Je\u015bli Donald Trump naprawd\u0119 b\u0119dzie chcia\u0142 Grenlandii, zdob\u0119dzie j\u0105 bez walki. Bardzo wiele wskazuje na to, \u017ce gro\u017aby inwazji to tylko strategia negocjacyjna. Bo USA maj\u0105 w zanadrzu straszak \u0142atwiejszy w u\u017cyciu \u2014 wystarczy, \u017ce zagro\u017c\u0105 Europie porzuceniem jej na pastw\u0119 Rosji.<\/b>
\nEuropa znalaz\u0142a si\u0119 w przedziwnej i zatrwa\u017caj\u0105cej sytuacji. Coraz cz\u0119\u015bciej nie mo\u017cemy si\u0119 zdecydowa\u0107, kto jest naszym wrogiem numer jeden: Putin czy Trump?<\/p>\n

Przez d\u0142ugie miesi\u0105ce karmiono nas kolejnymi planami koalicji ch\u0119tnych \u2014 wys\u0142ania europejskich wojsk na Ukrain\u0119 po zawieszeniu broni. Zamiast tego dzi\u015b m\u00f3wimy o innej koalicji ch\u0119tnych \u2014 wys\u0142aniu europejskich \u017co\u0142nierzy na Grenlandi\u0119, aby broni\u0107 jej przed ameryka\u0144sk\u0105 inwazj\u0105. Bali\u015bmy si\u0119, \u017ce kolejnym etapem po ataku Rosji na Ukrain\u0119 b\u0119dzie atak na terytorium UE. Teraz boimy si\u0119, \u017ce to USA zaatakuj\u0105 wysp\u0119, kt\u00f3rej mieszka\u0144cy s\u0105 obywatelami UE.<\/p>\n

«Ameryka stanowi prawdziwe zagro\u017cenie. Jedynym sposobem, aby powstrzyma\u0107 Trumpa przed przej\u0119ciem Grenlandii, jest posiadanie wiarygodnego \u015brodka odstraszaj\u0105cego. Tak jak musimy powstrzyma\u0107 Putina, tak samo musimy powstrzyma\u0107 Trumpa. Taka jest niestety rzeczywisto\u015b\u0107, z kt\u00f3r\u0105 mamy do czynienia» \u2014 uwa\u017ca Jacob Kaarsbo, analityk, kt\u00f3ry wiele lat pracowa\u0142 dla du\u0144skich s\u0142u\u017cb wywiadowczych.<\/p>\n

Putin zbudowa\u0142 swoj\u0105 legitymizacj\u0119 na wojnach \u2014 od drugiej wojny czecze\u0144skiej, przez Gruzj\u0119, Syri\u0119, aneksj\u0119 Krymu i stworzenie separatystycznych republik w Donbasie po pe\u0142noskalow\u0105 inwazj\u0119 na Ukrain\u0119. Trump najwyra\u017aniej kieruje si\u0119 podobn\u0105 logik\u0105. Po Wenezueli jest na fali, a pomys\u0142 przejmowania terytori\u00f3w od dawna zajmowa\u0142 uprzywilejowane miejsce w jego my\u015bleniu. Grenlandia jest tu niezwykle wa\u017cna. «Trump uwa\u017ca, \u017ce zapewni mu to miejsce w historii Ameryki \u2014 podobnie jak zakup Alaski od Rosji zapewni\u0142 to miejsce Williamowi Sewardowi» \u2014 mo\u017cna przeczyta\u0107 w ksi\u0105\u017cce Petera Bakera i Susan Glasser o prezydencie USA.<\/p>\n

Grenlandia jest wi\u0119ksza ni\u017c Francja, Wielka Brytania, Hiszpania, W\u0142ochy i Niemcy razem wzi\u0119te. W por\u00f3wnaniu z tym «osi\u0105gni\u0119ciem» blednie nawet aneksja Krymu. Trump wreszcie wygra\u0142by walk\u0119 na ego z Putinem, w kt\u00f3rego cieniu rozpocz\u0105\u0142 drug\u0105 kadencj\u0119.<\/p>\n

