7 listopada 1941 r., w ramach operacji lotniczej \u201eRuction\u201d (ang. awantura), przerzucono do okupowanej Polski por. Jana Piwnika \u201ePonurego\u201d. W nieca\u0142y rok p\u00f3\u017aniej, w nocy z 2 na 1942 r., trafi\u0142 do kraju Waldemar Szwiec ps. Robot. Pierwszy sta\u0142 si\u0119 ikon\u0105 polskiego podziemia akowskiego \u2013 wzorem partyzanta, kt\u00f3rego gro\u017ane oblicze zna ze zdj\u0119cia niemal ka\u017cdy, kto cho\u0107by otar\u0142 si\u0119 o histori\u0119 II wojny \u015bwiatowej. Drugi ledwo co zacz\u0105\u0142 odnosi\u0107 b\u0142yskotliwe zwyci\u0119stwa i poleg\u0142, nie zaznawszy cho\u0107by u\u0142amka s\u0142awy tego pierwszego. Obaj przeprowadzili jedne z najbardziej zuchwa\u0142ych akcji w dziejach Armii Krajowej, kt\u00f3re walnie przyczyni\u0142y si\u0119 do budowy legendy cichociemnych, mistrz\u00f3w dywersji. Oto, jak utarli nosa Niemcom w Pi\u0144sku i Ko\u0144skich. Od 1941 r. na zapleczu niemieckiego frontu posuwaj\u0105cego si\u0119 w g\u0142\u0105b ZSRS dzia-\u0142a\u0142y akowskie grupy zbrojne organizacji \u201eWachlarz\u201d (o inicjatorze tego przedsi\u0119w-zi\u0119cia pp\u0142k. Adamie Remigiuszu Grocholskim pisali\u015bmy w numerze \u201eNH\u201d ze stycznia 2016 r.). Dow\u00f3dc\u0105 III Odcinka, jednego z pi\u0119ciu podregion\u00f3w, w kt\u00f3rych dzia\u0142ali dywersanci, by\u0142 cichociemny kpt. Alfred Paczkowski ps. Wania. Niestety w listopadzie 1942 r., w czasie drogi na akcj\u0119 w poleskiej g\u0142uszy, za\u0142ama\u0142 si\u0119 pod nim l\u00f3d. Oficer z\u0142ama\u0142 sobie nog\u0119. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142 to dopiero pocz\u0105tek tragicznego ci\u0105gu zdarze\u0144. Jego dwaj towarzysze, kt\u00f3rzy wyruszyli, by sprowadzi\u0107 pomoc \u2013 Piotr Downar ps. Azor i Mieczys\u0142aw Eckhardt ps. Bocian \u2013 oraz Marian Czarnecki ps. Ry\u015b, cz\u0142onek konspiracji rezyduj\u0105cy w Dawidgr\u00f3dku, zostali aresztowani przez Niemc\u00f3w. P\u00f3\u017aniej ranny \u201eWania\u201d, ukrywaj\u0105cy si\u0119 w pasterskim sza\u0142asie, wpad\u0142 w r\u0119ce bia\u0142oruskich policjant\u00f3w, kt\u00f3rzy polowali na zbieg\u0142ych \u017byd\u00f3w. Przy konspiratorach znaleziono wiele kompromituj\u0105cych materia\u0142\u00f3w, w tym m.in. miny kolejowe i angielsk\u0105 radiostacj\u0119. Na pocz\u0105tku grudnia przewieziono ich do wi\u0119zienia w Pi\u0144sku. Miejscowi gestapowcy ze szczeg\u00f3lnym okrucie\u0144stwem traktowa-li \u201eWani\u0119\u201d. Oskar\u017cali go, zreszt\u0105 nie bez racji, \u017ce to on \u201eszefuje bandytom\u201d i jest \u201ebrytyjskim skoczkiem\u201d. Kiedy ten zaprzecza\u0142 i brn\u0105\u0142 w jedn\u0105 ze zmy\u015blonych przez siebie opowie\u015bci, oni zaczynali go torturowa\u0107. \u201eByli to niezbyt rozgarni\u0119ci \u201enadludzie\u201d, \u0142atwo wpadali w z\u0142o\u015b\u0107 i \u017celaznym pr\u0119tem bili mnie po g\u0142owie. To dzia\u0142a\u0142o na mnie usypiaj\u0105co\u201d \u2013 relacjonowa\u0142 wiele lat p\u00f3\u017aniej \u201eWania\u201d. \u201eWtedy wylewali na mnie wiadro wody, odzyskiwa\u0142em przytomno\u015b\u0107 do nast\u0119pnego uderzenia. