Oto zestawienie najwa\u017cniejszych zmian w S\u0105dzie Najwy\u017cszym. «DGP» przedstawia plusy i minusy ka\u017cdego z tych rozwi\u0105za\u0144 oraz wyja\u015bnia, co budzi kontrowersje w pomys\u0142ach PiS.<\/b>
\nS\u0105d Najwy\u017cszy jest najistotniejszym s\u0105dem w Polsce. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 jeszcze ustaw\u0105 powo\u0142any jest on przede wszystkim do sprawowania wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Przy czym robi to w spos\u00f3b inny ni\u017c s\u0105dy powszechne, czyli s\u0105dy rejonowe, okr\u0119gowe i apelacyjne.
Obywatele do S\u0105du Najwy\u017cszego nie wnosz\u0105 bowiem odwo\u0142a\u0144, lecz kasacje (w sprawach karnych) i skargi kasacyjne (w innych \u2013 np. cywilnych, gospodarczych, z zakresu prawa pracy; z wy\u0142\u0105czeniem spraw administracyjnych podlegaj\u0105cych Naczelnemu S\u0105dowi Administracyjnemu) . S\u0105d Najwy\u017cszy nie rozpoznaje ju\u017c sprawy merytorycznie. Skupia si\u0119 na procedurze. Je\u015bli wi\u0119c s\u0119dzia s\u0105du powszechnego \u017ale zinterpretowa\u0142 przepis, kt\u00f3ry zastosowa\u0142, S\u0105d Najwy\u017cszy mo\u017ce uchyli\u0107 wyrok. Ale je\u015bli dosz\u0142o do b\u0142\u0119dnego ustalenia fakt\u00f3w, S\u0105d Najwy\u017cszy tego co do zasady nie b\u0119dzie bra\u0142 pod uwag\u0119. Dlatego te\u017c m\u00f3wi si\u0119, \u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy jest \u201es\u0105dem prawa\u201d.
Inna wa\u017cna rola S\u0105du Najwy\u017cszego to wydawanie uchwa\u0142. S\u0142u\u017c\u0105 one ujednolicaniu orzecznictwa s\u0105d\u00f3w powszechnych. Chodzi o to, by dwa s\u0105dy, np. w \u0141odzi i Krakowie, nie rozumia\u0142y tych samych przepis\u00f3w w inny spos\u00f3b.
S\u0105d Najwy\u017cszy pe\u0142ni tak\u017ce wiele funkcji publicznych. Za najwa\u017cniejsz\u0105 nale\u017cy uzna\u0107 stwierdzanie wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w politycznych, w tym tych do Sejmu i Senatu oraz na urz\u0105d Prezydenta RP. S\u0105d Najwy\u017cszy tak\u017ce opiniuje projekty ustaw i innych akt\u00f3w prawnych, na podstawie kt\u00f3rych orzekaj\u0105 i funkcjonuj\u0105 s\u0105dy. Jest wi\u0119c niejako doradc\u0105 ustawodawcy w zakresie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych s\u0105downictwa.
TAK JEST
Poza sytuacjami szczeg\u00f3lnymi, jak np. pope\u0142nienie przest\u0119pstwa przez s\u0119dziego, oraz przypadkiem osi\u0105gni\u0119cia wieku 70 lat, s\u0119dziowie s\u0105 ze swych stanowisk nieusuwalni.
TAK B\u0118DZIE
Nowa ustawa przewiduje skomplikowan\u0105 procedur\u0119. W terminie 14 dni od dnia wej\u015bcia w \u017cycie nowych przepis\u00f3w minister sprawiedliwo\u015bci z\u0142o\u017cy do Krajowej Rady S\u0105downictwa wniosek o pozostawienie wskazanych s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego w stanie czynnym. Krajowa Rada S\u0105downictwa z kolei w ci\u0105gu kolejnych 14 dni powinna podj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119 dotycz\u0105c\u0105 przysz\u0142o\u015bci ka\u017cdego z s\u0119dzi\u00f3w, a nast\u0119pnie przedstawi\u0107 j\u0105 prezydentowi. Prezydent b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zatwierdzi\u0107 pozostanie s\u0119dziego w stanie czynnym. Je\u015bli tego nie zrobi, s\u0119dzia zostanie przeniesiony w stan spoczynku. G\u0142owa pa\u0144stwa nie b\u0119dzie mog\u0142a jednak zdecydowa\u0107 o pozostaniu danego s\u0119dziego, je\u015bli nie b\u0119dzie sobie tego \u017cyczy\u0142 minister sprawiedliwo\u015bci. Istnieje te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107, by s\u0119dzia dalej orzeka\u0142, ale ju\u017c nie w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, lecz w s\u0105dzie powszechnym. Na to zgod\u0119 b\u0119dzie musia\u0142 wyrazi\u0107 zar\u00f3wno prezydent, jak i sam s\u0119dzia.
