W Wilnie NKWD zatrzymywało kolejne osoby, ale my harcerki nadal działałyśmy w konspiracji. Wiedziałam, że muszę walczyć do końca, to mój obowiązek, tak mnie wychowało harcerstwo, Kościół i dom – opowiada ppłk Stanisława Kociełowicz ps. „Iskierka”. Po…
Z Kolonii Wileńskiej, niedaleko Wilna. Mieszkaliśmy tam z rodzicami i młodszym rodzeństwem: siostrą Haliną i bratem Witoldem. To były wspaniałe, szczęśliwe lata dzieciństwa, które przerwał wybuch wojny. Miałam wtedy niespełna 10 lat. Najpierw przyszła okupacja radziecka, potem niemiecka. Mój tata, Karol Kowalewski, pracował wówczas na kolei. W 1943 roku, z kilkoma innymi kolejarzami, po uzgodnieniu z Armią Krajową, przetoczyli niemiecki wagon z bronią i amunicją na bocznicę, żeby broń trafiła do akowców. Akcja się udała, ale tatę Niemcy aresztowali i brutalnie przesłuchiwali. Mimo to nikogo nie wydał. Wypuścili go i dalej pomagał AK. Ja chodziłam na tajne komplety. Tak, w 1943 roku wstąpiłam do razem z siostrą. Moją drużynową była Weronika Gojżemska „Niki”. Należałam do zastępu „Iskry” i stąd mój pseudonim „Iskierka”. Uczyłyśmy się łączności, udzielania pierwszej pomocy, alfabetu Morse’a. W lipcu 1944 roku pomagałam podczas operacji, kiedy żołnierze Armii Krajowej zdobywali okupowane przez Niemców Wilno. Chłopcy z 3 Wileńskiej Brygady AK walczyli do ostatniej kropli krwi. W Kolonii w większych domach prywatnych powstawały wtedy polowe szpitale. Byłam na to za młoda. Żołnierzami opiekowały się starsze harcerki, a my, młodsze pomagałyśmy, nosiłyśmy jedzenie, materiały opatrunkowe. Wreszcie doczekaliśmy się chwili, kiedy nad miastem zawisła biało-czerwona flaga. Niestety, radość z wyzwolenia Wilna i końca wojny była chwilowa. Sowieci wkroczyli do miasta i zaczęła się kolejna okupacja. Po wojnie zabrano Polsce jedną trzecią dawnego terytorium kraju, a my w Wilnie przestaliśmy należeć do Polski. To były straszne czasy. Nawet rozkwitło. Spotykałyśmy się po domach koleżanek, obchodziłyśmy wszystkie polskie święta narodowe i rocznice, składałyśmy kwiaty na polskich grobach i pomnikach.
