 tym rozwi\u0105zaniem, transmisje w czasie rzeczywistym zacz\u0105\u0142 oferowa\u0107 Facebook \u2013 uwa\u017ca Bryks. Rzeczywi\u015bcie, by spopularyzowa\u0107 us\u0142ug\u0119 uruchomion\u0105 dok\u0142adnie rok temu, FB podpisa\u0142 kontrakty ze 140 firmami medialnymi i celebrytami i zap\u0142aci\u0142 im za nadawanie transmisji na \u017cywo na platformie Live w sumie 50 mln dol. Teraz jednak, wed\u0142ug informacji podawanych przez serwis Recode, zamiast wyp\u0142acania pieni\u0119dzy za transmisje na \u017cywo, FB planuje przeniesienie uwagi internaut\u00f3w na tre\u015bci wideo produkowane na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107. Identyczne podej\u015bcie pojawi\u0142o si\u0119 te\u017c na Instagramie, kt\u00f3re od kilku miesi\u0119cy oferuje publikacj\u0119 kr\u00f3tkich, znikaj\u0105cych po jakim\u015b czasie (jak na Snapchacie) filmik\u00f3w. Dla m\u0142odych internaut\u00f3w to formu\u0142a ca\u0142kowicie naturalna, poziom korzystania z urz\u0105dze\u0144 mobilnych jest tak wysoki, \u017ce naprawd\u0119 \u0142atwiej jest uruchomi\u0107 smartfona i nagra\u0107 snapa czy wrzuci\u0107 stream, ni\u017c pisa\u0107 d\u0142ugi post na Facebooku.
Nawet Micha\u0142 Wieczorek przyznaje, \u017ce to w\u015br\u00f3d m\u0142odszych wideo jest najpopularniejsze. Dodatkowo to w\u0142a\u015bnie oni sp\u0119dzaj\u0105 najwi\u0119cej czasu na ogl\u0105daniu takich tre\u015bci. \u2013 U nas to ok. trzech godzin dziennie. Kiedy\u015b tyle ogl\u0105dali\u015bmy tradycyjn\u0105 telewizj\u0119 \u2013 t\u0142umaczy Czudowski z YouTube\u2019a. I dodaje, \u017ce widzowie jego serwisu s\u0105 te\u017c znacznie bardziej zaanga\u017cowani, cz\u0119\u015bciej subskrybuj\u0105, komentuj\u0105 i interesuj\u0105 si\u0119 \u017cyciem youtubowych tw\u00f3rc\u00f3w.
To w tej grupie najbardziej wyraziste jest te\u017c zjawisko multiscreeningu, r\u00f3wnoczesnego korzystania z kilku elektronicznych urz\u0105dze\u0144. \u2013 Cho\u0107 niezarezerwowane wy\u0142\u0105cznie dla nich. Wr\u0119cz przeciwnie, dzi\u015b r\u00f3wnoczesne ogl\u0105danie wideo na jednym ekranie i korzystanie z serwisu spo\u0142eczno\u015bciowego na drugim staje si\u0119 norm\u0105 wszystkich internaut\u00f3w. Inne s\u0105 co najwy\u017cej konsumowane w ten spos\u00f3b tre\u015bci \u2013 dodaje Czudowski. Ale i w przypadku wideo mamy do czynienia ze zjawiskiem TL;DR. Cho\u0107 raczej TL;DW. Too Long; Didn\u2019t Watch. Za d\u0142ugie; nie ogl\u0105da\u0142em. Jeszcze kilka lat temu filmiki mia\u0142y d\u0142ugo\u015b\u0107 3\u20135 minut. Dzi\u015b to zdecydowanie za du\u017co. Przez tak d\u0142ugi czas nie utrzyma si\u0119 uwagi m\u0142odego internauty. Dlatego popularniejsze staj\u0105 si\u0119 klipy kilkudziesi\u0119cio- czy nawet kilkunastosekundowe. To takie szybkie przek\u0105ski, kt\u00f3re mo\u017cna szybko obejrze\u0107, po\u0142kn\u0105\u0107 jedn\u0105 za drug\u0105. YT w\u0142a\u015bnie startuje z nowym formatem reklamowym \u2013 6-sekundowymi \u201ebumpers\u201d. Wprawdzie oficjalnie platforma zaprzecza, \u017ce powodem ich pojawienia si\u0119 jest w\u0142a\u015bnie zjawisko TL; DW i coraz m\u0142odszy \u015bredni wiek u\u017cytkownika, oraz zapewnia, \u017ce format zosta\u0142 wybrany w wyniku sprawdzenia potrzeb wszystkich grup wiekowych.