Przepisy te umo\u017cliwi\u0105 wymian\u0119 sk\u0142adu osobowego S\u0105du Najwy\u017cszego.
Zmiana struktury s\u0105du uzasadnia zmiany kadrowe. Je\u015bli ustawodawca ma np. wiele zastrze\u017ce\u0144 do funkcjonowania izby wojskowej, umo\u017cliwia pozbycie si\u0119 s\u0119dzi\u00f3w w niej orzekaj\u0105cych. Na to miejsce powo\u0142ani b\u0119d\u0105 mogli by\u0107 s\u0119dziowie o innych kompetencjach, np. do izby dyscyplinarnej.
Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce wielu znakomitych specjalist\u00f3w przejdzie w stan spoczynku, czyli w praktyce na emerytur\u0119. W przypadku 40-letnich profesor\u00f3w, najwybitniejszych ekspert\u00f3w w swoich dziedzinach, mo\u017ce to by\u0107 ma\u0142o racjonalne z perspektywy w\u0142a\u015bciwego wykorzystywania zasob\u00f3w ludzkich. Pa\u0144stwo b\u0119dzie te\u017c musia\u0142o s\u0119dziom w stanie spoczynku wyp\u0142aca\u0107 ich uposa\u017cenie \u2013 co do zasady 100 proc. wynagrodzenia .
To w\u0142a\u015bnie te przepisy budz\u0105 najwi\u0119cej w\u0105tpliwo\u015bci. Wielu ekspert\u00f3w m\u00f3wi o tym, \u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy zostanie w zasadzie zlikwidowany, a na jego miejsce powo\u0142any \u201eNowy S\u0105d Najwy\u017cszy\u201d. Przepisy o wyborze nowych s\u0119dzi\u00f3w s\u0105 tak skrojone, \u017ce dadz\u0105 w\u0142adzom ustawodawczej i wykonawczej znacznie wi\u0119kszy wp\u0142yw na obsad\u0119 kadrow\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego, ni\u017c mia\u0142y dotychczas.
Planowane jest te\u017c zmniejszenie liczby s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego o blisko 40 proc. Mo\u017ce to zwiastowa\u0107 d\u0142u\u017cszy czas oczekiwania na wydanie orzeczenia. Z drugiej strony rz\u0105dz\u0105cy politycy m\u00f3wi\u0105, \u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy wymaga g\u0142\u0119bokiej reformy. I \u017ale dzia\u0142a\u0142, bo by\u0142 \u017ale zarz\u0105dzany. Tak wi\u0119c przepisy pozwalaj\u0105ce na wymian\u0119 tych s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy niew\u0142a\u015bciwie troszczyli si\u0119 o dobro obywateli, s\u0105 potrzebne. Zarazem rz\u0105dz\u0105cy zapewniaj\u0105, \u017ce nie planuj\u0105 masowej czystki. Najlepsi s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy s\u0105 naprawd\u0119 niezawi\u015bli i apolityczni, maj\u0105 otrzyma\u0107 propozycj\u0119 pozostania w S\u0105dzie Najwy\u017cszym.
TAK JEST
Jest powo\u0142ywany przez prezydenta na sze\u015bcioletni\u0105 kadencj\u0119 spo\u015br\u00f3d s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego w stanie czynnym. Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego przedstawia g\u0142owie pa\u0144stwa dwie kandydatury.
TAK B\u0118DZIE
Pierwszego prezesa powo\u0142ywa\u0107 b\u0119dzie prezydent na sze\u015bcioletni\u0105 kadencj\u0119 spo\u015br\u00f3d s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego w stanie czynnym. Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego b\u0119dzie zobowi\u0105zane przedstawi\u0107 g\u0142owie pa\u0144stwa pi\u0119\u0107 kandydatur.