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby si\u0119 mo\u017cna do tego przyzwyczai\u0107, ale g\u0142upota moich kat\u00f3w podnieca\u0142a m\u00f3j up\u00f3r\u201d. Tymczasem wie\u015b\u0107 o aresztowaniu kpt. Paczkowskiego i innych konspirator\u00f3w dotar\u0142a do Warszawy. \u017bona por. \u201eBociana\u201d (nie wiedzia\u0142a, \u017ce jej m\u0105\u017c ju\u017c wtedy nie \u017cy\u0142; zosta\u0142 zastrzelony przez niemieckich policjant\u00f3w, z kt\u00f3rymi wda\u0142 si\u0119 w b\u00f3jk\u0119 zaraz po aresztowaniu) wykorzysta\u0142a swoj\u0105 znajomo\u015b\u0107 z adiutantem genera\u0142a Roweckiego, by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 Komendy G\u0142\u00f3wnej AK na spraw\u0119 uwi\u0119zionych. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie skutecznie \u2013 bez jej dzia\u0142ania, jak pisa\u0142 historyk Cezary Chlebowski, raczej spisano by ich na straty. 31 stycznia 1942 r. \u201eGrot\u201d wyda\u0142 rozkaz odbicia wi\u0119\u017ani\u00f3w. To niebezpieczne zadanie powierzono Janowi Piwnikowi ps. Ponury. Uznano zapewne, \u017ce specjalne kursy komandoskie, jakie odby\u0142 w Wielkiej Brytanii (pisali\u015bmy o nich w \u201eNH\u201d z listopada 2015), czyni\u0105 go predestynowanym do wykonania tej misji. Cichociemny \u2013 kt\u00f3ry sam ledwo uszed\u0142 z \u017cyciem z niemieckiej niewoli, po wpadce na wo\u0142y\u0144skim odcinku \u201eWachlarza\u201d \u2013 z miejsca zabra\u0142 si\u0119 do pracy. Najpierw, jeszcze w noc sylwestrow\u0105, wys\u0142a\u0142 do Pi\u0144ska swojego emisariusza, kt\u00f3ry mia\u0142 nawi\u0105za\u0107 kontakt z tamtejsz\u0105 konspiracj\u0105 i rozpozna\u0107 teren. Od pocz\u0105tku bra\u0142 pod uwag\u0119 dwie mo\u017cliwo\u015bci osi\u0105gni\u0119cia celu. Pokojow\u0105, czyli wydobycie wi\u0119\u017ani\u00f3w za pomoc\u0105 \u0142ap\u00f3wki lub fortelu. Mia\u0142 na to przygotowan\u0105 ca\u0142kiem spor\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy (60 tys. marek). Zak\u0142ada\u0142 jednak, \u017ce nie uda si\u0119 unikn\u0105\u0107 bardziej ryzykownej opcji si\u0142owej, czyli szturmu na wi\u0119zienie. Dlatego te\u017c ju\u017c w Nowy Rok mia\u0142 skompletowany trzon grupy uderzeniowej. Tworzyli j\u0105 trzej cichociemni \u2013 por. Jan Rogowski ps. Czarka, por. Wac\u0142aw Kopisto ps. Kra, ppor. Micha\u0142 Fija\u0142ka ps. Kawa \u2013 a tak\u017ce cz\u0142onek warszawskiej dywersji pchor. Zbigniew Sulima ps. Esesman (alias wzi\u0105\u0142 si\u0119 st\u0105d, \u017ce cz\u0119sto na akcje zak\u0142ada\u0142 czarny mundur tej formacji). Poza tym zorganizowano grup\u0119 transportow\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z osobowego opla (prowadzony przez W\u0142adys\u0142awa Hackiewicza ps. MSZ) i dw\u00f3ch samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych (Edward Pubudkiewicz ps. Monter i Antoni Langner ps. Duglas). 