Z czysto technicznego punktu widzenia ameryka\u0144ska inwazja na Grenlandi\u0119 by\u0142aby niezwykle \u0142atwa. Jej populacja jest 500 razy mniejsza od Wenezueli \u2014 najwi\u0119ksza wyspa na \u015bwiecie liczy mniej wi\u0119cej tyle mieszka\u0144c\u00f3w co Pi\u0142a czy Bia\u0142a Podlaska. Ameryka\u0144scy \u017co\u0142nierze ju\u017c tu s\u0105. Przerzucenie kolejnych nie by\u0142oby trudne. Zw\u0142aszcza \u017ce Stany Zjednoczone le\u017c\u0105 od Grenlandii bli\u017cej ni\u017c Dania. Zdobycie Nuuk, stolicy Grenlandii zaj\u0119\u0142oby Amerykanom prawdopodobnie oko\u0142o 30 minut. By\u0142aby to jedna z najkr\u00f3tszych wojen w historii.<\/p>\n

Co zmieni wys\u0142anie \u017co\u0142nierzy z pa\u0144stw UE? Nawet Du\u0144czycy nie chc\u0105 zdradza\u0107, jak du\u017ce si\u0142y zamierzaj\u0105 wys\u0142a\u0107, co najprawdopodobniej oznacza, \u017ce b\u0119d\u0105 one niewielkie. Za\u0142\u00f3\u017cmy jednak, \u017ce europejskie si\u0142y np. blokowa\u0142yby drog\u0119, co potencjalnie zmusi\u0142oby wojsko ameryka\u0144skie do u\u017cycia przemocy. Co sta\u0142oby si\u0119 potem? Tak naprawd\u0119 powraca tu ten sam problem, co z koalicj\u0105 ch\u0119tnych w Ukrainie. Francja czy Wielka Brytania s\u0105 teoretycznie gotowe wys\u0142a\u0107 swoich \u017co\u0142nierzy na Ukrain\u0119. Jest jednak jeden warunek wst\u0119pny: zrobi\u0105 to dopiero po zawieszeniu broni, aby ich \u017co\u0142nierze nie brali udzia\u0142u w walkach. Europejczycy za nic w \u015bwiecie nie chc\u0105 walczy\u0107 z Rosj\u0105. Czy b\u0119d\u0105 gotowi walczy\u0107 z wojskiem USA? Strzela\u0107, a nawet zabija\u0107? Chyba nikt w to nie wierzy. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, Troels Lund Poulsen, du\u0144ski minister obrony, zapytany, czy \u017co\u0142nierze jego kraju b\u0119d\u0105 broni\u0107 wyspy przed inwazj\u0105 ameryka\u0144sk\u0105, odpowiedzia\u0142, \u017ce jest to «bardzo hipotetyczne pytanie». Doda\u0142, \u017ce nie wierzy, aby «jeden sojusznik NATO zaatakowa\u0142 innego».<\/p>\n

Prawdziwe pytanie dotyczy zupe\u0142nie czego innego \u2014 kto w razie zagro\u017cenia konfliktem pierwszy si\u0119 wycofa? Obawiam si\u0119, \u017ce odpowied\u017a na to pytanie jest jasna. Kiedy premier Danii Mette Frederiksen o\u015bwiadcza\u0142a, \u017ce ameryka\u0144ska inwazja na Grenlandi\u0119 oznacza\u0142aby tak naprawd\u0119 «koniec NATO», nie by\u0142a to gro\u017aba pod adresem Amerykan\u00f3w. By\u0142 to raczej wyraz tego samego l\u0119ku, kt\u00f3ry prze\u015bladuje nas nieustannie od samego pocz\u0105tku drugiej kadencji Trumpa \u2014 \u017ce Ameryka porzuci nas i wycofa si\u0119 z NATO. Jak przekonali\u015bmy si\u0119 wielokrotnie, przyw\u00f3dcy UE gotowi s\u0105 znie\u015b\u0107 wszystkie mo\u017cliwe upokorzenia ze strony Trumpa, byleby tego nie zrobi\u0142.<\/p>\n