To I prezes czuwa nad prawid\u0142owo\u015bci\u0105 stosowania regulaminu SN. Jest twarz\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego, reprezentuje go na zewn\u0105trz. Ma te\u017c po\u015bredni wp\u0142yw na wyb\u00f3r prezes\u00f3w poszczeg\u00f3lnych izb. Powo\u0142uje przewodnicz\u0105cych wydzia\u0142\u00f3w w izbach.
Zwi\u0119kszone uprawnienia prezydenta. Mog\u0142a si\u0119 zdarzy\u0107 sytuacja, gdy \u017caden z dwojga kandydat\u00f3w mu nie odpowiada\u0142.
Zmniejszona rola s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego. Dotychczas wyb\u00f3r Zgromadzenia Og\u00f3lnego by\u0142 kluczowy. Gdy prezydent b\u0119dzie wybiera\u0142 spo\u015br\u00f3d pi\u0119ciorga kandydat\u00f3w, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce I prezesem S\u0105du Najwy\u017cszego zostanie osoba ze stosunkowo ma\u0142ym poparciem w\u015br\u00f3d s\u0119dzi\u00f3w.
Kadencja obecnego I prezesa prof. Ma\u0142gorzaty Gersdorf zostanie skr\u00f3cona. Konstytucja stanowi za\u015b, \u017ce I prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego powo\u0142uje prezydent na sze\u015bcioletni\u0105 kadencj\u0119.
TAK JEST
S\u0105d Najwy\u017cszy dzieli si\u0119 na cztery izby: cywiln\u0105; karn\u0105; pracy, ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych i spraw publicznych; wojskow\u0105.
TAK B\u0118DZIE
S\u0105d Najwy\u017cszy b\u0119dzie dzieli\u0142 si\u0119 na trzy izby: prawa publicznego, prawa prywatnego, dyscyplinarn\u0105.
Dla zwyk\u0142ego obywatela ma\u0142o istotna jest sprawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania S\u0105du Najwy\u017cszego jako ca\u0142ej instytucji, lecz wa\u017cne jest to, jak dzia\u0142a konkretna izba, do kt\u00f3rej trafi jego sprawa.
Likwidacja izby wojskowej, kt\u00f3ra jest anachronizmem. Trafia do niej ma\u0142o spraw, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich mog\u0142aby by\u0107 rozpatrywana w izbie karnej.
Nowa ustawa jasno okre\u015bla kompetencje izby dyscyplinarnej, ale szcz\u0105tkowo odnosi si\u0119 do izb prawa publicznego i prywatnego. Dzi\u015b nie wiadomo na przyk\u0142ad, gdzie rozpatrywane b\u0119d\u0105 sprawy karne.
Zapisane w nowej ustawie kompetencje izby dyscyplinarnej s\u0105 bardzo szerokie. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce b\u0119dzie to s\u0105d w s\u0105dzie. W\u0105tpliwo\u015bci te\u017c wzbudza to, \u017ce obecnie S\u0105d Najwy\u017cszy jako s\u0105d odwo\u0142awczy w sprawach dyscyplinarnych rozpatruje post\u0119powania w sk\u0142adzie trzech s\u0119dzi\u00f3w. Nowa ustawa przewiduje, \u017ce regu\u0142\u0105 b\u0119dzie rozpoznawanie spraw przez zaledwie jednego s\u0119dziego.
Niekt\u00f3rzy jednak twierdz\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie powo\u0142anie izby dyscyplinarnej jest najwa\u017cniejsze w ca\u0142ej ustawie. Bo to wyspecjalizowani w s\u0105downictwie dyscyplinarnym s\u0119dziowie, a nie np. cywili\u015bci, powinni zajmowa\u0107 si\u0119 czuwaniem nad przestrzeganiem prawa i etyki zawodowej przez s\u0119dzi\u00f3w, adwokat\u00f3w, radc\u00f3w prawnych, notariuszy czy komornik\u00f3w.