2 stycznia \u201eMonter\u201d przewi\u00f3z\u0142 z Warszawy do Brze\u015bcia, z kt\u00f3rego mia\u0142a operowa\u0107 grupa uderzeniowa, ca\u0142y niezb\u0119dny w akcji arsena\u0142: 3 steny, 9 colt\u00f3w, 2 nagany, 2 kg plastiku, sp\u0142onki, lonty i granaty. Tu\u017c za nim, z \u201eMSZ-em\u201d, jechali \u201ePonury\u201d, \u201eCzarka\u201d i \u201eEsesman\u201d. Nast\u0119pnie Piwnik uda\u0142 si\u0119 do Pi\u0144ska, gdzie skontaktowa\u0142 si\u0119 z cz\u0142onkami miejscowej konspiracji \u201eDrucikiem\u201d i \u201eJelin\u0105\u201d. Ci przestrzegli go, \u017ce Niemcy mog\u0105 w ka\u017c-dej chwili wywie\u017a\u0107 \u201eWani\u0119\u201d i pozosta\u0142ych z miasta, a wtedy ca\u0142a akcja spali na panewce. \u017beby si\u0119 przed tym zabezpieczy\u0107, \u201eDrucik\u201d za\u0142o\u017cy\u0142 pods\u0142uch na niemieckiej linii telefonicznej. Podobn\u0105 instalacj\u0119 za\u0142o\u017cy\u0142 p\u00f3\u017aniej \u201eCzarka\u201d w Brze\u015bciu. Co ciekawe, opr\u00f3cz mo\u017cliwo\u015bci kontrolowania poczyna\u0144 wroga umo\u017cliwia\u0142a im kontakt telefoniczny (oczywi\u015bcie rozmowy prowadzono przy u\u017cyciu odpowiedniego kodu). W nast\u0119pnych dniach czyniono ostatnie przygotowania do przeprowadzenia akcji zbrojnej. Do grupy szturmowej \u201ePonurego\u201d dokooptowano dziewi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy z brzeskiej ekipy \u201eWachlarza\u201d (w\u015br\u00f3d z nich znajdowa\u0142 si\u0119 m. in. Jerzy Wojnowski ps. Motor). Natomiast w folwarku Eleonory Paszkiewiczowej ps. Bia\u0142a Pani, po\u0142o\u017conym nad Bugiem, tu\u017c przy granicy z Generalnym Gubernatorstwem, zorganizowano polowy szpital dla ewentualnych rannych. Od 6 stycznia, w tydzie\u0144 po rozkazie \u201eGrota\u201d, czterej cichociemni opracowywali r\u00f3\u017cne plany uderzenia na pi\u0144skie wi\u0119zienie, a reszta dru\u017cyny czeka\u0142a w pogotowiu, gotowa w ka\u017cdej chwili ruszy\u0107 do akcji. Operacj\u0119 nale\u017ca\u0142o przeprowadzi\u0107 b\u0142yskawicznie i dyskretnie, poniewa\u017c miasteczko by\u0142o silnie obsadzone przez Niemc\u00f3w. Kwaterowa\u0142o w nim oko\u0142o 3 tys. uzbrojonych w bro\u0144 ci\u0119\u017ck\u0105 i pancern\u0105 \u017co\u0142nierzy: kompania Schutzpolizei, stu \u017candarm\u00f3w, trzystu bia\u0142oruskich milicjant\u00f3w, batalion Wehrmachtu, batalion kozak\u00f3w i dywizjon marynarki rzecznej. Strzelanina w ciszy nocy szybko \u015bci\u0105gn\u0119\u0142aby w pobli\u017ce wi\u0119zienia znaczne si\u0142y. W zwi\u0105zku z tym akowcy