Nie chodzi tu o to, kto do kogo b\u0119dzie strzela\u0142. Znacznie bardziej prawdopodobne jest, \u017ce w walce o Grenlandi\u0119 nie padn\u0105 \u017cadne strza\u0142y. Zapowiadaj\u0105c wys\u0142anie swych \u017co\u0142nierzy na wysp\u0119, Europa chce pokaza\u0107 swoj\u0105 determinacj\u0119. Ale nie zmienia to jednego. To Ameryka ma przewag\u0119. Nie tylko dlatego, \u017ce Trump wydaje si\u0119 zdolny do wszystkiego, czego o Europie nie mo\u017cna powiedzie\u0107. Jest jeszcze jeden pow\u00f3d: mo\u017cna bardzo \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107, \u017ce Trump zaoferuje Europie nast\u0119puj\u0105cy deal: «Je\u015bli nadal b\u0119dziecie si\u0119 upiera\u0107 w sprawie Grenlandii, kt\u00f3rej ja bardzo potrzebuj\u0119, ja porzuc\u0119 Ukrain\u0119». Ile pa\u0144stw europejskich wybra\u0142oby Nuuk zamiast Kijowa? Co z tego, \u017ce to g\u0142\u00f3wnie Europa pomaga dzi\u015b Ukrainie. Europa na pewno nie chce, by Amerykanie si\u0119 wycofali.<\/p>\n

Je\u015bli Trump naprawd\u0119 b\u0119dzie chcia\u0142 Grenlandii, zdob\u0119dzie j\u0105 bez walki. Bardzo wiele wskazuje na to, \u017ce gro\u017aby inwazji to tylko strategia negocjacyjna.<\/p>\n

Emerytowany ameryka\u0144ski genera\u0142 Jack Keane, bliski doradca Trumpa, kt\u00f3ry z nim regularnie rozmawia, t\u0142umaczy\u0142 ostatnio: «Tak w\u0142a\u015bnie prezydent i otaczaj\u0105cy go ludzie prowadz\u0105 interesy. Jest to zastraszanie \u2014 gro\u017aby, aby ostatecznie zawrze\u0107 porozumienie dotycz\u0105ce pewnego rodzaju ustale\u0144 bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi a Grenlandi\u0105. On chce zawrze\u0107 deal».<\/p>\n

W 2025 r. 85 proc. mieszka\u0144c\u00f3w wyspy opowiedzia\u0142o si\u0119 przeciwko w\u0142\u0105czeniu wyspy do USA. Zbrojny atak sprawi\u0142by jedynie, \u017ce op\u00f3r przeciwko aneksji by\u0142by jeszcze wi\u0119kszy.<\/p>\n

Z drugiej strony jednak Grenlandczycy wcale nie przepadaj\u0105 za Dani\u0105. A po\u0142owa z nich uwa\u017ca, \u017ce ambicje Trumpa zwi\u0105zane z wysp\u0105 stanowi\u0105 dla nich szans\u0119. Wystarczy, \u017ce Ameryka zaleje Grenlandi\u0119 dolarami, mno\u017c\u0105c inwestycje, buduj\u0105c drogi, pomagaj\u0105c lokalnym spo\u0142eczno\u015bciom etc. A jednocze\u015bnie b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142a wywrze\u0107 wp\u0142yw na grenlandzkich polityk\u00f3w, aby d\u0105\u017cyli do referendum w sprawie niepodleg\u0142o\u015bci. Co nie b\u0119dzie zbyt trudne: na pi\u0119\u0107 grenlandzkich partii, cztery deklaruj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 jako sw\u00f3j cel.<\/p>\n

Kiedy referendum zostanie rozpisane, Amerykanie zrobi\u0105 wszystko, aby wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik referendum. A gdy w ko\u0144cu niepodleg\u0142o\u015bciowcy zwyci\u0119\u017c\u0105, Grenlandia zawrze umow\u0119 z Waszyngtonem, kt\u00f3rej kszta\u0142t \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107 \u2014 b\u0119dzie to «uk\u0142ad o wolnym stowarzyszeniu», jak ten zawarty z ma\u0142ymi kraje po\u0142udniowego Pacyfiku, kt\u00f3re zachowa\u0142y formaln\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107, jednocze\u015bnie daj\u0105c ameryka\u0144skim si\u0142om zbrojnym carte blanche na swoim terytorium. I ani Dania, ani tym bardziej Europa nie b\u0119d\u0105 w stanie temu przeszkodzi\u0107.<\/p>\n