OPINIE
Stanis\u0142aw Zab\u0142ocki, prezes Izby Karnej S\u0105du Najwy\u017cszego: Izba dyscyplinarna b\u0119dzie swoistym specs\u0105dem. I w tym specs\u0105dzie znajd\u0105 si\u0119 specs\u0119dziowie. Z wy\u017cszym o 40 proc. wynagrodzeniem, z przywilejami. Ale te\u017c lepiej pilnowani. Taki s\u0119dzia nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 nawet uczestniczy\u0107 w konferencji naukowej bez zgody prezesa tej izby. Gdy czyta\u0142em projekt, odnosi\u0142em wra\u017cenie, \u017ce lada moment natrafi\u0119 na przepis, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce s\u0119dziowie izby dyscyplinarnej s\u0105 skoszarowani w odr\u0119bnym skrzydle gmachu s\u0105du. Bardzo z\u0142e jest to, \u017ce ustawodawca chce wprowadzi\u0107 w S\u0105dzie Najwy\u017cszym rozr\u00f3\u017cnienie na s\u0119dzi\u00f3w lepszych i gorszych. Bardziej godnych zaufania i mniej godnych. Dotychczas w SN byli\u015bmy sobie r\u00f3wni. Przys\u0142ugiwa\u0142y dodatki, np. za wys\u0142ug\u0119 lat, ale by\u0142y one zobiektywizowane. A nowe przepisy z tym zerw\u0105.
(w wywiadzie dla DGP, lipiec 2017 r.)
Jerzy Kwa\u015bniewski, adwokat, dzia\u0142acz «Ordo Iuris»: Istotn\u0105 zmian\u0105 jest bardzo wyra\u017ane wyodr\u0119bnienie, r\u00f3wnie\u017c organizacyjne, izby dyscyplinarnej. Oznacza to ca\u0142kowit\u0105 autonomi\u0119 tej izby. Dodanie tej izby oceni\u0107 nale\u017cy zreszt\u0105 pozytywnie. Dzi\u015b S\u0105d Najwy\u017cszy jest s\u0105dem kasacyjnym w post\u0119powaniach dyscyplinarnych dla zawod\u00f3w prawniczych i takim pozostanie. Ale b\u0119d\u0105 orzeka\u0107 w nim wyspecjalizowani s\u0119dziowie, co jest uzasadnione. To mo\u017ce by\u0107 dobra zmiana, pod warunkiem \u017ce b\u0119dzie to odr\u0119bny byt wobec S\u0105du Najwy\u017cszego, a na wyb\u00f3r s\u0119dzi\u00f3w do tej izby nie b\u0119dzie mia\u0142 wp\u0142ywu przedstawiciel w\u0142adzy wykonawczej.
(w wywiadzie dla DGP, lipiec 2017 r.)
TAK JEST
Do pe\u0142nienia urz\u0119du na stanowisku s\u0119dziego S\u0105du Najwy\u017cszego mo\u017ce by\u0107 powo\u0142ana osoba, kt\u00f3ra m.in. ma obywatelstwo polskie i korzysta z pe\u0142ni praw cywilnych i publicznych, a tak\u017ce ma co najmniej dziesi\u0119cioletni sta\u017c pracy na stanowisku s\u0119dziego, prokuratora, prezesa Prokuratorii Generalnej, jej wiceprezesa lub radcy albo taki sam sta\u017c w wykonywaniu w Polsce zawodu adwokata, radcy prawnego lub notariusza.
TAK B\u0118DZIE
Do sprawowania urz\u0119du na stanowisku s\u0119dziego S\u0105du Najwy\u017cszego b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 powo\u0142ana osoba, kt\u00f3ra m.in. ma wy\u0142\u0105cznie obywatelstwo polskie i korzysta z pe\u0142ni praw cywilnych i publicznych, a tak\u017ce nie by\u0142a prawomocnie skazana za umy\u015blne przest\u0119pstwo \u015bcigane z oskar\u017cenia publicznego. Co do do\u015bwiadczenia zawodowego powinna mie\u0107 co najmniej dziesi\u0119cioletni sta\u017c pracy na stanowisku s\u0119dziego s\u0105du rejonowego lub prokuratora prokuratury rejonowej lub radcy Prokuratorii Generalnej lub przez okres dziesi\u0119ciu lat wykonywa\u0107 w Polsce zaw\u00f3d adwokata, radcy prawnego lub notariusza. Albo zajmowa\u0107 stanowisko s\u0119dziego s\u0105du okr\u0119gowego lub prokuratora prokuratury okr\u0119gowej lub prokuratora Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u2013 Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu i mie\u0107 co najmniej pi\u0119cioletni sta\u017c pracy na stanowisku s\u0119dziego lub prokuratora. Albo zajmowa\u0107 stanowisko s\u0119dziego s\u0105du apelacyjnego lub prokuratora prokuratury regionalnej i mie\u0107 co najmniej trzyletni sta\u017c pracy na stanowisku s\u0119dziego lub prokuratora. Albo wreszcie zajmowa\u0107 stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej lub prezesa (czy wiceprezesa) Prokuratorii Generalnej.