zdecydowali, \u017ce najlepiej b\u0119dzie zaatakowa\u0107 oko\u0142o godz. 17, gdy do pracy przychodzi nocna zmiana stra\u017cnik\u00f3w i wok\u00f3\u0142 obiektu jest jakikolwiek ruch. Do 16 stycznia trwa\u0142y pr\u00f3by pokojowego odbicia \u201eWani\u201d i jego towarzyszy. Wspierane argumentami finansowymi zabiegi \u201eJeliny\u201d i \u201eKawy\u201d zako\u0144czy\u0142y si\u0119 fiaskiem. Klawisze nie ust\u0119powali. Wobec tego \u201ePonury\u201d zarz\u0105dzi\u0142 alarm bojowy. Nast\u0119pne-go dnia ca\u0142a ekipa z Brze\u015bcia przyby\u0142a samochodami do Pi\u0144ska. Tutaj, na melinie u niejakiego \u201eD\u0119ba\u201d, oddzia\u0142 szturmowy podzielono na trzy sekcje \u2013 dowodzone przez \u201ePonurego\u201d (sze\u015b\u0107 os\u00f3b plus opel \u201eMSZ-ta\u201d), \u201eCzark\u0119\u201d (cztery osoby) i \u201eKaw\u0119\u201d (tak\u017ce cztery osoby). Odwr\u00f3t mia\u0142a zabezpiecza\u0107 ci\u0119\u017car\u00f3wka z \u201eMonterem\u201d za kierownic\u0105. \u201eDrucik\u201d i jego ludzie mieli sparali\u017cowa\u0107 \u0142\u0105czno\u015b\u0107. 18 stycznia 1943 r., punktualnie o godz. 17, polscy dywersanci przyst\u0105pili do dzie\u0142a. Najpierw \u201eDrucik\u201d, przy u\u017cyciu granatu, wysadzi\u0142 studzienk\u0119 telekomunikacyjn\u0105. Potem opel z grup\u0105 \u201ePonurego\u201d podjecha\u0142 pod bram\u0119 wi\u0119zienia. Stra\u017cnik na widok Sulimy w esesma\u0144skim mundurze natychmiast otworzy\u0142 bram\u0119. Samoch\u00f3d wjecha\u0142 na zewn\u0119trzne podw\u00f3rko kompleksu. Stra\u017cnik zauwa\u017cy\u0142 sw\u00f3j b\u0142\u0105d i pr\u00f3bowa\u0142 stawi\u0107 op\u00f3r napastnikom. Strza\u0142 \u201eMotora\u201d po\u0142o\u017cy\u0142 go trupem. W tym czasie \u201eP\u0142omie\u0144\u201d i \u201eWrona\u201d opanowali wartowni\u0119 i rozbroili znajduj\u0105cych si\u0119 tam stra\u017cnik\u00f3w. Potem, przez ca\u0142y czas trwania akcji, \u0142apali kolejno przychodz\u0105cych na nocn\u0105 zmian\u0119 wachman\u00f3w i zwi\u0105zanych uk\u0142adali na pod\u0142odze. Tymczasem grupy \u201eCzarki\u201d i \u201eKawy\u201d te\u017c ju\u017c dzia\u0142a\u0142y. Ta pierwsza przesadzi\u0142a p\u0142ot od strony ulicy Cegielnianej i podesz\u0142a pod zamkni\u0119t\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 bram\u0119 wi\u0119zienia, gdzie sta\u0142 ju\u017c opel z sekcj\u0105 \u201ePonurego\u201d. Uzbrojeni stra\u017cnicy, zaniepokojeni strza\u0142ami, nie ulegli urokowi munduru \u201eEsesmana\u201d i nie mieli najmniejszego z-miaru si\u0119 podda\u0107. Ludzie \u201eKawy\u201d, po przedostaniu si\u0119 na podw\u00f3rze, wkroczyli do budynku kancelarii. Zastali tam komendanta wi\u0119zienia Hellingera i jego zast\u0119pc\u0119 Z\u00f6llnera. Pr\u00f3bowali si\u0119 broni\u0107. W czasie szamotaniny obaj zostali zastrzeleni. Wreszcie dywersanci znale\u017ali klucze do bram i