Ale wystarczy przejrze\u0107 list\u0119 26 polskich \u201emilioner\u00f3w\u201d YouTube\u2019a, by mie\u0107 dow\u00f3d na to, jak wa\u017cny jest tu m\u0142ody widz. Ci \u201emilionerzy\u201d to konta posiadaj\u0105ce powy\u017cej miliona subskrypcji. Okazuje si\u0119, \u017ce tylko trzy z tej listy skierowane s\u0105 do szerokiego odbiorcy; Step Records, ProstoTV i UrbanRecTV \u2013 to profile wydawnictw hiphopowych. Reszta to kana\u0142y autor\u00f3w, jak SA Ward\u0119ga (3,46 mln subskrypcji), AbstrachujeTV (2,49 mln) czy ReZigiusz (2,31 mln) nadaj\u0105ce dla m\u0142odych u\u017cytkownik\u00f3w. Sk\u0105d taka pewno\u015b\u0107? Dowodem na to jest j\u0119zyk, kt\u00f3rym si\u0119 pos\u0142uguj\u0105.
\u2013 I w\u0142a\u015bnie w kwestii j\u0119zykowej najwyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce to nie na pokolenia, a na plemiona dziel\u0105 si\u0119 internauci \u2013 ocenia Wieczorek. \u2013 Przyk\u0142ad? Memy. Jak wynika z naszych bada\u0144, znaj\u0105 je i docieraj\u0105 one do po\u0142owy internaut\u00f3w. Ale nie wszystkie s\u0105 zrozumia\u0142e, bo w\u0142a\u015bnie j\u0119zyk i kody kulturowe w nich zawarte nie zawsze s\u0105 \u0142atwe do odczytywania. Za to ewidentnie wida\u0107, \u017ce dzi\u0119ki m\u0142odym w g\u0142\u00f3wnym nurcie kultury zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 takie nawi\u0105zania, kt\u00f3re do niedawna by\u0142y, jak to mawiamy, w piwnicy \u2013 t\u0142umaczy analityk.
Te wyci\u0105gni\u0119te z piwnicy memy to, jak opisuje Sotrender, copypasty (szablony z dopasowywanymi cytatami ironicznie komentuj\u0105cymi sytuacj\u0119) czy \u201ecenzodudy\u201d (memy po\u015bwi\u0119cone prezydentowi Andrzejowi Dudzie, wykorzystuj\u0105ce jego zdj\u0119cia i wypowiedzi). Jak podkre\u015bla Sotrender w swoim raporcie: \u201eNawet ironiczne i postironiczne memy zadomawiaj\u0105 si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie. Strona Wyznajemy po opublikowaniu \u00bbPasty o bracie dilera\u00ab zebra\u0142a ponad 60 tys. interakcji. Motywy w\u0119druj\u0105ce dot\u0105d po \u00bbko\u0144cu internetu\u00ab pojawiaj\u0105 si\u0119 w filmach znanych youtuber\u00f3w i na popularnych portalach\u201d.
Nadal jednak du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 nowego j\u0119zyka sieci pozostaje zrozumia\u0142a tylko dla tych, kt\u00f3rzy w pos\u0142ugiwaniu nim s\u0105 naprawd\u0119 biegli, bo m\u00f3wi\u0105 w nim od urodzenia. I gdy Kaiko pod swoim zdj\u0119ciem pisze: \u201eOkre\u015blacie trzema emotkami jaka by\u0142a dzi\u015b u Was pogoda \ud83d\ude42 u mnie mega :-P!\u201d. To efektem tego jest niemal tysi\u0105c komentarzy i 7 tys. lajk\u00f3w. Ale gdy podczas kampanii prezydenckiej na oficjalnym koncie na Twitterze Hillary Clinton pojawi\u0142a si\u0119 podobna odezwa do \u201em\u0142odego elektoratu\u201d, by co najwy\u017cej trzema emotkami da\u0142 zna\u0107 o tym, co si\u0119 s\u0105dzi o swoim kredycie studenckim, wywo\u0142a\u0142o to tylko u\u015bmiechy politowania i sarkastyczny komentarz Johna Oliviera w \u201eLast Week Tonight\u201d. \u2013 Clinton da\u0142a taki przekaz: Oj, taka jestem zaj\u0119ta, czy mogliby\u015bcie skr\u00f3ci\u0107 sw\u00f3j komentarz do obrazk\u00f3w duch\u00f3w, delfin\u00f3w i seksownych bak\u0142a\u017can\u00f3w?
Mia\u0142o by\u0107 nowocze\u015bnie i zabawnie. Wysz\u0142o e-emerycko.<\/p>\n

\n

\nSimilarity rank: 0\n<\/div>\n

Sentiment rank: 0<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n