O sile S\u0105du Najwy\u017cszego \u015bwiadcz\u0105 orzekaj\u0105cy w nim s\u0119dziowie. Za\u0142o\u017cenie jest takie, \u017ce powinni do najwa\u017cniejszego s\u0105du w Polsce trafia\u0107 najlepsi fachowcy w swoich dziedzinach.
Wpisanie do ustawy, \u017ce s\u0119dzi\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego mo\u017ce zosta\u0107 wy\u0142\u0105cznie osoba, kt\u00f3ra nie by\u0142a prawomocnie skazana za umy\u015blne przest\u0119pstwo \u015bcigane z oskar\u017cenia publicznego. Dotychczas takiego wymogu w ustawie nie by\u0142o.
Obni\u017cenie kryteri\u00f3w do\u015bwiadczenia zawodowego. S\u0119dzi\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 m\u0142ody prokurator, kt\u00f3remu ufali prze\u0142o\u017ceni w prokuraturze i szybko go awansowali.
Tak w \u015bwietle starej ustawy, jak i nowej do sprawowania urz\u0119du na stanowisku s\u0119dziego S\u0105du Najwy\u017cszego powo\u0142uje prezydent na wniosek Krajowej Rady S\u0105downictwa. Ale zdaniem wielu ekspert\u00f3w cho\u0107 przepis si\u0119 nie zmieni, realna zmiana b\u0119dzie du\u017ca. A to dlatego, \u017ce znowelizowana zosta\u0142a ustawa o Krajowej Radzie S\u0105downictwa. Dotychczas najwa\u017cniejszy g\u0142os w niej mieli s\u0119dziowie wybierani przez \u015brodowisko s\u0119dziowskie. Nowy sk\u0142ad KRS b\u0119dzie za\u015b wybrany przez parlament. Wiele organizacji, w tym Helsi\u0144ska Fundacja Praw Cz\u0142owieka, zwracaj\u0105 uwag\u0119 na ryzyko upolitycznienia rady.
OPINIE
Jerzy Jachnik, pose\u0142 Kukiz’15: Nie mo\u017cna dopu\u015bci\u0107 do sytuacji, gdy prokuratorzy z prokuratur rejonowych zostan\u0105 nagle s\u0119dziami S\u0105du Najwy\u017cszego. Przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie ma ku temu \u017cadnych kompetencji. Prokuratorzy zreszt\u0105 nigdy nie powinni by\u0107 s\u0119dziami. A to dlatego, \u017ce prokurator jest nauczony hierarchicznego podporz\u0105dkowania i z natury wykonuje polecenia. S\u0119dzia za\u015b ma by\u0107 niezawis\u0142y.
(wypowied\u017a podczas debaty sejmowej, lipiec 2017 r.)
Andrzej Matusiewicz, pose\u0142 PiS: Dotychczas obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje si\u0119 nie sprawdzi\u0142y. S\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego wielokrotnie pokazywali, \u017ce \u017cyj\u0105 w pewnym oderwaniu od obywateli. Oczywi\u015bcie, \u017ce do S\u0105du Najwy\u017cszego powinni trafia\u0107 najlepsi. Ale te\u017c musz\u0105 rozumie\u0107 ludzi. I tak w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie po wej\u015bciu w \u017cycie nowych przepis\u00f3w. Wskazane w ustawie wymogi do\u015bwiadczenia zawodowego s\u0105 wystarczaj\u0105ce. Musimy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce nie ka\u017cdy prokurator czy adwokat zostanie s\u0119dzi\u0105, to oczywiste. Ale spo\u015br\u00f3d wielu z nich mo\u017cna na pewno znale\u017a\u0107 doskona\u0142ych s\u0119dzi\u00f3w. Chodzi wi\u0119c jedynie o to, by nie zamyka\u0107 im tej drogi.