cel wi\u0119ziennych. By zrobi\u0107 z nich po\u017cytek, musieli jeszcze dosta\u0107 si\u0119 na drugi dziedziniec. W tym celu wspi\u0119li si\u0119 na wie\u017cyczk\u0119 stra\u017cnicz\u0105, a potem ze\u015blizn\u0119li si\u0119 z niej po sznurze prosto na wewn\u0119trzny podw\u00f3rzec. Tam sterroryzowali i rozbroili wachman\u00f3w z drugiej wartowni. Otwarto wewn\u0119trzn\u0105 bram\u0119, opel z \u201ePonurym\u201d dotar\u0142 w pobli\u017ce cel. Rozpocz\u0119to wypuszczanie wi\u0119\u017ani\u00f3w. \u201eWania\u201d, \u201eRy\u015b\u201d i \u201eAzor\u201d byli wolni. Tak wspomina\u0142 t\u0119 chwil\u0119 Alfred Paczkowski: (\u2026) le\u017ca\u0142em jak zwykle na betonie. Od kilku dni nie mia\u0142em przes\u0142ucha\u0144 i teraz dopiero stwierdza\u0142em, jak mnie wszechstronnie pobito. By\u0142em bardzo s\u0142aby i mia\u0142em dreszcze. (\u2026) us\u0142ysza\u0142em jaki\u015b ha\u0142as, chwyci\u0142em w r\u0119k\u0119 kij. Mia\u0142em ju\u017c zdj\u0119ty opatrunek [ze z\u0142amanej nogi \u2013 WR]. My\u015bla\u0142em, \u017ce Niemcy chc\u0105 mnie zastrzeli\u0107, wi\u0119c jeszcze wykonam ostatni\u0105 szar\u017c\u0119\u2026 Z rozmachem otworzy\u0142y si\u0119 drzwi i zobaczy\u0142em \u201eCzark\u0119\u201d z \u201eMotorem\u201d. Obaj trzymali w r\u0119kach pistolety maszynowe. Rogowski w rosyjskiej czapce na g\u0142owie krzycza\u0142 nienaturalnie g\u0142o\u015bno: Wo imieni Stalina wy swobodny, wychoditie\u201d [Polacy podczas akcji udawali sowiet\u00f3w \u2013 WR]. Trzech uwolnionych \u017co\u0142nierzy wsiad\u0142o do opla z Hackiewiczem i ruszyli w stron\u0119 Brze\u015bcia. Za nimi pod\u0105\u017ca\u0142a ci\u0119\u017car\u00f3wka \u201eMontera\u201d z dywersantami i \u201ePonurym\u201d. Niemcy nie zd\u0105\u017cyli zareagowa\u0107, pomimo \u017ce dywersanci dzia\u0142ali tu\u017c obok ich kwater \u2013 100 m od gmachu wi\u0119zienia, w szkole, stacjonowa\u0142 batalion Wehrmachtu. Akcja w Pi\u0144sku uwa\u017cana jest za jeden z najwi\u0119kszych sukces\u00f3w AK i jedn\u0105 z najsprawniej przeprowadzonych operacji w historii wojskowo\u015bci w og\u00f3le. Piwnik wzorowo wykona\u0142 zadanie, przy czym tylko jeden z jego ludzi zosta\u0142 ranny, i to lekko. Wtedy narodzi\u0142a si\u0119 jego partyzancka legenda. Jak wszystkie sukcesy podziemia, tak i ten mia\u0142 swoj\u0105 krwaw\u0105 cen\u0119. W odwecie Niemcy rozstrzelali 30 najbardziej znanych i powa\u017canych w Pi\u0144sku Polak\u00f3w i Bia\u0142orusin\u00f3w. W lipcu 1943 r. por. \u201ePonury\u201d by\u0142 ju\u017c w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich. Dowodzi\u0142 poka\u017anym, trzystuosobowym oddzia\u0142em partyzanckim. Niestety presja Niemc\u00f3w i trudno\u015bci z zaopatrzeniem w \u017cywno\u015b\u0107 tak ogromnej formacji zmusi\u0142y go do rozdzielania jej na mniejsze grupy. Dowodzenie jedn\u0105 z nich