W okresie zimowym pola rzepaku stanowią jedno z nielicznych źródeł pożywienia dla dzikich zwierząt, takich jak jeleniowate czy ptaki. Jaka może być ich szkodliwość i czy rośliny są w stanie skutecznie kompensować uszkodzenia?
• W wyniku uszkodzenia rozety może dojść do strat plonu ok. 15 proc.
• Rzepak jest w stanie kompensować uszkodzenia i odbić z zawiązków pędów bocznych.
Zima to okres dużego zagrożenia dla rzepaku ze strony dzikiej zwierzyny
Rzepak, jako roślina zimująca, to dla dzikich zwierząt jedno z nielicznych źródeł pokarmu w okresie, gdy w przyrodzie brakuje roślinności. Zielone rośliny rzepaku dostarczają zwierzynie cennych cukrów, tłuszczów i białek, ale także wody, gdy zbiorniki wodne są zamarznięte. Ponieważ obecnie odmiany rzepaku nie zawierają gorzkiego kwasu erukowego i glukozynolanów, są bardziej smakowite dla zwierząt.
W okresie zimowym możemy więc spotkać na plantacjach rzepaku liczne stada pasącej się dzikiej zwierzyny. To przede wszystkim gatunki jeleniowate (sarna, jeleń, daniel, łoś), ptaki (np. dzikie gęsi, łabędzie), czasem żubry. Ich populacja w kraju zwiększa się, a w zależności od gatunku są w stanie zjeść od 1 do nawet kilkudziesięciu kilogramów biomasy rzepaku w ciągu doby. Dzika zwierzyna nie tylko zgryza części nadziemne roślin, ale też tratuje i kaleczy, przez co dodatkowo je uszkadza i tworzy wrota dla patogenów.
Rolnicy próbują różnymi metodami ochronić plantacje rzepaku przed żerowaniem dzikich zwierząt, jednak jest to dość trudne. Do repelentów zapachowych czy emitowanych dźwięków szkodniki dość szybko się przyzwyczajają. Ogrodzenia mogą być do pewnego stopnia skuteczne, lecz nie w stosunku do ptactwa, ponadto wiele jeleniowatych potrafi przeskakiwać wysokie przeszkody. Ogrodzenia to także bardzo kosztowna metoda.
To, ile roślin zostanie nieodwracalnie zniszczonych na skutek żerowania dzikich zwierząt, zależy oczywiście od stopnia i skali uszkodzeń, jak i innych czynników, które wpływają na kondycję roślin i ich możliwość regeneracji. Jak w rozmowie z portalem farmer.pl pociesza Artur Kozera, manager produktu w firmie Rapool, rzepak cechuje się znacznymi zdolnościami kompensacji uszkodzeń, zarówno na pojedynczej roślinie, jak i w całym łanie.
– Na platformie doświadczalnej Rapool Xperience symulowaliśmy uszkodzenia rozety rzepaku. Można to uznać za symulację uszkodzeń mrozowych, ale też uszkodzeń powodowanych przez żerującą zwierzynę. Na podstawie dwuletnich doświadczeń średnia strata plonu w wyniku uszkodzenia rozety wyniosła 15-16 procent. Dużo zależy od uszkodzenia stożka wzrostu. Jeżeli roślina nie ma mocno wyniesionego stożka wzrostu, to zwierzętom często nie udaje się do niego dotrzeć. Gdy stożek wzrostu zostanie uszkodzony, to sytuacja staje się gorsza, spadek plonu może być większy, ok. 20-30 proc. Mamy jednak jeszcze zawiązki pędów bocznych, z których rzepak jest w stanie odbić, częściowo zrekompensować uszkodzenia i wydać nawet przyzwoity plon. Także w przypadku przerzedzenia obsady roślin na metrze kwadratowym pozostałe rośliny w łanie mogą « nadrobić » straty. Jeżeli rośliny są rozmieszczone w miarę równomiernie, to nawet w zagęszczeniu 20-25 szt./m2 przy sprzyjających warunkach są w stanie wydać plon rzędu ok. 4 t/ha – tłumaczy Artur Kozera.
Home
Polish mix in polish pdf Dzika zwierzyna żeruje w rzepaku. Czy rośliny są w stanie się zregenerować?