TAK JEST
S\u0119dzia S\u0105du Najwy\u017cszego przechodzi w stan spoczynku (czyli na s\u0119dziowsk\u0105 emerytur\u0119) z chwil\u0105 uko\u0144czenia 70. roku \u017cycia. Mo\u017ce pozosta\u0107 na stanowisku, je\u015bli o\u015bwiadczy pierwszemu prezesowi S\u0105du Najwy\u017cszego wol\u0119 dalszej pracy i przedstawi za\u015bwiadczenie stwierdzaj\u0105ce, \u017ce jest zdolny, ze wzgl\u0119du na stan zdrowia, do pe\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w s\u0119dziego.
TAK B\u0118DZIE
Kobiety s\u0119dziowie b\u0119d\u0105 mog\u0142y przej\u015b\u0107 w stan spoczynku z dniem uko\u0144czenia 60. roku \u017cycia. Og\u00f3lny pr\u00f3g b\u0119dzie wynosi\u0142 65 lat. S\u0119dziowie b\u0119d\u0105 mogli zosta\u0107 d\u0142u\u017cej, o ile przedstawi\u0105 stosowne za\u015bwiadczenie o stanie zdrowia. Zgod\u0119 na to b\u0119dzie musia\u0142a wyrazi\u0107 Krajowa Rada S\u0105downictwa za po\u015brednictwem ministra sprawiedliwo\u015bci.
Obecnie wielu s\u0119dzi\u00f3w jest w do\u015b\u0107 zaawansowanym wieku. Cz\u0119sto ok. 60. roku \u017cycia dopiero otrzymuj\u0105 nominacj\u0119 s\u0119dziowsk\u0105.
M\u0142odzi zdolni prawnicy b\u0119d\u0105 mieli wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na zostanie s\u0119dzi\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego.
60-letni pr\u00f3g dla kobiet jest okre\u015blony na bardzo niskim poziomie. Przez to organy powo\u0142uj\u0105ce s\u0119dzi\u00f3w mog\u0105 niech\u0119tnie wybiera\u0107 kobiety, gdy\u017c trzeba b\u0119dzie liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce po kilku latach dana s\u0119dzia odejdzie.
Przeciwnicy reformy uwa\u017caj\u0105, \u017ce przepis ten jest jednym ze s\u0142u\u017c\u0105cych do pozbywania si\u0119 przez w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy z jakich\u015b przyczyn jej nie odpowiadaj\u0105. Ka\u017cdy 65-letni i starszy s\u0119dzia b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 w dowolnym momencie przeniesiony w stan spoczynku, je\u015bli tak uznaj\u0105 Krajowa Rada S\u0105downictwa i minister sprawiedliwo\u015bci.
TAK JEST
Regulamin S\u0105du Najwy\u017cszego uchwala Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego.
TAK B\u0118DZIE
Regulamin S\u0105du Najwy\u017cszego b\u0119dzie okre\u015bla\u0142 prezydent, na wniosek ministra sprawiedliwo\u015bci, po zasi\u0119gni\u0119ciu opinii Krajowej Rady S\u0105downictwa.
Tak jak ustawa o S\u0105dzie Najwy\u017cszym okre\u015bla najwa\u017cniejsze kwestie dotycz\u0105ce jego dzia\u0142alno\u015bci, tak regulamin odnosi si\u0119 do wszelkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Przyk\u0142adowo powinien on okre\u015bla\u0107 ca\u0142kowit\u0105 liczb\u0119 stanowisk s\u0119dzi\u00f3w SN, liczb\u0119 stanowisk s\u0119dzi\u00f3w SN w poszczeg\u00f3lnych izbach, wewn\u0119trzn\u0105 organizacj\u0119 S\u0105du Najwy\u017cszego, szczeg\u00f3\u0142owy podzia\u0142 spraw mi\u0119dzy izby oraz zasady wewn\u0119trznego post\u0119powania, a tak\u017ce szczeg\u00f3\u0142owy zakres i spos\u00f3b wykonywania czynno\u015bci przez asystent\u00f3w s\u0119dziego.