powierzy\u0142 cichociemnemu ppor. Waldemarowi Szwiecowi ps. Robot. Nie by\u0142 to wyb\u00f3r przypadkowy. Ten urodzony w Chicago i wychowany w II RP \u017co\u0142nierz dobrze zna\u0142 miejscowe warunki. S\u0142u\u017cy\u0142 w regionie kieleckim ju\u017c przesz\u0142o p\u00f3\u0142 roku i niejednokrotnie, do sp\u00f3\u0142ki z innym absolwentem Audley End por. Eugeniuszem Kaszy\u0144skim ps. Nurt, da\u0142 Niemcom szko\u0142\u0119. Sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioosobowy oddzia\u0142, kt\u00f3rego dow\u00f3dztwo obj\u0105\u0142 Szwiec, sk\u0142ada\u0142 si\u0119, mniej wi\u0119cej w po\u0142owie, z \u017co\u0142nierzy pochodz\u0105cych z okolic Niek\u0142ania (obecnie p\u00f3\u0142nocno-zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 woj. \u015bwi\u0119tokrzyskiego), a reszt\u0119 stanowili spaleni w stolicy konspiratorzy. \u201eRobot\u201d uda\u0142 si\u0119 z nimi w koneckie, gdzie w dobrych warunkach bytowych m\u00f3g\u0142 planowa\u0107 wi\u0119ksze akcje dywersyjne. Pierwsz\u0105 z nich przeprowadzi\u0142 w nocy z 19 na 20 sierpnia w W\u0105soszy, gdzie dokona\u0142 udanej zasadzki na poci\u0105g towarowy. Rado\u015b\u0107 ze zwyci\u0119stwa szybko zosta\u0142a przygaszona przez tragiczne wie\u015bci, jakie dotar\u0142y do niego z Ko\u0144skich. Niemcy przeprowadzili wielk\u0105 ob\u0142aw\u0119 i aresztowali w miasteczku oko\u0142o 350\u2013400 os\u00f3b. Mieli precyzyjn\u0105 list\u0119 cz\u0142onk\u00f3w miejscowej konspiracji. Gdy nie zastawali w domu poszukiwanego, to zabierali do aresztu lub obozu koncentracyjnego cz\u0142onk\u00f3w jego rodziny. Wygl\u0105da\u0142o na to, \u017ce w strukturach podziemia dzia\u0142a\u0142 hitlerowski agent. \u201eRobot\u201d postanowi\u0142 zem\u015bci\u0107 si\u0119 na Niemcach i zdoby\u0107 Ko\u0144skie. Chocia\u017c na kilka godzin. Tak w p\u00f3\u017aniejszym meldunku opisywa\u0142 cele akcji: «1) Podtrzymanie ducha ludno\u015bci polskiej w powiecie koneckim, kt\u00f3ry po aresztowaniach wyra\u017anie upad\u0142, 2) wykazanie w\u0142asnym \u017co\u0142nierzom niskiej warto\u015bci moralno-bojowej Niemc\u00f3w i naszej nad nimi wy\u017cszo\u015bci w tym kierunku przy walce wr\u0119cz, 3) zdobycie dla zgrupowania potrzebnych cz\u0119\u015bci wyekwipowania i umundurowania przez obrobienie niemieckich sk\u0142ad\u00f3w tekstylnych». Zadanie to by\u0142o niezwykle trudne do wykonania, poniewa\u017c wr\u00f3g przewa\u017ca\u0142 nad partyzantami zar\u00f3wno liczebno\u015bci\u0105, jak i uzbrojeniem. W Ko\u0144skich kwaterowa\u0142o ponad 220 niemieckich \u017co\u0142nierzy r\u00f3\u017cnych formacji policyjnych i tysi\u0105c \u017co\u0142nierzy z legionu wschodniego. Ponadto cztery kilometry od miasta, w Baryczy, przebywa\u0142o oko\u0142o 500 \u201eUkrai\u0144c\u00f3w\u201d (tak t\u0119 jednostk\u0119 nazwa\u0142 w meldunku \u201ePonury\u201d). \u0141\u0105cznie by\u0142o ich przesz\u0142o 1700 ludzi uzbrojonych po z\u0119by w bro\u0144 maszynow\u0105, granatniki i pojazdy opancerzone. Tym si\u0142om \u201eRobot\u201d m\u00f3g\u0142 przeciwstawi\u0107 jedynie ok. 80 bojownik\u00f3w (jego oddzia\u0142 powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o koneckich dywersant\u00f3w pod Tadeuszem Jenczem ps. Allan). Ich uzbrojenie stanowi\u0142y: 1 ckm, 6 rkm-\u00f3w, 7 pistolet\u00f3w maszynowych, 52 karabiny, 30 pistolet\u00f3w, 60 granat\u00f3w i niewielka ilo\u015b\u0107 amunicji. Jednak dwudziestokrotn\u0105 przewag\u0119 \u017co\u0142dak\u00f3w III Rzeszy, tak jak w Pi\u0144sku, mia\u0142 zniwelowa\u0107 plan ataku, kt\u00f3ry precyzyjnie obmy\u015bli\u0142 Szwiec ze znaj\u0105cym Ko\u0144skie \u201eAllanem\u201d. W nocy z 31 sierpnia na 1 wrze\u015bnia, w czwart\u0105 rocznic\u0119 ataku na Polsk\u0119, przyst\u0105pili do jego realizacji. Tu\u017c przed p\u00f3\u0142noc\u0105 podzielone zadaniowo podgrupy \u201erobotowc\u00f3w\u201d docieraj\u0105 z r\u00f3\u017cnych stron na przedmie\u015bcia miasteczka. Oko\u0142o godz. 23.55 jedna z nich niszczy stacj\u0119 transformatorow\u0105. Po chwili gasn\u0105 wszystkie \u015bwiat\u0142a \u2013 to sygna\u0142 rozpocz\u0119cia akcji. Trzy grupy partyzant\u00f3w uzbrojonych w ckm-y i rkm-y szybko zajmuj\u0105 z g\u00f3ry usta-lone pozycje w pobli\u017cu kwater nieprzyja-ciela. Pchor. \u201eBandera\u201d i jego ludzie bior\u0105 na cel koszary Ordnungspolizei i Ostlegionu. Sekcja pchor. \u201eZnicza\u201d mierzy w budynki zajmowane przez \u017candarmeri\u0119. Wreszcie 20 \u017co\u0142nierzy, pod por. Marianem Janikowskim ps. Kmicic, zajmuje stanowiska ogniowe w centrum miasta \u2013 ma \u201ezneutralizowa\u0107\u201d inny policyjny posterunek. Oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy \u201erobotowcy\u201d otwieraj\u0105 ogie\u0144. Oto jak zapami\u0119ta\u0142 te chwile pchor. Stanis\u0142aw Wolf ps. Staszek: «(\u2026) miasto jest o\u015bwietlone przez niemieckie rakiety i wsz\u0119dzie s\u0142ycha\u0107 strzelanin\u0119. Huk wystrza\u0142\u00f3w z broni maszynowej i kb przerywany jest od czasu do czasu eksplozjami granat\u00f3w, wyrzucanych przez niemieckie granatniki. Ca\u0142o\u015b\u0107 robi wra\u017cenie regularnej bitwy. Niemcy nie orientuj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie, jak\u0105 si\u0142\u0105 i w jakim celu s\u0105 atakowani, wal\u0105 ze wszystkiej posiadanej broni i wysy\u0142aj\u0105 co chwila rakiety alarmowe. \u017bandarmeria stacjonuj\u0105ca w szkole, chc\u0105c si\u0119 przekona\u0107 prawdopodobnie o naszej sile, wysy\u0142a patrole, kt\u00f3re dochodz\u0105 do magazyn\u00f3w Spo\u0142em. Na rozkaz kom. Robota przestajemy wynosi\u0107 towary i zachowujemy bezwzgl\u0119dn\u0105 cisz\u0119. S\u0142yszymy wyra\u017anie g\u0142osy porozumiewaj\u0105cych si\u0119 ze