Zdaniem ustawodawcy znacznie ograniczone zostanie ryzyko uchwalenia regulaminu korzystnego dla s\u0119dzi\u00f3w, za\u015b niekorzystnego dla obywateli. Nie b\u0119dzie te\u017c dochodzi\u0142o do star\u0107 wewn\u0105trz samego S\u0105du Najwy\u017cszego pomi\u0119dzy s\u0119dziami z poszczeg\u00f3lnych izb.
Zdaniem s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego i cz\u0119\u015bci ekspert\u00f3w okre\u015blanie regulaminu przez przedstawiciela w\u0142adzy wykonawczej na wniosek innego przedstawiciela w\u0142adzy wykonawczej zaburza tr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adzy. Prezydent te\u017c, w ocenie s\u0119dzi\u00f3w, mo\u017ce niewystarczaj\u0105co zna\u0107 wewn\u0119trzne uwarunkowania w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, przez co nadany s\u0119dziom regulamin mo\u017ce by\u0107 daleki od doskona\u0142o\u015bci.
TAK JEST
S\u0105d Najwy\u017cszy jest powo\u0142any do opiniowania projekt\u00f3w ustaw i innych akt\u00f3w normatywnych, na podstawie kt\u00f3rych orzekaj\u0105 i funkcjonuj\u0105 s\u0105dy, a tak\u017ce innych ustaw w zakresie, w kt\u00f3rym uzna to za celowe.
TAK B\u0118DZIE
S\u0105d Najwy\u017cszy nie b\u0119dzie mia\u0142 uprawnie\u0144 opiniodawczych.
W toku prac legislacyjnych poszczeg\u00f3lne opcje polityczne cz\u0119sto odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do stanowiska S\u0105du Najwy\u017cszego. Z dotychczas przedstawianych przez niego opinii wynika, \u017ce w ponad trzech czwartych spraw poprawki proponowane przez S\u0105d Najwy\u017cszy by\u0142y wprowadzane do projekt\u00f3w ustaw.
S\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego b\u0119d\u0105 mieli wi\u0119cej czasu na orzekanie w sprawach zwyk\u0142ych obywateli.
Parlamentarzy\u015bci b\u0119d\u0105 pozbawieni opinii podmiotu, kt\u00f3ry w przypadku skomplikowanych zagadnie\u0144 prawnych dysponuje i du\u017cym do\u015bwiadczeniem, i ogromn\u0105 wiedz\u0105. Opinie w imieniu S\u0105du Najwy\u017cszego sporz\u0105dzali najwybitniejsi profesorowie w Polsce.
Wnioskodawcy w uzasadnieniu do projektu ustawy o S\u0105dzie Najwy\u017cszym wskazali, \u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy nale\u017cy do kategorii organ\u00f3w w\u0142adzy pa\u0144stwowej, kt\u00f3rej relacja z pozosta\u0142ymi w\u0142adzami, a wi\u0119c z w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 i wykonawcz\u0105, opiera si\u0119 na zasadzie r\u00f3wnowagi i niezale\u017cno\u015bci. Skoro Sejm i Senat tworz\u0105 prawo, kt\u00f3re musi zosta\u0107 zatwierdzone przez prezydenta, to zasadniczy obszar dzia\u0142alno\u015bci S\u0105du Najwy\u017cszego powinien zosta\u0107 ograniczony do sprawowania wymiaru sprawiedliwo\u015bci na podstawie tego prawa.
Przedstawiciele SN uwa\u017caj\u0105 z kolei, \u017ce pos\u0142owie, kt\u00f3rzy z natury rzeczy nie musz\u0105 by\u0107 specjalistami w zakresie poszczeg\u00f3lnych ga\u0142\u0119zi prawa, powinni by\u0107 otwarci na jak najwi\u0119cej uwag. Przejawem tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adzy jest to, \u017ce opinia S\u0105du Najwy\u017cszego ma charakter nieobliguj\u0105cy. Pos\u0142owie mog\u0105, ale nie musz\u0105 post\u0105pi\u0107 tak, jak sugeruje si\u0119 w opinii.<\/p>\n

\n

Similarity rank: 4.3<\/div>\n

Sentiment rank: 0.5<\/div>\n

<\/div>\n<\/div>\n