sob\u0105 Niemc\u00f3w. Dopuszczamy ich mo\u017cliwie jak najbli\u017cej i witamy seri\u0105 z rkm-u. Sam komendant Robot wali po nich seri\u0119 za seri\u0105 ze swojego stena. Niemcy milkn\u0105 i wycofuj\u0105 si\u0119 natychmiast. » Gdy przygwo\u017cd\u017ceni ogniem w swoich kwaterach hitlerowcy pr\u00f3buj\u0105 po\u0142apa\u0107 si\u0119 w sytuacji, po Ko\u0144skich kr\u0105\u017cy patrol likwidacyjny, kt\u00f3ry wykona\u0142 pi\u0119\u0107 wyrok\u00f3w \u015bmierci na konfidentach. Jeden z egzekutor\u00f3w, kpr. Tadeusz Chmielowski ps. Bartek, wspomina\u0142 po latach: «\u201eLeon\u201d [jeden z cz\u0142onk\u00f3w patrolu likwidacyjnego \u2013 WR] jako \u015al\u0105zak znakomicie m\u00f3wi\u0142 po niemiecku, co pozwala\u0142o nam, podawszy si\u0119 za \u017candarm\u00f3w, wchodzi\u0107 kolejno do mieszka\u0144 konfident\u00f3w. Dopiero gdy byli\u015bmy ju\u017c w mieszkaniu zdrajcy, nast\u0119powa\u0142a konsternacja z jego strony, gdy poznawa\u0142 mnie albo \u201eDewajtisa\u201d [szef patrolu \u2013 WR]. W ka\u017cdym przypadku, przed wykonaniem wyroku, odczytywana by\u0142a jego pe\u0142na sentencja. » R\u00f3wnocze\u015bnie, jak wspomina\u0142 w swojej relacji \u201eStaszek\u201d, \u201erobotowcy\u201d pl\u0105drowali magazyny Spo\u0142em i tekstylne magazyny wojskowe. \u0141upy zgromadzili na samochodzie i wozie, a nast\u0119pnie, oko\u0142o godziny drugiej nad ranem, zacz\u0119li wycofywa\u0107 si\u0119 z miasta. Po czym bezpiecznie, jak to uj\u0105\u0142 w swoim meldunku \u201ePonury\u201d, \u201eodp\u0142yn\u0119li w rejon swych las\u00f3w\u201d. Akcja \u201eRobota\u201d zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pe\u0142nym sukcesem. \u017baden z jego podkomendnych nie zosta\u0142 nawet ranny. W oczach miejscowej ludno\u015bci zosta\u0142 bohaterem, a jego czyn b\u0142yskawicznie zacz\u0105\u0142 obrasta\u0107 legend\u0105. Jednak dla skrupulatnego Szwieca liczy\u0142y si\u0119 bardziej przyziemne sprawy. \u201eKa\u017cdy \u017co\u0142nierz zgrupowania zosta\u0142 zaopatrzony w p\u0142aszcz nieprzemakalny, nowe ubranie, sweter, koc, dwie koszule, par\u0119 kaleson, par\u0119 skarpet i zielony kombinezon\u201d \u2013 pisa\u0142 w meldunku dla \u201ePonurego\u201d. Niestety \u201eRobotowi\u201d nie dane by\u0142o prze-prowadzi\u0107 kolejnych r\u00f3wnie spektakularnych akcji. 14 pa\u017adziernika 1943 r. zgin\u0105\u0142 w czasie niemieckiej ob\u0142awy w Wielkiej Wsi, razem z Piotrem Downarem ps. Azor \u2013 tym samym, kt\u00f3rego \u201ePonury\u201d odbi\u0142 z pi\u0144skiego wi\u0119zienia. W r\u0119ce hitlerowc\u00f3w wyda\u0142 ich nie kto inny jak sam Jerzy Wojnar ps. Motor \u2013 bohater z Pi\u0144ska, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 agentem gestapo\u2026<\/p>\n

\n

\nSimilarity rank: 1.1\n<\/div>\n

Sentiment rank: 0<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n